De Amerikaanse regering heeft een grote Turkse wapenlevering aan Oekraïne goedgekeurd, met onder meer langeafstandsraketten en raketlanceerders. Het pakket omvat onder andere 70 Amerikaanse ATACMS-raketten. Turkije zegt dat het oudere wapens uit zijn voorraad wil afbouwen om middelen vrij te maken voor de modernisering van zijn strijdkrachten.
Turkije zal groot wapenpakket met Amerikaanse langeafstandsraketten leveren aan Oekraïne
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Het wapenpakket is een van de belangrijkste overdrachten van Amerikaanse langeafstandswapens aan Oekraïne door een ander land dan de VS.
Waarom moet de VS zijn goedkeuring geven?
Turkije wil de Amerikaanse wapens uit zijn eigen voorraad aan Oekraïne overdragen. Omdat het om Amerikaans materieel gaat, moet de Amerikaanse regering daarvoor toestemming geven. Landen die Amerikaans militair materieel kopen, gaan akkoord dat ze dat niet zomaar zonder Amerikaanse goedkeuring mogen doorverkopen of schenken aan derde landen.
De Amerikaanse regering heeft ondertussen het geïnformeerd over de geplande overdracht en heeft aangegeven daarmee in te stemmen. Het Congres heeft vervolgens een wettelijke termijn van 15 dagen om de overdracht tegen te houden.
Vooral de 70 ATACMS-middellangeafstandsraketten (en de bijhorende raketlanceerders) zijn op dit moment erg gewild in Oekraïne. De voorraden zijn sterk geslonken door het intensieve gebruik ervan tegen Russische troepen. Tegelijk kunnen de Verenigde Staten de voorraden momenteel niet aanvullen, omdat hun eigen voorraad sterk is geslonken door de gevechten met Iran.
De M39 is een oudere ATACMS-variant met een bereik van ongeveer 165 km en een . Daarmee krijgt Oekraïne opnieuw een aanzienlijke voorraad waarmee het Russische militaire doelen ver achter de frontlijn kan aanvallen.
Daarnaast zal Ankara ook 2.524 M26-korteafstandsraketten en 47.000 artilleriegranaten leveren. Het gaat dus niet alleen om ATACMS, maar om een behoorlijk groot pakket Amerikaanse wapens uit de Turkse voorraad. De totale waarde wordt op ongeveer 280 miljoen dollar geschat.
Leger moderniseren
Volgens de Amerikaanse regering wil Turkije de (oudere) wapens aan Oekraïne verkopen om zijn eigen munitievoorraden leeg te maken en geld vrij te maken voor de modernisering en instandhouding van de Turkse strijdkrachten.
Toch is de timing niet geheel toevallig. Volgens sommige gespecialiseerde defensiesites vreest Turkije een nucleaire escalatie van de oorlog. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan waarschuwde recent dat Rusland kernwapens zou kunnen inzetten als de oorlog een existentiële bedreiging voor de Russische staat wordt.
"Wanneer de uitputtingsoorlog aan het front verandert in een uitputtingsslag achter de frontlinies, wordt het een kwestie van overleven als natie", zei hij. "Dan zet je alle middelen in die je nog tot je beschikking hebt."
"Als de verwoestingen dit niveau bereiken, kan Rusland besluiten om naar het uiterste middel te grijpen. Tijdens mijn bezoek aan Rusland kreeg ik de indruk dat ook die mogelijkheid ter sprake komt, omdat er wordt gezegd dat de Russische samenleving daar inmiddels om vraagt. Dit is een gevaarlijke situatie," zei hij.
Rusland kan besluiten het uiterste middel in te zetten. Die mogelijkheid kwam tijdens mijn bezoek ter sprake.
Buitenlandminister Hakan Fidan vreest nucleaire escalatie
Toch is de levering vooral een duidelijk signaal aan Rusland. Turkije heeft al jaren een ingewikkelde relatie met Rusland: het onderhoudt goede relaties met het land, maar erkent de Russische annexaties niet en ondersteunt Oekraïne militair.
