Geen eclipsbril kunnen bemachtigen? Zo beleef je de zonsverduistering toch veilig

Door de stormloop op eclipsbrillen is de kans reëel dat je er geen hebt kunnen bemachtigen om naar de zonsverduistering te kijken. 

Online circuleren daarom heel wat onzinnige en ronduit gevaarlijke tips om toch naar de eclips te kunnen kijken. Meerdere zonnebrillen over elkaar dragen bijvoorbeeld. Zelfs verschillende zonnebrillen op elkaar houden nog altijd te weinig schadelijke straling tegen, waardoor je ogen beschadigd kunnen raken.

Ook de tip om een cd of dvd voor je ogen te houden en daardoor naar de zon te kijken, is geen goed idee. "Dan kan je evengoed niets gebruiken en rechtstreeks in de zon kijken", zegt Charles Bruninx van opticiensvereniging APOOB. "En dat mag je écht niet doen. Je kan er zelfs blind van worden."

Wees dus vooral kritisch met tips waarbij wordt beweerd dat je rechtstreeks in de zon kunt kijken. 

Toch is niet alle hoop verloren. Er zijn enkele manieren waarop je de eclips wel degelijk veilig kunt beleven, zonder te moeten wachten tot 2081, wanneer de volgende zonsverduistering van deze omvang plaatsvindt. 

Meteen de meest voor de hand liggende tip: je kan bij de 6 volkssterrenwachten in Vlaanderen telescopen met een zonnefilter gebruiken. Ook op het dak van het MAS in Antwerpen plaatst volkssterrenwacht Urania telescopen die je kan gebruiken.

Een andere tip die vaak wordt gegeven én legitiem is, is het gebruik van een lasbril die minstens beschermingsgraad 14 heeft. Net als een eclipsbril houdt zo'n filter niet alleen het felle licht tegen, maar ook schadelijke ultraviolette en infrarode straling.

Het is natuurlijk niet hetzelfde als de eclips zelf beleven, maar wie geen geschikt beschermingsmiddel heeft, kan ook online kijken, op de website van VRT NWS bijvoorbeeld.

We gaan de gedeeltelijke zonsverduistering streamen. Volg vanaf 19.15 uur live de hele zonsverduistering in onze app of op onze website. Tijdens het hoogtepunt van de zonsverduistering, iets over 20 uur, is er ook een Extra Journaal op VRT 1.

Het YouTube-kanaal van het Europees ruimteagentschap ESA verzorgt ook een livestream van de zonsverduistering, inclusief commentaar van wetenschappers.

Zoek je een creatievere, maar veilige manier om de eclips te bekijken? Dan kan een camera obscura soelaas bieden. Daarbij kijk je niet rechtstreeks naar de zon, maar naar een projectie ervan. "Je maakt een klein gaatje in een stuk karton en laat het zonlicht daardoor op een witte ondergrond - zoals een vel papier - vallen", legt Bruninx uit. "Op dat papier verschijnt een klein beeld van de zon. Tijdens de eclips zie je daarin dan de maan voor de zon schuiven."

Je kan ook een stukje karton met een gaatje van maximaal 5 mm hangen voor een spiegel. Vang het zonlicht op met de spiegel en projecteer de reflectie van de spiegel op de muur. Kijk zeker niet rechtstreeks naar het licht dat weerkaatst wordt door de spiegel, maar kijk naar de projectie ervan.

Net zoals het gaatje in het karton voor de spiegel, fungeren de gaatjes van een vergiet als een soort van camera obscura. "Je houdt het vergiet naar de zon en je kijkt naar de schaduw", zegt Philippe Mollet van Volkssterrenwacht Mira. Elk gaatje projecteert een zonnetje op de grond. Omdat de zon op dat moment voor een stuk bedekt is door de maan, zie je evenveel sikkeltjes als er gaatjes in je vergiet zitten."

Hetzelfde camera obscura-principe kan overigens ook toegepast worden op een verrekijker. Het blijft belangrijk om niet door de verrekijker zelf te kijken, maar de lenzen van de verrekijker het beeld van de zon te laten projecteren op een wit blad op de grond. Plaats een stuk karton met uitsparingen voor de twee lenzen over de verrekijker en dek een van de lenzen af voor maximaal resultaat.