Wat staat er nog op de ellenlange to-dolijst van Zohran Mamdani in New York? "Hij moet zich nu bewijzen"

Wie soms op TikTok of Instagram Reels scrollt, heeft ze misschien al gezien. Dagelijks verschijnen video's waarin inwoners van New York een probleem aankaarten in de hoop dat hun burgemeester, de Democraat Zohran Mamdani, het zal oplossen. 

De reacties op zulke video's staan steevast vol met comments als "New Yorkers worden te gulzig" of "Jullie behandelen Mamdani alsof hij superman is". Maar wat blijkt? De burgemeester ziet de video's en is soms sneller dan de wind.

Dat bleek toen hij op een video met de vraag naar een drinkwaterfontein antwoordde met een video van de pas geïnstalleerde fontein. En dat slechts 2 dagen later.

Volgens Steven Decraene, onze buitenlandjournalist in Amerika, zijn die snelle reacties en online zichtbaarheid typisch voor Mamdani.

"Hij is zeer aanwezig op sociale media en is heel populair bij Gen-Z. Het klopt dat hij kleine zaken waar men vroeger heel lang op moest wachten, soms heel snel oplost. Als er op sociale media een video verschijnt van een put in een speeltuin, is het vaak binnen 24 uur opgelost", klinkt het.

Volgens Decraene zijn het vooral de grotere verkiezingsbeloften waar Mamdani nu mee worstelt. Het gaat dan over de rijkentaks, de uitbreiding van universele kinderopvang, gratis bussen en het 'bevriezen' van de hoge huurprijzen. Daarnaast wil Mamdani ook gemeentelijke supermarkten opstarten met lagere prijzen voor arme inwoners.

"Daar krijgt hij van de Republikeinen enorm veel kritiek op", klinkt het. "Hij heeft voor 7 miljard dollar per jaar beloftes gemaakt, maar het is heel moeilijk om die uit te voeren. Het enige wat voor hem pleit, is dat hij er wel aan begint."

Openbaar vervoer is een van de speerpunten van Mamdani. Dat komt ook omdat er op dat vlak heel wat misloopt. Op hete dagen bereiken de ondergrondse metrostations in de stad temperaturen van zo'n 40 graden Celsius. En als het dan regent, stroomt het water er volop binnen. 

Drie dagen geleden kondigde Mamdani een nieuw thermisch koelsysteem aan voor de metrostations. Daarmee zal de temperatuur via warmtepompen gereguleerd worden. Het zou het eerste thermische energiesysteem zijn in het Amerikaanse openbaarvervoernetwerk en wordt nu al getest in delen van de stad.

Daarnaast opende de burgemeester gisteren ook de werken aan de eerste busstrook in The Bronx, waar al jaren problemen zijn door de trage bussen. Die rijden er gemiddeld tegen 8 kilometer per uur.

Het lukte hem nog niet om de bussen in de stad gratis te maken. Dat komt volgens Decraene doordat hij daarvoor ook de medewerking van de staat nodig heeft. Dat blijkt moeilijker dan gedacht.

De eerste verkiezingsbelofte die Mamdani al deels waarmaakte, is het bevriezen van de huurprijzen. De New Yorkse Raad voor Huurrichtlijnen keurde in juni een voorstel goed waardoor huurverhogingen op 1 miljoen huurgereguleerde appartementen in de stad niet meer toegelaten zijn. De maatregel geldt voor huurcontracten van 1 en 2 jaar vanaf 1 oktober 2026 tot 30 september 2027.

Op het vlak van gratis kinderopvang heeft Mamdani volgens Decraene al stappen gezet. Op zijn achtste dag als burgemeester kondigde hij een investering van 1,2 miljard dollar in universele kinderopvang aan. Daarbij gaat vooral aandacht naar wijken met lage inkomens. Daar krijgen 2000 2-jarige kinderen vanaf september gratis opvang door het 2-K-Programma.

Mamdani wil dat programma in de komende jaren nog verder uitbreiden. Zo wil hij uiteindelijk zorgen voor gratis opvang voor alle kinderen jonger dan 5.

Mamdani's rijkentaks is een van zijn meest controversiële beloften. Met zijn 'pied-à-terre tax' wil hij eigenaars van een tweede verblijf van minstens 5 miljoen dollar een extra taks opleggen. Ook eigenaars van appartementen in grotere gebouwen moeten vanaf 1 miljoen dollar een extra taks betalen.

Daarmee wil Mamdani jaarlijks 500 miljoen dollar innen om begrotingstekorten van de stad op te vangen en budget vrij te maken voor andere zaken. Maar door de hevige kritiek is het nog niet zeker dat de taks er gaat komen.

Een rechter blokkeerde de taks tijdelijk, nadat een groep eigenaars vorige week een rechtszaak had aangespannen tegen de burgemeester en de financieel directeur van de stad. Zij vinden dat de stad hun woningen onterecht heeft geselecteerd voor de taks. Ondertussen kan Mamdani weer verder met zijn taks, maar de zaak moet nog in beroep worden behandeld.

Ten slotte is er ook nog zijn plan om gemeentelijke supermarkten uit te bouwen. Mamdani wil namelijk 5 overheidsgesubsidieerde supermarkten openen, waar 30 procent korting wordt gegeven op essentiële gezonde voedingsmiddelen. De supermarkten zouden bedoeld zijn voor de New Yorkers die te maken hebben met voedingsonzekerheid door de stijgende prijzen.

De eerste winkel zou eind 2027 moeten openen in The Bronx, maar volgens Decraene is dat nog geen zekerheid. Ook dit plan wordt namelijk ontvangen met heel wat kritiek. De goedkopere prijzen zouden onrealistisch zijn en het moeilijker maken voor de huidige supermarkten. "Vooral rechtse media bekritiseren het idee enorm", klinkt het.

Volgens Decraene heeft Mamdani nog een lange tocht af te leggen. Qua beleid, maar ook qua populariteit. "Hij is heel populair in New York, vooral bij de jonge middenklasse. Maar bij mensen die geld hebben of buiten New York wonen is hij niet populair. In andere delen van Amerika zijn ze zeer afwachtend", klinkt het. "Hij zit nog niet in een populariteitscrisis, maar wel in een fase waarin zijn populariteit getest zal worden."

"Het is nu aan Mamdani om zich te bewijzen. In hoeverre zal het hem lukken om de luxetaks en de gemeentelijke supermarkten waar te maken? Ik denk dat hij, zoals iedereen die aan beleid doet, zal ondervinden dat er juridisch en administratief zeer veel op hem zal afkomen en dat het nog een lange tocht wordt" concludeert Decraene.