Zonnebloem in opmars: nergens zo veel zonnebloemvelden als in Vlaams-Brabant

Wie deze zomer door Vlaams-Brabant fietst of wandelt, kan er niet naast kijken: overal duiken zonnebloemen op. "De populariteit van zonnebloementeelt neemt de laatste jaren toe in heel Vlaanderen, maar het is toch vooral een Vlaams-Brabants verhaal", vertelt Els Gils van Praktijkpunt Landbouw Vlaams-Brabant.

Van de 55 hectare zonnebloemvelden die in Vlaanderen worden geteeld, ligt ruim 60 procent in onze provincie. Dat komt neer op ongeveer 33,5 hectare, meer dan het dubbele van 2024. Dat blijkt uit cijfers van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij. 

Toch bedriegt schijn een beetje. De meeste zonnebloemen die je langs de weg ziet, zijn geen echte zonnebloemvelden, maar maken deel uit van een mengsel met andere planten. 

"De overgrote meerderheid van de gele velden die je ziet, is in feite een faunamengsel en geen echte zonnebloemteelt", zegt Gils. Landbouwers zaaien een mengeling in van granen, kruiden en (zonne)bloemen. In Vlaams-Brabant beslaat dit maar liefst 2.534 hectare, tegenover 1.998 hectare vorig jaar. 

Dat de faunamengsels zo populair zijn, heeft verschillende redenen. Ze dienen in de winter als schuilplek en voedselbron voor akkervogels en ze lokken zwermen bijen en vlinders. Bovendien verbeteren de gewassen ook de bodemkwaliteit. "Als er een gewas op de bodem staat, droogt de bodem niet uit, en als het regent, spoelen er geen grondstoffen of modder weg."

De echte zonnebloementeelt blijft voorlopig dus beperkt. Toch groeit de interesse bij landbouwers, onder meer omdat de plant goed bestand is tegen droge en warme zomers.

Zo zaaide landbouwer Guy Renders 2 hectare zonnebloemen in voor teeltrotatie en de rust van zijn grond. Hij gebruikt de bloemen vooral om klanten te lokken en vroeg daarbij bewust geen overheidssubsidie aan. "Doe je dat wel, dan mag je de bloemen niet meer oogsten of verkopen. We snijden ze liever af. Zo verkopen we 30 tot 40 boeketten per dag."

Het veld is een schot in de roos. Voorbijgangers stoppen voor de bloemen en nemen meteen aardappelen of kersen mee. Zo wil Guy voorbijgangers dichter bij de lokale landbouw brengen. "Mensen worden gelukkig wanneer ze hier passeren. En wie een bloemetje meekrijgt, die is blij en komt terug."

Naast de esthetische waarde van zonnebloemen is er ook het belang van de pitten. Voor sommige boeren is dit een extra reden om de plant te telen. Die komen hoofdzakelijk terecht in veevoer, vogelzaad en op zeer beperkte schaal in lokale zonnebloemolie. De verwerking tot zonnebloemolie op grote schaal – zoals voor chipsfabrikanten – komt nog niet voor.