In de Westhoek hebben dit jaar 29 koppels velduilen gebroed, een absoluut record in Vlaanderen. Natuurwerkgroep 'De Kerkuil' volgde de nesten op met een drone met warmtecamera, wat de zoektocht naar de zeldzame vogels sterk versnelde. Minstens 70 jongen kwamen uit de nesten, al is dat waarschijnlijk een onderschatting.
Recordaantal velduilen broedt in de Westhoek dankzij muizenpiek en drone met warmtecamera
De velduil broedt maar eens om de 3 tot 5 jaar in Vlaanderen. Dit jaar vestigden de vogels zich in de noordelijke Westhoek, van Lo-Reninge tot Veurne, met het zwaartepunt in het komgrondengebied van Lampernisse. De reden voor het hoge aantal broedgevallen is een uitzonderlijke muizenpiek.
"Het hoge aantal broedgevallen zegt op zich niet zo veel over de evolutie van de velduilenpopulatie", zegt Wim Bovens van Natuurwerkgroep De Kerkuil. "Het is vooral een piek in de muizenpopulatie. Dat gaat in dal- en piekjaren. Dit jaar is een piekjaar. De ideale omstandigheden voor muizen zijn dat er wat vochtigheid is in het begin van het voorjaar, maar dat het daarna wat droger wordt. Dan is er veel eten en worden ze minder snel ziek, waardoor ze grotere nesten kunnen voortbrengen."
"En die velduilen gaan gewoon naar waar er muizen zitten. Is dat in Noorwegen, dan gaan zij naar Noorwegen. Is dat in Spanje, dan gaan zij naar Spanje."
Drone als hulpmiddel
Bovens en de rest van de natuurgroep hadden dit jaar wel ook het geluk dat ze een drone met warmtecamera hadden om de velduil op te sporen. En dat maakt een groot verschil.
"De velduil is een heel mysterieuze soort. Ze zijn heel moeilijk op te sporen. Je moet uren en uren observeren om er ook maar iets van duiding van te krijgen. Dankzij de drone ging dat nu veel vlotter. We hebben ook het geluk dat de soort zich moeilijk laat verstoren door dat soort toestellen. Bij een scholekster bijvoorbeeld is dat anders. Die zal een drone al aanvallen vanaf 100 meter. Bij de velduil is het goed als je tot 20 meter boven hen blijft."
De drone wordt ook niet constant ingezet: "Enkel als het moet, om nesten te vinden en om die nesten verder op te volgen. Het liet ons ook toe om afspraken te maken met landbouwers over wat er gemaaid kan worden wanneer. Velduilen broeden op de grond en zijn zeer kwetsbaar voor maai- of oogstwerken. Maar dankzij onze drone konden de landbouwers hen dus ontwijken. Als ze percelen tijdelijk niet konden bewerken, konden ze een compensatie aanvragen bij het Agentschap voor Natuur en Bos."
Samenwerking met landbouwers
De natuurwerkgroep kan dus terugblikken op een mooi broedseizoen. "We hebben een 70-tal jongen vastgesteld die uitgevlogen zijn, maar waarschijnlijk zijn er meer kuikens geboren. Van de 29 vastgestelde nesten mislukten er 7. Het gemiddelde aantal jongen per nest, gebaseerd op een controle van 7 nesten, bedroeg 5. Als we dat omrekenen naar 22 geslaagde broedgevallen, komen we dus op een schatting van meer dan 100 jongen die zijn uitgevlogen."
