Op zoek naar hedendaagse afgoden langs literaire kunstroute in Lo-Reninge: "Wat vereren we vandaag?"  

West-Vlaanderen heeft iets met kunstroutes. Denk aan het kunstenfestival in Watou of de Amare-kunstroute in Damme, die je deze zomer kunt bezoeken. Volgend jaar is er weer Beaufort aan zee, de Triënnale van Brugge of Sint-Denijs-City. 

Ook Lo-Reninge heeft een lange traditie van zomerse kunst. 25 jaar lang liep daar de ‘Beelden- en poëzieroute’. Nu is het evenement verveld tot een tweejaarlijkse ‘Literaire kunstroute’, met als curatoren een artistieke tweeling. Ilke Cop was al met haar schilderijen te gast in Watou of in Sint-Denijs-City; Uschi Cop debuteerde eerder dit jaar met de feministische roman ‘Dodeman’.

Lo-Reninge (zowat midden tussen Veurne, Diksmuide en Ieper in) telt weliswaar maar 3.000 inwoners, maar mag zich toch een stad noemen. “Ik hou wel van de rust. Wat opvalt is hoe mooi het hier is, hoe het landschap nog redelijk intact is. Het was warm aankomen hier”, vertelt Uschi Cop. Wat de curatoren ook meteen opviel, waren de vele kerken, Mariakapelletjes en ander religieus erfgoed.

Een passende omgeving voor het thema dat de zussen uitkozen: ‘Cultus’. “We merken allemaal al een paar decennia een soort ‘decline’ van georganiseerde religie. Maar doordat er zoveel crisis is, is er ook meer individuele spiritualiteit. Daarom is dit thema zo interessant op dit moment”, vindt Ilke Cop.

“We zijn op zoek gegaan naar hedendaagse afgoden. En dat kun je heel breed zien. Van de cultus van het lichaam tot politici die zich naar voor schuiven als dé oplossing:  wie of wat plaatsen we allemaal op een voetstuk en hoe laten we onze overtuigingen daar mee door bepalen?” vraagt Ilke Cop zich af.  

Moeten we ‘cultus’ enkel als iets negatiefs zien? “Er zijn inderdaad ook mooie rituelen die mensen verbinden. We hebben allemaal dingen nodig om naar te streven. Maar onze keuze voor dit thema is wel kritisch: hoe kunnen we ‘cultus’ bevragen”, zegt Uschi Cop. “Je kunt iets waarderen, maar niet blindelings.” 

Om het thema uit te werken hebben Uschi en Ilke Cop 10 duo’s samengesteld van telkens een kunstenaar en een auteur. Daar zijn gevestigde namen uit de letteren bij als Bart Moeyaert of Kristien Hemmerechts, en uit de beeldende kunst bijvoorbeeld Kendell Geers of Sofie Muller. “We hebben intergenerationeel gewerkt. Qua leeftijd verschillen de duo’s ten minste 12 jaar. Op die manier kunnen generaties elkaar ontmoeten”, verduidelijkt Ilke Cop.

De auteurs hebben speciaal voor dit evenement nieuwe teksten geschreven, geïnspireerd op de kunst en op de omgeving. Die zijn te lezen op locatie en in een bezoekersgids. 

Tijd voor een wandeling door Lo. Met indrukwekkend erfgoed: een 13e-eeuwse, fris gerestaureerde stadspoort met sierlijke torentjes, een Unesco-belfort, een 18-eeuwse duiventoren, veel groen. Het perfecte decor voor hedendaagse kunst en literatuur.

Vlaggen zijn doorgaans dragers van een machtsboodschap. Op het marktplein wapperen kleurrijke patchworkvlaggen van de Belgisch-Nigeriaanse Lisa Uchechi Ijeoma (foto bovenaan dit artikel). ‘Geduld’ heet het bijpassende gedicht van Bart Moeyaert. 

Naast de eeuwenoude stadspoort heeft kunstenares Krystel Geerts een kleinere poort gezet, ‘La chimera’, waarin de afdrukken van haar eigen lichaam nog zichtbaar zijn. De wat barok uitziende poort is een blikvanger, zegt Ilke Cop: “Hij ligt vlak naast een fietsroute. Fietsers stoppen om te kijken. Dit staat in het landschap, gaat naar de mensen toe. Je hoeft geen galerie of museum binnen te stappen.” 

Van Sofie Muller is een video-installatie te zien in een wel heel bijzondere ruimte, binnenin een oude duiventoren. Haar werk toont een brandend Barbara-heiligenbeeld. “Barbara is de patroonheilige van de brandweerlieden. Hier wordt het omgedraaid: wie beschermt de beschermer?” Sarah de Koning schreef een bijpassend gedicht.

Bij een windmolen bij de Lovaart hebben kunstenaar Ian De Weerdt en schrijfster Annelies Verbeke “elkaar bestoven”.  Verbeke schreef een nieuw gedicht dat de klassieke mythologie verbindt met het dagelijks leven: “Atalanta en Hippomenes glijden door het gangpad van een volle trein.”

In een prachtig verweerde gevel van een voormalige brouwerij zit een rozet, zoals je dat meestal op plafonds van herenhuizen ziet. Hier is de rozet mossig groen en lijkt zich als een zwam te enten op de steen. “Ik heb het als een architecturale graffiti aangebracht. De natuur die de cultuur weer komt opeisen”, zegt kunstenaar Jonas Vansteenkiste. In de kerk van Reninge presenteert hij ook nog een installatie met armen van keramiek, een verwijzing naar de zogenoemde ex-voto’s, offergaven van mensen die om genezing smeekten. 

Naast de wandeling in Lo zijn er nog enkele locaties wat verderop. In de kerk van Noordschote vinden Maëlle Dufour en Caro Van Thuyne elkaar in het thema water. Voor de kerk van Pollinkhove schreef Kristien Hemmerechts een tekst over de zondebok, geïnspireerd door een installatie van Elen Braga.