Vernatte graslanden in Oudlandpolder bij De Haan en Zuienkerke trekken meer weidevogels aan: "Zelfs een nest met 5 eieren gevonden"

De 7 proefpercelen liggen verspreid over de Oudlandpolder, in de omgeving van Klemskerke, Vijfwege, Houtave en Zuienkerke. Door het waterpeil tijdelijk te verhogen, ontstaan natte zones die ideaal zijn voor broedende weidevogels zoals de grutto, kievit, tureluur, kluut en bergeend.

Op meerdere percelen werden nesten, eieren, kuikens en pas uitgevlogen jongen vastgesteld. Op 1 perceel vonden onderzoekers 4 gruttonesten, telkens met 4 eieren. Op een ander perceel ontdekten ze zelfs een gruttolegsel met 5 eieren, wat uitzonderlijk is.

"De inspanningen zijn hard nodig", zegt Els Seghers van de Vlaamse Landmaatschappij. "Weidevogels broeden op de grond en hun kuikens moeten zich meteen na het uitkomen zelfstandig redden. In die kwetsbare fase gaat het vaak mis. Slechts 1 op de 4 kuikens per nest kan uitvliegen. Dat is te weinig om de populatie op peil te houden."

Het project is in het najaar van 2025 opgestart. "We onderzoeken welke maatregelen we kunnen nemen om het leefgebied voor die weidevogels te kunnen verbeteren. Via kleine waterpompen gaan we het waterpeil in kleine weides of graslanden tijdelijk verhogen. Dat is ideaal voor die diersoorten om er te broeden en voedsel te vinden."

Het project loopt hoofdzakelijk in het voorjaar. "De afspraken met de landbouwer die zo'n pompje op het grasland plaatst, stoppen sowieso op 22 juni. Vanaf dan is er geen noodzaak meer om dat waterbeheer nog in stand te houden."

De vernatte graslanden blijken ook een belangrijke tussenstop voor doortrekkende vogels. Vooral 1 perceel in Zuienkerke groeide uit tot een hotspot voor steltlopers en watervogels. Tijdens de voorjaarstrek werden er onder meer 157 kemphanen, 14 bosruiters, verschillende groenpootruiters, zilverplevieren en lepelaars waargenomen.

Binnen het project test de VLM ook nieuwe technieken om vogels op te volgen. Drones die uitgerust zijn met warmtecamera's kunnen nesten opsporen zonder dat het terrein betreden wordt. Zo ontdekten onderzoekers nesten van grutto's en kieviten, kuikens en andere dieren zoals jonge hazen. De techniek beperkt de kans dat de nesten van vogels beschadigd worden.

"Het project onderzoekt hoe landbouw en biodiversiteit beter kunnen samengaan", aldus nog Seghers. "Partners uit verschillende Europese landen wisselen kennis uit over maatregelen die landbouwgebieden aantrekkelijker maken voor akker- en weidevogels. Dit zijn de eerste resultaten. We moeten ook de komende jaren nog zien of die maatregelen zich bevestigen. Maar we zijn er vrij zeker van dat het geen toevalstreffer zal zijn."

Het project loopt nog tot 2029.