Voeren de Verenigde Staten binnenkort bombardementen uit op Colombiaans grondgebied? Die kans is zeer reëel, nu de nieuwe Colombiaanse president Abelardo de la Espriella de Amerikaanse regering de toestemming heeft gegeven om gezamenlijke militaire operaties uit te voeren tegen "narcoterrorisme". De la Espriella is er overigens in zijn eerste week zelf al mee begonnen, zoals hij tijdens de campagne had beloofd.
Colombia zet deur open voor Amerikaanse bombardementen tegen "narcoterrorisme" op zijn grondgebied
Freek Willems
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De nieuwe Colombiaanse president Abelardo de la Espriella heeft de VS toestemming gegeven om gezamenlijke militaire operaties uit te voeren op Colombiaans grondgebied tegen de drugshandel en gewapende groeperingen.
De la Espriella breekt 3 dagen na zijn eedaflegging al meteen met het beleid van zijn voorganger Gustavo Petro, dat gericht was op onderhandelingen met de gewapende groepen. Het Colombiaanse leger voerde deze week al meteen bombardementen uit op posities van guerrillabeweging ELN.
De samenwerking tussen de VS en Colombia past in de bredere strategie van de regering-Trump om meer controle te krijgen over het westelijk halfrond.
De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth (die zichzelf minister van Oorlog noemt) kondigde deze week tijdens een bezoek aan Panama aan dat de Amerikaanse regering van de nieuwe Colombiaanse president Abelardo de la Espriella de toestemming heeft gekregen om gezamenlijke militaire operaties uit te voeren op Colombiaans grondgebied tegen wat Hegseth "narcoterrorisme" noemt.
Hegseth voegde eraan toe dat Colombia zich ook zal aansluiten bij het 'Shield of the Americas', een door Donald Trump opgerichte coalitie die de drugshandel op het Amerikaanse continent wil bestrijden. Aan die coalitie nemen al 18 landen deel. De deelname eraan was een van de belangrijkste campagnebeloften van De la Espriella.
Colombia is de grootste producent van cocaïne ter wereld. De Verenigde Staten zijn de grootste afnemer van cocaïne. Door samen te werken met de VS kan De la Espriella niet alleen rekenen op het sterkste leger ter wereld, maar ook op zijn inlichtingen om de gewapende groeperingen in Colombia te bestrijden.
In Colombia zijn naar schatting een dertigtal illegale gewapende groeperingen actief, waaronder restanten van guerrillagroepen die zich ook inlaten met drugshandel. Alles samen zouden ze meer dan 20.000 leden hebben.
"Ongrondwettelijk"
De beslissing is een radicale koerswijziging van het beleid dat zijn voorganger voerde, de linkse president Gustavo Petro. Die zette in op onderhandelingen met de guerrillero's en andere gewapende groepen, in een poging om na het vredesakkoord met de FARC uit 2016 een "totale vrede" te bereiken in Colombia.
De linkse oppositie zegt dat De la Espriella met die toestemming de van het land opgeeft. Ze noemt de beslissing van de president ook ongrondwettelijk. Verschillende parlementsleden verwezen al naar Artikel 173 dat stelt dat het aan de Senaat is om de doorgang van buitenlandse troepen op Colombiaans grondgebied toe te staan.
Petro botste ook geregeld met Trump, waardoor sommigen voor een herhaling van het Venezuela-scenario vreesden. Nu de rechts-populistische De la Espriella aan de macht is, lijkt een nieuw tijdperk van samenwerking en bondgenootschap te beginnen.
Harde aanpak
De la Espriella, die een week geleden de eed aflegde, pleit anders dan Petro voor een harde aanpak van het geweld in zijn land. Tijdens zijn campagne beloofde hij "narcokampen" te zullen bombarderen en amper 3 dagen na zijn eedaflegging voegde hij al de daad bij het woord.
Maandagnacht en dinsdagmorgen werden al de eerste bombardementen uitgevoerd, volgens het ministerie van Defensie op posities van het ELN in Catatumbo. Het ELN (Nationaal Bevrijdingsleger) is sinds de ontbinding van de FARC de grootste guerrillabeweging in het land.
Verschillende Colombiaanse mensenrechtenorganisaties en ombudsdiensten noemen de aanvallen in strijd met het internationaal humanitair recht. Volgens hen zijn 3 landbouwers gewond geraakt en verschillende huizen beschadigd. En onschuldige gezinnen moesten op de vlucht slaan.
Het Colombiaanse ministerie van Defensie spreekt dat tegen en zegt dat de aanvallen gericht waren tegen "2 bunkers en 5 kampementen van het ELN", waarbij 2 vermoedelijke leden van de organisatie "geneutraliseerd" zijn. Het leger zou ook 1,5 ton explosieven en 440 granaten in beslag genomen hebben.
Volgens het ministerie zijn de aanvallen uitgevoerd met "inachtneming van proportionaliteit, met speciale nadruk op de bescherming van de burgerbevolking, beschermde personen en eigendommen" en zou er geen schade aan de burgerbevolking zijn toegebracht.
Eerder al in Venezuela en Ecuador
Het lijkt er nu op dat er weldra ook gezamenlijke Amerikaans-Colombiaanse militaire operaties in Colombia zullen komen. De regering-Trump II is daarmee niet aan haar proefstuk toe. Eerder dit jaar werkte het al samen met de regering van Venezuela om het hoofd van Tren de Aragua te elimineren, een van de machtigste criminele organisaties in Latijns-Amerika.
Ook in Ecuador voerde de VS al gezamenlijke militaire operaties uit tegen organisaties die door de regering-Trump als terreurgroepen worden beschouwd. In Ecuador wordt amper cocaïne geproduceerd, maar het land zit geprangd tussen Colombia en Peru, de grootste en op 1 na grootste cocaïneproducent ter wereld, en geldt als een belangrijk doorvoerland. De laatste jaren is het drugsgerelateerde geweld er enorm toegenomen.
De Ecuadoraanse president Daniel Noboa riep ruim 2 jaar geleden de en de "status van intern gewapend conflict" uit in zijn land. Hij verwacht dan ook veel van de nieuwe, harde aanpak van zijn collega De la Espriella.
Sommige analisten waarschuwen er echter voor dat Ecuador misschien wel de prijs zou kunnen betalen voor de harde aanpak in Colombia. In het verleden is namelijk gebleken dat militaire druk niet het einde betekent van criminele organisaties en criminele economieën, maar hen net aanzet tot actie, waarbij ze de zwakste schakel in de regio uitkiezen als nieuw toevluchtsoord. En dat zou wel eens Ecuador kunnen zijn en dan vooral het grensgebied met Colombia.
Mexico bijt van zich af
Voor de Amerikaanse regering passen de gezamenlijke militaire operaties met Latijns-Amerikaanse landen in het beleid om opnieuw een stevigere controle te krijgen over het westelijke halfrond, zoals het in december 2025 in de Nationale Veiligheidsstrategie zwart-op-wit werd geschreven. Daarmee werd de Monroe-doctrine uit de 19e eeuw nieuw leven ingeblazen.
Eerder beleid dat focuste op het versterken van de instellingen en de mensenrechten in Latijns-Amerika moet daarbij plaatsruimen voor een agressieve strategie die focust op veiligheid en de strijd tegen de drugshandel.
In dat opzicht voerde het Amerikaanse leger in het begin van Trumps tweede termijn ook geregeld aanvallen uit op wat het zelf "drugsboten" noemt in de Caraïbische Zee en de Stille Oceaan. Meer dan 200 mensen werden daarbij gedood. Volgens experten kwamen de aanvallen neer op buitengerechtelijke executies en een eenzijdige daad van geweldpleging. De Amerikaanse regering kwam ook nooit met bewijzen dat het effectief om drugsboten ging.
In maart benadrukte Trumps adjunct-stafchef Stephen Miller dat de drugskartels "IS en Al Qaeda van het westelijk halfrond" zijn en "met dezelfde wreedheid en meedogenloosheid" aangepakt moeten worden.
Sommigen zagen daar een aanwijzing in voor een mogelijke militaire interventie in buurland Mexico, waar machtige drugskartels al decennialang bepaalde delen van het land controleren.
Maar anders dan een hele reeks collega-presidenten uit Latijns-Amerika die zich achter het beleid van Trump hebben geschaard, soms uit ideologische motieven, soms uit vrees voor een Amerikaanse interventie, bijt de Mexicaanse presidente Claudia Sheinbaum wel van zich af.
Sheinbaum heeft elke suggestie over een Amerikaanse militaire operatie in Mexico categorisch afgezworen. Meewerken aan inlichtingen of veiligheidszaken wil haar regering zeker doen, maar ze zal nooit een onderwerping of schending van de Mexicaanse soevereiniteit aanvaarden.
Cuba
Naast de strijd tegen de drugshandel blijft de Amerikaanse regering overigens ook waarschuwingen uitsturen naar het communistische regime op Cuba. Hegseth herhaalde bij zijn bezoek aan Panama nog eens dat hij een militaire operatie in Cuba niet uitsluit. "Alle opties liggen op tafel, inclusief militaire opties."
