30 jaar na moord op rapper Tupac Shakur begint proces tegen enige verdachte: dit moet je weten  

Voor we beginnen met het proces, schetsen we even de sfeer van de jaren 90, aan de overkant van de oceaan. Tupac Shakur - wiens echte naam Lesane Parish Crooks was - scoorde hits met 'California Love', 'How do u want it' of 'I get around'.

"Hij was een van de meest prominente figuren uit de gangsterrap, een subgenre van hiphop", vertelt ook Ilse Liebens in De Ochtend. "Hij was heel maatschappijkritisch, zong over armoede, over racisme, over het gevangeniswezen, over bendegeweld natuurlijk. Hij vatte de tijdsgeest goed samen."

Maar er was ook een andere kant, namelijk die van dat rauwe (bende)geweld. Tupac werd een sleutelfiguur in de beruchte rivaliteit tussen de rapscenes van de westkust en de oostkust van de Verenigde Staten. In november 1994 werd Tupac al eens een eerste keer het slachtoffer van een schietpartij, aan een opnamestudio in New York. Die overleefde hij. 

2 jaar later had hij minder geluk. Op de avond van 7 september 1996 woonde Tupac nog een bokswedstrijd van Mike Tyson bij, waarna hij samen met labelbaas Marion 'Suge' Knight in de auto stapte. 

Toen hun zwarte BMW aan een rood licht op de beroemde Strip in Las Vegas stilstond, stopte er ineens een witte Cadillac met 4 personen in. Van daaruit werd het vuur geopend. Tupac, die op de passagiersstoel zat, werd 4 keer geraakt. Hij overleed 6 dagen na de schietpartij in het ziekenhuis, op amper 25-jarige leeftijd. Knight overleefde de aanslag wel. 

Zijn dood joeg een schokgolf door de muziekwereld en ondanks tal van theorieën – de ene nog wilder dan de andere - bleef zijn moord onopgelost. 

Tot er 3 jaar geleden met de arrestatie van Duane 'Keffe D' Davis toch nog een doorbraak volgde. Het is die Duane Davis die vanaf vandaag terechtstaat. 

Hoe dan? Wel, daarvoor moeten we terug naar 2019, het jaar waarin Davis zijn boek 'Compton street legend' uitbracht als een soort memoires als een van de leiders van een criminele bende. 

En in dat boek doet hij zijn rol bij de dood van Tupac uitgebreid uit de doeken. Zo beschrijft hij tot in de kleinste details hoe ze Tupac en Knight wilden confronteren uit wraak voor een eerdere ruzie. Hij bemachtigde een pistool en gooide het uiteindelijk op de achterbank van de Cadillac.  

"Er werden geen woorden meer gewisseld, de tijd om te praten was voorbij, de shit ging escaleren", klonk het toen. 

Die versie van de feiten - in zijn boek, maar ook in een podcast en interviews - leidde er uiteindelijk toe dat de zaak heropend werd. In 2023 werd hij uiteindelijk gearresteerd. 

Volgens de aanklagers leverde hij het wapen aan en nam hij de beslissingen die uiteindelijk tot de dood van Tupac leidden, maar zou hij niet degene zijn die de trekker overgehaald heeft.

Waarom hij dan als enige terechtstaat? Om de simpele reden dat hij de enige van het viertal is die nog leeft. Zowel Orlando Anderson, Deandrae Smith als Terry Brown zijn intussen overleden. Anderson wordt het vaakst genoemd als de schutter, maar hij werd nooit aangeklaagd. Een saillant detail: 2 jaar na de moord kwam Anderson zelf om het leven bij een schietpartij. 

Het is hoe dan ook wel opvallend dat het nu toch tot een proces komt, want volgens CNN was er in 2008 al een soort overeenkomst tussen de politie en Davis. Davis zou een verklaring afgelegd hebben over de feiten, en in ruil daarvoor zou die informatie niet tégen hem gebruikt mogen worden. 

Maar daarop begon Davis zich dus toch in het openbaar uit te spreken - wat dan uiteindelijk tot zijn arrestatie leidde. "Ik zou geen woord gezegd hebben, als ze me niet zo'n gunstige deal hadden aangeboden. Ik hoefde geen dag in de gevangenis te zitten, en ik heb niemand verraden behalve mezelf, want iedereen was toch al dood", schreef hij onder meer in zijn boek. 

Vandaag start het proces in Las Vegas, met de samenstelling van de jury. Dat zal naar verwachting enkele dagen duren. Daarna is het aan de aanklager en de verdediging en zullen de getuigen gehoord worden. 

Het is hoe dan ook geen evident proces - om meerdere redenen.

De feiten dateren natuurlijk al van 30 jaar geleden, en tijd is in dit soort zaken vaak een vijand. Materiële bewijzen zijn er nauwelijks of niet. Er zijn wel beelden van het hotel die de confrontatie tussen Anderson en Tupac tonen, maar het zijn vooral de beschrijvingen van Davis die als bewijs gelden. En na zijn arrestatie heeft Davis die verklaringen altijd ontkend. Hij beweert dat hij zijn memoires niet zelf geschreven heeft en dat die verklaringen vooral bedoeld waren om de verkoop en zijn fortuin een boost te geven. 

"Ze kunnen me niet plaatsen bij de feiten", stelde hij vanuit de gevangenis in een interview aan ABC News. "Ze hebben geen wapen, geen auto, geen 'Keffe D', niets."

Er zijn ook heel wat getuigen opgeroepen - denk maar aan familieleden van Tupac, en agenten die op de zaak werkten, maar ook bijvoorbeeld de voormalige burgemeester van Las Vegas of de man die de laatste foto van Tupac nam. 

Ook 'Suge' Knight zou opgeroepen zijn. Als een van de enige levende ooggetuigen van die nacht kan zijn getuigenis van doorslaggevend belang zijn. Alleen: de man zit momenteel een gevangenisstraf van 28 jaar uit voor een dodelijk ongeval met vluchtmisdrijf en hij heeft al laten weten dat hij eigenlijk niet wil getuigen in dit proces. 

Online wordt er ook gespeculeerd of Sean 'Diddy' Combs zal komen getuigen. In zijn boek beweerde Davis immers dat het Combs' wens was dat Knight en Tupac zouden sterven en dat Combs daar ook geld voor over had, iets wat Combs zelf altijd ontkend heeft. De rapper zit momenteel zelf een straf uit van 4 jaar in een zedenzaak. Zijn woordvoerder heeft niet geantwoord op vragen van ABC News, en zijn naam staat momenteel niet op de getuigenlijst. 

Of Davis zelf nog iets zal zeggen tijdens dit proces is verre van duidelijk. 

En zo zal dit waarschijnlijk uitdraaien op de vraag in hoeverre de jury geloof hecht aan het boek van Davis. Daar hangt veel vanaf, want als hij schuldig verklaard wordt, riskeert hij levenslang. 

Er is overigens zo veel interesse in dit proces dat de rechtbank een soort loterijsysteem heeft ingevoerd om elke dag te bepalen wie de zitting in de zaal zelf mag en kan bijwonen.