In verschillende fertiliteitscentra hebben eiceldonoren zich spontaan aangemeld na de getuigenis van Ine. Zij vertelde afgelopen weekend aan VRT NWS dat haar kinderwens on hold stond, omdat donoren afhaken, mogelijk doordat de anonimiteit afgeschaft zal worden. Voor donor Maaike is dat helemaal geen probleem: "Dit is een verbetering voor iedereen."
Maaike meldt zich als eiceldonor na nieuws over tekort: "Zou koffie drinken met donorkind"
Samenvatting:
Na het verhaal van Ine, die haar kinderwens on hold moest zetten door een tekort aan eiceldonoren, meldden zich spontaan nieuwe donoren aan in verschillende fertiliteitscentra: UZ Brussel ontving 3 mails, UZ Gent 3 nieuwe kandidaten en het Ziekenhuis Oost-Limburg ook 3 aanmeldingen.
Een nieuwe wet moet de anonimiteit van sperma- en eiceldonoren afschaffen: vanaf 16 jaar kunnen donorkinderen identificeerbare gegevens opvragen van hun biologische ouder. De wet moet op 30 juni 2027 in werking treden.
Donor Maaike, die al 3 keer doneerde, ziet de afschaffing van de anonimiteit als een stap vooruit: "Wensen van donorkinderen moeten primeren op die van donoren en wensouders."
"We hebben mailtjes gekregen van 2 vrouwen die eerder al anoniem gedoneerd hadden en dat opnieuw willen doen, en 1 vrouw die zelf een fertiliteitstraject heeft doorlopen en nu anderen wil helpen", vertelt Shari Mackens, fertiliteitsarts in het UZ Brussel. "Elk mailtje begint met het feit dat ze het nieuws gelezen hebben dat er een tekort is."
Ook in het UZ Gent is er een effect: daar zijn gisteren 3 vrouwen voor het eerst komen aankloppen als kandidaat-donor, terwijl er de rest van het jaar nog maar 4 mensen zich hadden opgegeven, omdat ze vrouwen willen helpen nu er een tekort is. En het Ziekenhuis Oost-Limburg bevestigt ook 3 nieuwe spontane aanmeldingen sinds zondagochtend. "Dat is zeer uitzonderlijk", zegt woordvoerder Jurgen Ritzen.
Enkele maanden geleden deed de federale regering een eerste wetsvoorstel om de anonimiteit van sperma- en eiceldonoren af te schaffen: donorkinderen krijgen vanaf een bepaalde leeftijd het recht om te weten wie hun biologische vader of moeder is. Dat wetsvoorstel moet ook helpen om onwettige praktijken tegen te gaan, na een aantal schandalen, bijvoorbeeld spermadonoren van wie het sperma veel te vaak gebruikt was.
Wat staat er in het wetsontwerp dat anonimiteit moet afschaffen ?
Donorkinderen krijgen vanaf een bepaalde leeftijd het recht om te weten wie hun biologische vader of moeder is.
Vanaf 12 jaar kunnen zij niet-identificeerbare informatie opvragen, zoals haarkleur, kleur van de ogen of grootte. Tot de leeftijd van 16 jaar zullen ouders op de hoogte worden gebracht als hun kind zo'n aanvraag indient.
Vanaf 16 jaar kunnen kinderen toegang krijgen tot identificeerbare gegevens van hun biologische vader of moeder (naam, geboortedatum, nationaliteit). Vanaf deze leeftijd worden ouders niet langer op de hoogte gebracht van de aanvraag van hun kind.
Het wetsontwerp (van 27 februari 2026) moet nog worden voorgelegd aan de Raad van State en aan het parlement. 30 juni 2027 moet de wet in werking treden.
Nieuwe donoren zullen binnenkort dus niet langer volledige anonimiteit hebben. Donoren uit het verleden kunnen zelf bepalen of ze hun anonimiteit behouden of opgeven. Het schrikte blijkbaar veel mensen af, want UZ Gent liet onder meer aan Ine weten dat er een tekort aan donoren was. Uit onderzoek van VRT NWS bleek ook dat er een dalende trend was in andere fertiliteitscentra, zoals in UZ Brussel en ZOL Genk.
Donor Maaike ziet geen probleem
Dat houdt donor Maaike alvast niet tegen. Zij heeft in het verleden al 3 keer anoniem gedoneerd, maar aarzelde de afgelopen jaren doordat de nieuwe regelgeving nog onduidelijk was. Nu weet ze genoeg om gerust te zijn. "Voor mij is het geen enkel probleem als ik van anonieme donor zou evolueren naar een ID-release donor, zodat het kind bepaalde gegevevens van mij te weten komt."
Ik begrijp heel goed dat donorkinderen nood hebben aan kennis over hun roots
Donor Maaike
"In de samenleving leeft het idee dat, als het niet meer anoniem is, alle info meteen wordt doorgegeven, maar zo is het niet. Op een gegeven moment kunnen ze je gegevens opvragen, maar het ziekenhuis of een dienst zal zich daarmee bezighouden. Ze kunnen je naam, geboortedatum en nationaliteit (toen je doneerde, red.) in de toekomst krijgen, maar het is niet alsof er morgen plots een kind voor je deur zal staan."
Ze heeft wel begrip dat dit voor sommige mensen een drempel vormt. "Als donor moet je er wel mee in het reine zijn dat die anonimiteit er niet meer gaat zijn. Dat is een gedachtenproces." De kerngedachte vindt ze terecht. "Wensen van donorkinderen moeten primeren op die van donoren en wensouders", zegt ze resoluut. "Ik begrijp heel goed dat donorkinderen nood hebben aan kennis over hun roots."
Toen ze het verhaal van Ine zag, maakte dat voor haar het verschil. "Ik wist totaal niet dat er zo weinig eiceldonoren waren, dat was doorslaggevend." En als een donorkind haar ooit contacteert? "Dan zou ik daar een koffie mee gaan drinken."
Ine zette haar traject stop bij UZ Gent door tekort aan eiceldonoren: "Je wereld stort in"
"Als we dat wereldwijd bekijken, weten we dat het altijd moeilijk is om genoeg mensen te vinden, maar als we dat genoeg onder de aandacht kunnen brengen, hebben we er wel vertrouwen in", vertelt dokter Mackens. "Deze 3 vrouwen gaan het tekort nog niet oplossen, maar we weten dat we wel mensen kunnen vinden. Als de anonimiteit wegvalt, verandert het profiel van donoren een beetje, maar ook dat profiel is zeker te vinden."
Het kabinet van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke zegt dat er een nationale informatiecampagne komt over de nieuwe regelgeving en over de rechten van alle betrokkenen. En er is voorzien dat fertiliteitscentra wervingscampagnes mogen voeren, al moeten ze die op voorhand voorleggen aan het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG).
