Regering-De Wever negeerde 8 keer financieel advies voor defensie-uitgaven

Tot 2034 mag Defensie 34 miljard euro besteden aan de aankoop van nieuw materieel. Dat besliste de regering-De Wever in aanloop naar de NAVO-top in Den Haag vorig jaar. 

"Theo Francken (federaal minister van Defensie, red.) krijgt niet gewoon een envelop met geld dat hij kan beginnen uit te delen", zegt onderzoeksjournalist van Knack Kristof Clerix in De Ochtend op Radio 1. Hij nam de uitgaven van Defensie onder de loep. 

Er zijn verschillende instanties die die uitgaven controleren. Zo kan de minister van Begroting, dat is Vincent Van Peteghem (CD&V) in deze regering, adviezen geven over die aankopen. En ook de Inspectie van Financiën houdt een oogje in het zeil: "Zij bekijken of een aankoopdossier correct budgettair beheerd wordt, en of het in lijn is met overheidsopdrachten enzovoort." 

Het zijn adviezen van die instantie die de regering-De Wever deze regeerperiode tot 8 keer toe naast zich neergelegd heeft, schrijft Knack . De Inspectie leverde in diezelfde periode in totaal 41 adviezen. 

Een van die negatieve adviezen betreft een hagelwitte loods van 6.000 vierkante meter in Zaventem. Die is eigendom van het bedrijf Sabena Engineering. 

Francken wilde die huren om de militaire transportvliegtuigen van het type A400M van Defensie een onderhoudsbeurt te kunnen geven in eigen land. "Tot nu toe moesten we telkens naar Madrid voor dat onderhoud", weet Clerix. 

Daarvan wil Francken dus af: "Wie strategische autonomie ernstig neemt, neemt dat zware onderhoud in eigen handen", zegt Francken daarover. De maandelijkse huur van die hangar bedraagt 217.900 euro, schrijft Knack. 

De Inspectie van Financiën oordeelde dat dat veel te duur was, legt Clerix uit. "Ook bij de looptijd van het contract waren vragen, dus volgde een negatief advies. Het advies van Van Peteghem dat daarop volgde, was ook ongunstig." 

Ondanks die adviezen werd een aangepaste versie van datzelfde voorstel wel goedgekeurd, stelt Clerix. Defensie betaalt dus alsnog maandelijks zoveel huur voor die hangar. 

Oud-kolonel en defensie-expert Roger Housen noemt het in Knack "overkill". "Dat onderhoud zelf in handen nemen om strategisch onafhankelijk te zijn, is een bullshitargument. Waarom zou je dan samenwerken met een privébedrijf?" 

"Housen stelt als alternatief voor om samen te werken met een Europese partner als Duitsland of Frankrijk", weet Clerix. "Die hebben een uitgebreide A400M-vloot en hanteren dezelfde normen als het Belgische leger. De kolonel snapt niet waarom we nu zoveel huur gaan betalen. Niet nodig en overkill dus, volgens hem." 

De beslissing van de regering omtrent die hangar doet dus wenkbrauwen fronsen. En toch is ze niet verplicht om die adviezen te volgen. 

"Gelukkig leven we in een democratie waar beslissingen genomen worden door mensen die door het volk verkozen zijn. Als de regering beslist dat een dossier in orde is, dan is het in orde", zei de woordvoerder van Francken in Knack. "Anders zou de Inspectie van Financiën het land heersen." 

Clerix valt hem bij: "De regering heeft absoluut de vrijheid om beslissingen te nemen, omdat ze verkozen is door het volk. Die adviezen worden gevraagd om ervoor te zorgen dat het niet misloopt bij een aankoop."

En toch: het punt van de Inspectie van Financiën is dat die dienst checkt of ons budget correct beheerd wordt en of aankopen in lijn zijn met onze wetgeving, stelt Clerix. "Zo kunnen zij het risico op fraude, corruptie en belangenvermenging verlagen." Daarom zijn die adviezen dus van belang. 

"De regering mag die alsnog naast zich neerleggen, maar ik vind dat de pers dan ook mag schrijven in welke dossiers de regering het blijkbaar niet nodig vindt om adviezen te volgen", besluit Clerix.