Bedrijven moeten vanaf vandaag hun verpakkingen milieuvriendelijker maken. De EU-verordening die dit oplegt, brengt ook nieuwe registratieverplichtingen met zich mee. Maar een groot deel van de regelgeving ligt nog niet vast. Kleine ondernemers die regelmatig producten naar het buitenland versturen, maken zich zorgen.
Nieuwe EU-verpakkingsregels worden vandaag van kracht, kleine zelfstandigen tasten in het duister
Samenvatting:
Vanaf 12 augustus 2026 is de nieuwe Europese verpakkingsverordening (PPWR) van kracht.
Hierdoor moeten bedrijven milieuvriendelijkere verpakkingen gebruiken, minder verpakkingsafval produceren en een EU-conformiteitsverklaring kunnen voorleggen.
Maar veel uitvoerende regels zijn nog niet gepubliceerd.
Vooral kleine ondernemers die naar het buitenland verkopen, maken zich zorgen over de registratieplicht in elk EU-land waar ze pakjes naartoe sturen en de bijbehorende kosten.
Ben je zelfstandige en wist je niet dat er vanaf vandaag strengere regels zijn voor de verpakking van je producten? Je bent niet alleen als je uit de lucht komt vallen.
Hoewel het er al lang zat aan te komen, zijn er op sociale media verontwaardigde reacties van voornamelijk kleine ondernemers die pas hebben ontdekt dat vanaf vandaag, 12 augustus 2026, de Europese verordening 'Packaging and Packaging Waste Regulation' (PPWR) in werking treedt.
"Dit maakt deel uit van de Green Deal, een wetgevend kader van de Europese Commissie om de verpakkingswereld te verduurzamen", vertelt Noémie Janssens van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). "Deze verordening moet ertoe leiden dat er dus minder verpakkingsafval ontstaat. Verpakkingen moeten herbruikbaar en recycleerbaar worden."
Startschot
Omdat het om een verordening gaat, geldt die meteen voor elke lidstaat van de EU. "Je moet het zien als het startschot van een traject van verplichtingen die de komende jaren zullen worden uitgerold", legt Janssens uit.
Bedrijven zitten nu met de handen in het haar
Steven Boussemaere, Fost Plus
Wat er vanaf vandaag geldt: producenten en importeurs van verpakkingen moeten een geldige EU-conformiteitsverklaring kunnen voorleggen, waarmee ze aangeven dat ze zich aan de nieuwe voorschriften houden. Ook moeten de waarden van , lood of kwik voortaan een stuk lager liggen in verpakkingen die met levensmiddelen in contact komen.
Maar wat de PPWR voor ondernemers precies betekent, blijft nog giswerk. "Er zijn nog steeds enorm veel zaken onduidelijk. Bedrijven zitten nu met de handen in het haar. Heel veel uitvoerende besluiten moet de EU nog publiceren. Die zijn nodig voor de bedrijven om zich voor te bereiden", zegt Steven Boussemaere van recyclagepartner Fost Plus.
Wat zal er veranderen?
In grote lijnen komt er de komende jaren het volgende op bedrijven én consumenten af:
Beperkingen voor het eenmalig gebruik van plastic/wegwerpplastic, zoals individuele porties of zakjes met sauzen, hotelshampoo en plastic zakjes voor fruit of groenten onder de 1,5 kg. Maar ook plastic wikkels om grote hoeveelheden te groeperen in winkels of magazijnen moeten teruggedrongen worden.
Afhaalrestaurants moeten klanten vanaf 12 februari 2027 de mogelijkheid bieden hun eigen verpakkingen mee te brengen zonder extra kosten. Vanaf 2028 moeten de verpakkingen die de takeaway-aanbieders zelf gebruiken ook volledig recycleerbaar zijn.
Tegen 2030 moeten alle plastic verpakkingen die op de markt circuleren aantoonbaar en effectief recycleerbaar zijn.
Tot de daadwerkelijke implementatie daarvan zitten kleine bedrijven dus nog met heel wat vragen. Dat merken we op onze redactie ook in onze mailbox. Zo vreest Tom Desmedt de impact op de kledingwebshop van zijn vrouw Amber. "Voor een eenmanszaak zonder juridische dienst is het moeilijk te doorgronden welke verplichtingen ze nu precies heeft", legt hij uit.
Waar Tom en Amber vooral over wakker liggen, is nog een bijkomende verplichting: de registratieplicht en de kosten daarvan. Ook op Instagram circuleert de vrees dat kleine zelfstandigen de verpakking in elk EU-land waar ze verkopen moeten registreren en ter plekke een 'vertegenwoordiger' moeten aanduiden.
"Zoals het er nu voor staat, zou een kleine zaak bij elk land waar ze naartoe stuurt zich moeten registreren en een jaarlijks bedrag moeten betalen dat vaak vele malen hoger ligt dan van die paar pakjes die naar dat land verzonden worden", vreest Tom. "Velen zijn bang hun zaak te moeten stoppen, omdat de kosten te hoog zullen oplopen. Anderen hebben buitenlandse bestellingen al stopgezet."
Helaas: ook op deze vraag is er geen helder antwoord. "Het klopt dat ook kleine bedrijven, als ze verpakkingen op de markt brengen of er iets mee vervoeren, zich zullen moeten registreren in andere landen en er een vertegenwoordiger moeten aanduiden", weet Janssens. "Maar wat de kosten voor zo’n registratie zullen zijn, staat nog niet vast."
Sanctionering niet voor meteen
Zodra er meer duidelijkheid is, bereiden bedrijven zich maar best zorgvuldig voor, want op termijn kunnen er boetes komen of wordt in het slechtste geval de verpakking uit de rekken gehaald.
"Veel kmo's hebben simpelweg niet de tijd om zo'n complexe wetgeving tot op het draadje uit te zoeken. Je kunt daarom terecht bij onder meer de sectorfederaties en ons als recyclingpartner, die het bevattelijk proberen te maken", geeft Steven Boussemaere van Fost Plus nog als tip mee.
