70 mm. IMAX. Bioscoopschermen lijken tegenwoordig niet groot genoeg te kunnen zijn. Tussen al het spektakel van de voorbije weken duikt nu een film op die zo onopvallend is dat je hem over het hoofd zou zien: 'Blue heron'. Maar mis deze parel niet: hij is minstens even trefzeker als de boog van Odysseus en het web van Spider-Man.
Kleine film, groot gevoel: 'Blue heron' is de ontroerende film die je niet mag missen
Gepubliceerd:
Lieven Van Gils
Lieven is filmjournalist bij VRT NWS.
Met 'Blue heron' maakt de Hongaars-Canadese regisseur Sophy Romvari (30) een indrukwekkend debuut, deels gebaseerd op haar eigen familiegeschiedenis.
Haar alter ego in het verhaal, de filmmaakster Sasha, keert terug naar de plek waar ze opgroeide. Aan de hand van foto's en homevideo's probeert ze te achterhalen wat er misliep met haar oudere broer. Het resultaat is even ontwrichtend als ontroerend.
3 redenen om deze verborgen parel niet aan je voorbij te laten gaan.
Het onvermogen van ons geheugen
Eind jaren 90 verhuist een Hongaarse familie naar een nieuwe woning op het idyllische Vancouver Island, aan de Canadese westkust. De luchten zijn helder, de natuur is prachtig en het strand is vlakbij.
Toch hangt er een schaduw over het gezin: Sasha, een van de 4 kinderen, maakt zich vooral zorgen over haar oudere broer Jeremy, die steeds meer met zichzelf in de knoop raakt.
Sasha, 8 jaar oud, zoekt toenadering tot haar broer, maar dat lukt amper. Ondertussen gaat het van kwaad naar erger met de jongen. Hij steelt, klimt op het dak en probeert het huis in brand te steken. Zijn ouders doen er alles aan om hem te helpen en schakelen professionele hulp in. Zonder resultaat.
Plots zijn we 20 jaar later. Jeremy is er niet meer. De kleine Sasha is intussen filmmaakster en probeert in een documentaire grip te krijgen op de traumatische gebeurtenissen uit haar jeugd. Helemaal lukt dat niet. Het verleden laat zich nu eenmaal niet zomaar reconstrueren.
De onmacht van Sasha, en het verdriet over het verlies van haar broer, maken de film pakkend
Lieven Van Gils
Sommige herinneringen zijn kristalhelder. Het geluid van een grasmaaier. De wind die door de bomen ruist. Of die sleutelhanger met het beeldje van een blauwe reiger (de blue heron uit de titel), een cadeau van haar broer, die Sasha nog altijd gebruikt. Die tastbare herinneringen bieden houvast.
Maar ons geheugen zit vooral vol gaten. Het laat ons vaak in de steek wanneer we - op zoek naar verklaringen - het verleden proberen te reconstrueren. Sasha zoekt en vindt wel wat stukjes, maar krijgt de puzzel niet gelegd. Die onmacht, en het verdriet over het verlies van haar broer, maken de film pakkend.
Het enigma Jeremy
Jeremy, de geïsoleerde en in zichzelf gekeerde jongen die zijn familie tot wanhoop drijft, is geïnspireerd op de broer van regisseur Romvari. Toch gaat het niet om een letterlijk portret.
"Er is geen enkele manier waarop ik zelfs maar zou kunnen beginnen mijn broer echt te portretteren", vertelt ze op de filmwebsite RogerEbert.com. Daarom noemt ze haar film enkel 'emotioneel' autobiografisch.
De rol van Jeremy is voor Edik Beddoes, zonder enige acteerervaring. Een castingbureau plukte hem van de straat. Aanvankelijk had hij weinig interesse in de rol, tot Romvari hem alsnog wist te overtuigen.
Zijn gezicht beweegt nauwelijks. Toch voel je dat achter dat masker een diepe eenzaamheid schuilgaat
Lieven Van Gils
Zijn vertolking is werkelijk fenomenaal.
Hij heeft amper tekst. Zijn gezicht beweegt nauwelijks. Een dun lachje nu en dan, dat is het zowat.
En toch voel je dat achter dat masker – en al het kattenkwaad dat hij uithaalt – een diepe eenzaamheid schuilgaat. Maar niemand kan tot hem doordringen. Sasha (in zekere zin Romvari zelf) doet 20 jaar later een nieuwe poging, maar hij blijft een enigma.
De luxe van de verbeelding
Het mag niet verbazen dat 'Blue heron' je als kijker met vraagtekens achterlaat. Noch Romvari zelf, noch Sasha in de film, slagen erin om hun broer te doorgronden en te begrijpen waarom hij deed wat hij deed.
Sommige kijkers zullen dat wellicht frustrerend vinden.
De monsters in 'The Odyssey' en de schurken in 'Spider-man: Brand new day' zijn uiteindelijk te verslaan. Zo hebben we het graag. Dat de goeden winnen op het einde. Of dat er op zijn minst duidelijkheid is.
Misschien is dat wel de mooiste boodschap van deze film: dat het best oké is als je niet alle antwoorden hebt
Lieven Van Gils
Niet zo in 'Blue heron'. Geen klaarheid, maar wel vrede. En liefdevolle herinneringen, al zijn ze onvolledig.
Misschien is dat wel de mooiste boodschap van deze film: dat het best oké is als je niet alle antwoorden hebt. En zo heb je als kijker de luxe om je eigen verbeelding zijn werk te laten doen.
De trailer van 'Blue heron':
'Blue heron' is vanaf vandaag te zien in de bioscoop.
