Drones van nucleaire onderzoekers cirkelen vandaag boven Bankloop in Olen: test om radioactiviteit preciezer te meten

Het nucleaire onderzoekscentrum SCK CEN voert vandaag veldmetingen uit boven de voormalige bedding van de Bankloop en in de omgeving van de Roerdompstraat in Olen. Een drone meet daarbij radioactiviteit op verschillende hoogtes, en op het terrein stellen onderzoekers ook meetapparatuur op.

"Het doel is om bestaande meetmethodes verder te ontwikkelen en te verfijnen", zegt stralingsexpert Johan Camps van het SCK CEN in Mol. Het onderzoekscentrum wil zo nauwkeurig mogelijk in kaart brengen hoeveel radioactiviteit er in de bodem zit, zonder dat daarvoor telkens bodemstalen naar een laboratorium moeten worden gebracht.

Om radioactiviteit in de leefomgeving in kaart te brengen, kunnen er bodemstalen worden genomen, die dan onderzocht worden in het labo. Maar radioactiviteit zendt ook straling uit die ook vanop afstand gemeten kan worden met gespecialiseerde meettoestellen. "Dat heeft een aantal voordelen, omdat het sneller kan gaan dan dat je stalen moet nemen die je naar het labo moet brengen", zegt Camps. 

"Het is een manier om radioactiviteit in de bodem van een groter gebied sneller in kaart te brengen. Een staal kan een klein potje grond zijn dat heel precies onderzocht kan worden in het labo. Het vraagt dus wel veel meer tijd om een terrein in kaart te brengen aan de hand van die methode."

Het SCK CEN gebruikt al meetapparatuur die straling oppikt om terreinen in kaart te brengen. Toch is zo'n meting in het veld moeilijker dan bodemonderzoek in het labo. "De meting wordt beïnvloed door omgevingsfactoren, zoals de bodemvochtigheid", legt Camps uit.

Bovendien benadrukt hij dat radioactiviteit in de natuur overal aanwezig is, ook in de lucht. SCK CEN wil nu beter begrijpen hoe groot die invloed is van de omgevingsfactoren, zodat de data correct geïnterpreteerd kunnen worden.

Bij de metingen gebruikt het onderzoeksteam zowel vaste meettoestellen op de grond als apparatuur op een statief en drones. "We moeten soms hoger vliegen omdat er obstakels zijn, soms zelfs bomen, en dan moet je naar 20 à 25 meter hoogte gaan", zegt Camps. "Ook die verschillende hoogtes beïnvloeden de resultaten."

SCK CEN kiest bewust voor de Bankloop in Olen als testlocatie. "Door de historische radiumproductie in de regio raakten bepaalde delen van Olen licht of zwaarder verontreinigd. Er is al veel saneringswerk gebeurd en de site aan de Bankloop is uitgebreid onderzocht. We kennen die omgeving dus heel goed", zegt Camps.

"Dat geeft ons de mogelijkheid om onze metingen echt te vergelijken met de bodemstalen die in het verleden genomen zijn, zodat we een heel goede referentie hebben."

De kennis die SCK CEN hier opdoet, wil het centrum ook inzetten op andere locaties, in binnen- en buitenland, waar mogelijk radiumverontreiniging aanwezig is.

SCK CEN benadrukt dat de metingen geen impact hebben op de leefomgeving en niets wijzigen aan de veiligheid. "Mensen moeten zich absoluut geen zorgen maken. We doen enkel aan wetenschappelijk onderzoek", zegt de onderzoeker. "We verzamelen ook geen fotografisch materiaal, er wordt dus niet gefilmd terwijl we onze metingen doen."