In Japan heeft het parlement een wet goedgekeurd die het mogelijk maakt een 'reservehoofdstad' te kiezen naast Tokio. De overheid wil het land zo beter beschermen tegen een grootschalige natuurramp en de bevolking minder concentreren in 1 regio. Het idee is tegelijk controversieel omdat mogelijk politieke belangen meespelen.
Wat als een ongezien krachtige aardbeving of tsunami de hoofdstad Tokio in één klap zou vernietigen? Het lijkt een scenario uit een apocalyptische film, maar volgens de huidige prognoses van de overheid van Japan is het niet ondenkbaar.
Een ramp van die omvang zou meteen ook alle politieke en financiële instellingen in Tokio kunnen lamleggen. Vorige week nog zijn bij een aardbeving in de regio Kumamoto zeker 3 doden en meer dan 100 gewonden gevallen.
Dominantie Tokio afbouwen
Tokio is een van de meest dichtstbevolkte steden ter wereld, met meer dan 13 miljoen inwoners in de stad zelf en zo'n 37 miljoen in de bredere regio. Die extreme concentratie maakt ook de rest van Japan kwetsbaar, omdat meteen het hele bestuur van het land kan stilvallen. Daarom gaat de overheid nu op zoek naar een andere stad die de rol als hoofdstad kan overnemen áls Tokio uitvalt.
De wet wil tegelijk de economische dominantie van Tokio afbouwen. Zo is de hoofdstad op dit moment goed voor zo’n 20 procent van de economische productie in het land. Door een tweede hoofdstad te kiezen, kunnen ook in andere regio’s extra investeringen komen voor overheidsgebouwen en stedelijke infrastructuur.
Osaka favoriet
Omdat in de wet geen specifieke stad is aangeduid als 'reservehoofdstad' kan de komende maanden een strijd losbarsten tussen verschillende steden. De grote favoriet lijkt op dit moment Osaka, de op 1 na grootste stad van Japan.
Osaka heeft al een sterke economische basis en ligt op ongeveer 400 kilometer van Tokio. Ver genoeg in geval van een natuurramp in de échte hoofdstad, maar ook dichtbij genoeg om snel te kunnen schakelen.
Toch is er ook kritiek op Osaka. Volgens de oppositiepartijen is de nieuwe wet op maat geschreven van de Japanse Innovatie Partij (JIP), een partij die de regering gedoogsteun geeft en die al tientallen jaren pleit voor een verregaande decentralisatie van het land en zelf zijn hoofdzetel heeft in Osaka. Door van Osaka de tweede hoofdstad te maken, zou ook de partij kunnen profiteren van de extra investeringen in de stad.
Kostprijs onduidelijk
Intussen hebben ook verschillende andere Japanse steden zich officieel kandidaat gesteld als tweede hoofdstad. Op het meest zuidelijke van de vier Japanse hoofdeilanden lijkt Fukuoka een kanshebber. In het noorden heeft Sapporo al interesse getoond. Nagoya, een stad tussen Tokio en Osaka, heeft zich intussen ook al gemeld om naast Tokio de hoofdstad van Japan te worden.
De kans is groot dat de komende dagen en weken nog kandidaten zullen opduiken. Of de regering straks ook écht een tweede hoofdstad zal aanduiden, is nog afwachten.
Op dit moment is het nog onduidelijk hoeveel de plannen voor zo’n reservehoofdstad gaan kosten en of er ook effectief financiële ruimte is voor zo’n grootschalig project.
