De temperatuur in onze bossen is de afgelopen jaren gestegen en het soort bomen in een bos speelt daar een rol. Dat blijkt uit de eerste onderzoeksresultaten van een meerjarig onderzoek van de UGent in Nationaal Park Bosland. Het stemt volgens de onderzoekers tot nadenken over hoe we onze bossen in de toekomst willen inrichten. "Maar het is te vroeg om harde conclusies te trekken. Daarvoor is nog tientallen jaren onderzoek nodig", waarschuwen ze.
UGent meet stijgende temperaturen in Hechtelse bossen van Bosland: boomsoort speelt rol in verkoeling van de bossen
In 2023 startte het onderzoek naar de impact van de klimaatopwarming in het Pijnven in Bosland. Op 4 locaties zijn toen verschillende temperatuursensoren geïnstalleerd die elk uur de temperatuur meten.
De onderzoekers hebben gekozen voor Nationaal Park Bosland, omdat daar zeer typische bossen aanwezig zijn voor Vlaanderen en Limburg.
"Bovendien krijgen we hier de goede ondersteuning die nodig is om het onderzoek op lange termijn uit te voeren. Zo krijgen we ook input van de mensen van Bosland die met onze data aan de slag gaan om bosbeheer uit te voeren", legt professor Kim Calders van de UGent uit.
3 graden warmer, al blijft het wachten op conclusies
Calders kijkt nu een eerste keer naar de resultaten. "Als we specifiek kijken naar het begin van de zomer, de periode juni-juli, dan is er dit jaar 3 graden bijgekomen ten opzichte van 2024. Dit jaar is er 19 tot 20 graden gemeten, terwijl de temperatuur toen rond 16 à 17 graden schommelde."
Hij waarschuwt wel meteen om die resultaten niet zomaar door te trekken of te linken aan klimaatopwarming.
"Het kan goed zijn dat de temperatuur volgend jaar daalt. Dit onderzoek moeten we echt op lange termijn van tientallen jaren uitvoeren. Pas dan kun je de trend gaan linken aan het klimaat. Het is nu te vroeg om harde conclusies te trekken."
Calders wil dan ook nog lang doorgaan. "Tot aan mijn pensioen", lacht de onderzoeker.
"Dat is toch nog 20 à 30 jaar. Dat is onze ambitie, omdat je die tijd echt nodig hebt om het klimaat en het weer los te koppelen van de metingen. Dit meten blijft nodig en noodzakelijk om ons beter voor te bereiden op de klimaatverandering die aan de gang is."
De meettoestellen blijven er dan ook permanent staan. "We gaan maandelijks langs voor onderhoud. Soms is dat batterijen vervangen. Als een sensor het begeeft, vervangen we die natuurlijk."
"Vooral de everzwijnen baarden ons zorgen, want zij kunnen de sensoren vertrappelen. Daarom hebben we de sensoren beschermd met hulp van Bosland en tot nu toe werkt dat goed."
Hoe het soort bomen de temperatuur bepaalt
Nog een andere interessante observatie: Het soort bomen dat voorkomt in een bepaald meetgebied lijkt ook de temperatuur te beïnvloeden.
"Dat gaat dan van dominante dennenbossen naar meer gemengde bossen of zelfs loofbossen", legt de professor uit. "In het bos is het in de zomer meestal koeler. Pure dennenbossen zorgen wel voor verkoeling, maar bij gemengde of loofbossen zien we dat het verkoelend effect verdubbelt."
Met droogte, hitte en zware bosbranden in de Hoge Venen in het achterhoofd, kan het volgens de onderzoeker dan ook interessant zijn om te kijken hoe onze bossen van de toekomst eruit moeten zien.
"Dan gaat het buiten temperatuur ook over biodiversiteit en verkoeling. Onze structurele resultaten kunnen op termijn echt helpen bij die inrichting, zeker wat betreft het microklimaat in zo'n bos", besluit Calders.
Regionaal nieuws uit Limburg


