Ondanks voorjaarsvorst en tegenvallende bloesemperiode stevent wijnbouw in Limburg opnieuw op topjaar af: "Kwantiteit is minder, maar kwaliteit is top"

Terwijl de oogst in onze contreien normaal gesproken pas in de loop van september of oktober op gang komt, staat het oogstseizoen nu al begin augustus voor de deur. Op Wijndomein Aldeneyck in Maaseik wordt er in allerijl gewerkt om alles tijdig op te starten.

"We zijn nog maar 10 augustus maar alles moet nu al in gereedheid gebracht worden", vertelt wijnmaker Karel Henckens. Nadat vorig jaar al een recordtijdstip werd opgetekend, stevent de sector opnieuw af op een historisch vroege pluk. "Het is ongelooflijk hoe die excessen van de klimaatverandering zich opvolgen. Het goede weer begon al heel vroeg in het voorjaar en zet zich door."

De aanhoudende droogte en hitte stellen de Limburgse ondergrond flink op de proef. Toch hebben vooral de oudere wijngaarden daar verrassend weinig last van. "Onze stokken van meer dan 25 jaar oud wortelen heel diep en hebben er geen last van. De druiven zien er fantastisch uit", aldus Henckens.

Jongere wijngaarden kregen het wél zwaar en moesten vorige week beregend worden. "Gelukkig mag dat in België. In Frankrijk is irrigatie verboden als kwaliteitsregel, maar we zagen daar recent heel wat wijngaarden letterlijk wegkwijnen van de droogte."

Ook op Wijnkasteel Genoels-Elderen in Riemst beleven ze een bijzonder seizoen. Joyce Van Rennes merkt op dat de extreme droogte het rijpingsproces lokaal zelfs even stillegde door zogenaamde stress hydrique: "De wijnstokken sluiten zich op zo'n moment af om zichzelf te beschermen, waardoor we een week tot 10 dagen verloren hebben. We verwachten nu begin september te starten."

Volgens Van Rennes wordt 2026 na 2003 en 2018 het 3e jaar met grote extremen. Dat zal zich vertalen in het glas: "Het gaat een beetje atypisch zijn: minder het typische Belgische koelklimaat, maar wel iets heel moois. Denk aan rijpere, meer tropische aroma's in plaats van citrus en verse appel. Ook de rode wijn zal vrij donker zijn met zachte, rijpe tannines. Het gaat wat zuidelijker aandoen van karakter van de wijnen."

Vooral voor stille rode wijnen zoals Pinot Noir lijken de omstandigheden dit jaar ideaal. Wel zal het alcoholpercentage door de hoge suikeropbouw wat hoger liggen dan gemiddeld.

Voor mousserende wijnen kan het warme weer juist een uitdaging vormen. Doordat de temperaturen hoog blijven, dalen de zuren — de essentiële ruggengraat van een goede bubbel — razendsnel.

"Aan het suiker zal het dit jaar niet liggen, maar we meten om de 3 à 4 dagen en bijten de pitjes van de druiven kapot om de fenologische rijpheid van de tannines te voelen," legt Henckens uit. "Voor onze mousserende wijn starten we binnen een week al met plukken om de zuren te beschermen."

Kwantitatief wordt 2026 niet het jaar van de grote volumes. Voorjaarsvorst en een matige bloesemperiode eisten hier en daar hun tol.  Door de droogte blijven de druiven kleiner, wat wel zorgt voor een hogere smaakconcentratie. Vroegbloeiende soorten zoals Chardonnay werden in de lente getroffen door late nachtvorst, terwijl Pinot Noir de dans grotendeels ontsprong. Een aantal Limburgse percelen kreeg ook te maken met plaatselijke hagelbuien.

Niet overal in de provincie loopt het schema gelijk. Bij Wijndomein Schorpion in Vliermaal (Kortessem), dat uitsluitend mousserende wijnen produceert, zorgden een koude maart en regen tijdens de bloei in juni voor de nodige vertraging.

"Daardoor zijn de druiven kleiner dan anders", zegt wijnmaker Wilfried Schorpion. "De vorstschade heeft zich doorheen het jaar wel hersteld, maar heeft er ook voor gezorgd dat we dit jaar niet de eerste zijn in Limburg om te oogsten, iets wat we normaal altijd wel zijn. Toch zullen we nog steeds vroeg kunnen oogsten, wellicht begin september."

Van de droogte merkt Schorpion in Vliermaal amper iets: "Onze ondergrond van zware leem en mergel houdt het vocht uitstekend vast."

Hoewel alle seinen op groen staan voor een uitzonderlijk wijnjaar, blijven de Limburgse wijnbouwers voorzichtig zolang de druiven nog aan de stokken hangen. "Ik zal pas victorie kraaien als de vaten vol zijn en we tot halverwege oktober gespaard zijn gebleven van verwoestend noodweer of hagel," besluit Henckens. "Het ziet er absoluut naar uit dat dit een topjaar wordt, maar ik ben pas echt gerust als alles in de tanks en barriques zit te vergisten."