Op satellietbeelden van het Europese Copernicus-programma kun je de enorme oppervlakte zien die is afgebrand in de Hoge Venen. Er ging ruim 3.000 hectare verloren. De brand is min of meer onder controle, maar hier en daar zijn toch nog grote opflakkeringen. We zetten beelden van voor, tijdens en na de grootste brandhaarden op een rijtje.
Van groen natuurgebied tot zwartgeblakerde vlakte: satellietbeelden tonen impact van brand in Hoge Venen
Heleen Vander Beken
Gepubliceerd:
Copernicus is het aardobservatieprogramma van de Europese Unie, waar ook ons land aan bijdraagt. De satellieten ervan vliegen rondom de aarde en scannen continu het aardoppervlak. Om de paar dagen vliegen ze over hetzelfde gebied. Zo kun je een gebied vergelijken met beelden van een paar dagen eerder, ook onze Hoge Venen.
De beelden die we hier laten zien, komen van Sentinel-2. Inge Jonckheere, hoofd Green Solutions bij het Europees Ruimteagentschap (ESA), houdt zich met het programma bezig: "Sentinel-2 passeert regelmatig over België, wat frequente updates toelaat, gemiddeld om de 5 dagen." Tenzij, als er niet te veel wolken zijn voor een helder beeld, wat meteen verklaart waarom we hier niet het hele verloop van de brand tonen.
In onderstaand beeld zie je het natuurgebied op 14 augustus, vóór de brand, en op 26 augustus, een tijdje na de brand. Het afgebrande gebied is akelig duidelijk.
Hieronder hetzelfde gebied, maar zonder plaatsnamen en iets meer ingezoomd.
Door de wolken (en rook) kijken
Terwijl de brand woekerde, was het gebied moeilijker zichtbaar, door bewolking en mogelijk ook door de rookontwikkeling.
Toch slaagt Copernicus erin om enigszins zichtbaar te maken hoe de situatie toen was, door andere informatie te gebruiken. Op 16 augustus is de brand niet zichtbaar op de standaardbeelden, maar wel dankzij infrarood.
Op het eerste beeld zie je min of meer wat wij als mens ook zouden zien, een foto die gebruikmaakt van zichtbaar licht en waar hier niet veel uit af te leiden is in dit geval. Op het tweede beeld zie je infraroodbanden buiten het zichtbare lichtspectrum, en die hebben geen last van wolken.
Koen Van Noten is seismoloog bij de Koninklijke Sterrenwacht van België en gebruikt de beelden van het Copernicus-programma ook al om schade bij aardbevingen op te volgen. Hij legt uit hoe het infraroodbeeld tot stand komt:
"Infraroodgolven zijn langer en kunnen door waterdamp en dergelijke heen. De golven worden door de zon verstuurd, weerkaatsen op de aarde, en de satelliet vangt die golven weer op." Zo zien we ondanks de rook dus toch wat er aan het aardoppervlak gebeurt.
"Op dat beeld zien we dat het getroffen gebied (donkerblauwe en grijze kleuren) zich op dat moment al over meerdere kilometers uitstrekt", zegt Inge Jonckheere over het beeld op 16 augustus. "Ook de actieve branden aan de noordoostelijke zijde zijn duidelijk zichtbaar."
Vlammen op samengesteld beeld
Tot slot kunnen we nog zien wat er op dat moment aan het gebeuren was, in een samengesteld beeld: onderzoekers leggen informatie uit verschillende opnames over elkaar en kleuren de gebieden in waar volgens de waarnemingen een actieve brand woedt.
Wat je ziet is dus geen foto van brand, maar de oranje gebieden zijn wel de zones waar toen de brand woedde.
