Ga op je hurken zitten en verberg je in je regenjas om je te beschermen tegen bliksem in een open veld. Die tips geeft wetenschapsjournalist Koen Wauters nu 2 jongeren uit België door bliksem zijn geraakt in de Pyreneeën. "Ga niet onder een boom staan en ga niet zwemmen. Zoek een veilige schuilplaats, bijvoorbeeld een auto."
Op je hurken in je regenjas: zo kan je jezelf tijdens onweer tegen blikseminslag beschermen
Evi Walschaers
Gepubliceerd:
Een groep van 15 mensen was gisteren op trektocht door de Pyreneeën toen het weer plots omsloeg. Op een hoogte van 2.700 meter werden 2 van de wandelaars, jongeren uit België, getroffen door de bliksem. Een van hen komt uit Hoeilaart, de woonplaats van de andere is niet bekend.
Een van de slachtoffers in de Pyreneeën voelde na de inslag niets meer in zijn benen, de andere liep brandwonden op. Volgens een bron dicht bij het onderzoek kreeg een van hen ook een hartstilstand, meldt persagentschap AFP. Intussen zijn beide jongeren stabiel en bij bewustzijn.
Kans dat je jackpot wint groter
De kans dat je zelf door de bliksem geraakt wordt, is heel klein, zegt wetenschapsjournalist Koen Wauters: "Afhankelijk van waar je woont, is die ongeveer 1 op 1 miljoen tot 1 op 3 miljoen. Wie hoog in de bergen woont of dakwerker is, loopt een groter risico."
"Ter vergelijking: als je elke week voor 10 euro een kansspel speelt, is de kans dat je de jackpot wint groter dan dat je door de bliksem wordt getroffen."
In de auto, niet onder een boom
Toch is het aangeraden om bij onweer beschutting te zoeken. "Ga bij voorkeur niet naar buiten. Ben je toch op pad wanneer het onweer losbarst, zoek dan een veilige schuilplaats, bijvoorbeeld in een auto."
"Een bliksem is een elektrische ontlading tussen de onweerswolk en de aarde. De stroom zoekt daarbij de snelste weg naar de aarde. Vaak is dat via hoge geleiders, bijvoorbeeld een boom. Ook water geleidt goed. Sta dus niet onder een boom en ga niet zwemmen. De auto werkt als een veilige kooi waarlangs de bliksem een weg naar de grond zoekt."
Tijdens de storm van 28 juni bleek ook de Eiffeltoren een uitstekende geleider
Geen schuilplaats? Op je hurken zitten in je regenjas
Wat als je, zoals de groep wandelaars in de Pyreneeën, midden in de natuur zit en geen schuilplaats kunt vinden? Op een open vlakte kan je zo zelf de geleider worden. "Je lichaam bestaat voor 70 procent uit water en geleidt dus elektriciteit."
"Maak jezelf daarom zo klein mogelijk door op je hurken te gaan zitten. Ga zeker niet plat liggen, want zo vergroot je het contactoppervlak. Als je in groep bent, ga je best een tiental meter uit elkaar zitten."
De kans bestaat dat de elektriciteit via het water op je regenjas een weg naar de grond zoekt, in plaats van dwars door je lichaam
Koen Wauters, wetenschapsjournalist VRT NWS
Als je een regenjas aanhebt, kan je daar ook in schuilen als extra bescherming. "Als de bliksem dan toch op je inslaat, bestaat de kans dat de elektriciteit via het water op je regenjas naar de grond gaat, in plaats van recht door je lichaam."
Als de bliksem toch door je lichaam gaat
Als je toch geraakt wordt, is de impact van een blikseminslag afhankelijk van de weg die de elektriciteit aflegt nog voordat ze je lichaam bereikt.
"Dat kan via de grond nadat de bliksem in je buurt inslaat of doordat de bliksem overslaat van bijvoorbeeld een boom waartegen je leunt", zegt intensivist Geert Meyfroidt van UZ Leuven. "Maar het kan ook door een rechtstreekse inslag in het lichaam. Dat is het gevaarlijkst, maar komt het minst vaak voor."
Eenmaal in het lichaam, zoekt de elektriciteit opnieuw zijn weg. "Onze zenuwen zijn elektrische geleiders en de stroom kan ook bloedvaten volgen, omdat vocht goed geleidt. Daarnaast kan de elektriciteit zich ook via de spieren, de huid, het vetweefsel en zelfs het bot verspreiden."
Hartstilstand
Een van de jongeren zou door de inslag een hartstilstand gekregen hebben. "Ons hart heeft een soort eigen elektrisch systeem. Als daar zo'n hoge stroom doorgaat, kan het zijn dat het stopt of een abnormaal ritme aanneemt. Het is de meest acute en gevaarlijke complicatie die je kan oplopen door een blikseminslag."
Gelukkig reageert een hart dat stilstaat door een blikseminslag vaak goed op reanimatie, zegt Meyfroidt. "Begin altijd zo snel mogelijk met reanimeren, zelfs als iemand dood lijkt. Door een blikseminslag kunnen de ogen wijd open staan en de pupillen groot zijn. Daarnaast kan ook de ademhaling stilvallen. Stop niet te vroeg en blijf beademen tijdens de reanimatie."
Pad van verbranding door het lichaam
Naast een hartstilstand kan een blikseminslag ook andere letsels veroorzaken. "De elektriciteit kan brandwonden veroorzaken. Ook diep in het lichaam kan er een pad van verbranding zijn, zonder dat je dat aan de buitenkant ziet. Daarom moet een slachtoffer altijd grondig onderzocht worden in het ziekenhuis."
"Ook oog- en oorletsels zijn mogelijk door de klap. Daarnaast zien we ook psychologische gevolgen in de vorm van een posttraumatische stressstoornis. Gelukkig kunnen veel patiënten wel herstellen van hun letsels."
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
