De uitzonderlijke droogte zorgt momenteel voor erg lage waterstanden op beken en rivieren. En dat heeft vooral op de bovenlopen (het eerste deel van de rivier vanaf de bron) ernstige gevolgen voor het visbestand, want die kleine beekjes staan zo goed als droog. Volgens Jos Eyckens van de viswerkgroep van Likona zou de aanleg van meer vistrappen een oplossing kunnen bieden om een hoger waterpeil te krijgen.
Bovenlopen Limburgse beken staan bijna droog: slecht nieuws voor vispopulatie
Ilse Suffeleers
Gepubliceerd:
Het hoeft niet te verwonderen dat de hitte en droogte van de afgelopen weken slecht nieuws zijn voor de vispopulatie in de Limburgse beken. "Heel veel van onze beekjes, zeker in de bovenlopen, staan zo goed als droog en dat heeft onmiddellijk invloed op het visbestand", legt Jos Eyckens van Likona uit. Likona is de Limburgse Koepel voor Natuurstudie.
En het is niet alleen de lage waterstand die invloed heeft, ook de hitte, hoeveel hoger de watertemperatuur, hoe minder zuurstof in het water.
Visbestand in kleine beekjes vermoedelijk sterk gedaald
Een zeldzame vissoort die vooral nog in Limburg voorkomt, is de beekprik. "We zitten in Limburg met de grootste populatie beekprikken", legt Eyckens uit. "Die deden het in het verleden vrij goed, maar die vissoort vertoeft vooral in de bovenlopen van de beken van het Kempisch Plateau. Als daar minder water is, zijn die vissen ten dode opgeschreven."
De vissenwerkgroep van Likona doet geregeld inventarisaties van het visbestand in vooral die bovenlopen. "Dit jaar hebben we al enkele inventarisaties moeten uitstellen in die kleine beekjes, net omdat ze bijna droog staan, want dan moet je geen vissen gaan zoeken."
Klassieke soorten die in de rest van de kleine Limburgse beken voorkomen zijn onder meer bermpje en riviergrondel. "Als de beken droog komen te staan, moeten die het loodje leggen", zegt Jos Eyckens.
In de grotere beken, zoals de Demer, komen vooral kopvoorn, blankvoorn, riviergrondel en karper. Op die Demer is er 5 jaar geleden een grote vissterfte geweest, maar dat had toen net te maken met de overvloedige regen van 2021 en de overstromingen, waardoor de vissen uit de rivierbedding geraakten en massaal stierven. "Maar intussen hebben we daar wel een herstel vastgesteld", zegt Eyckens, "we vangen daar wel kleinere vissen dan vroeger."
Vistrappen als oplossing
Volgens Jos Eyckens is de aanleg van meer vistrappen een oplossing om het waterpeil in de beken hoog genoeg te houden. "Er zijn al infrastructuurwerken gebeurd in Limburg, maar dat is vooral in de bovenlopen gebeurd. We zien dat het water daar opgestuwd wordt. En dat is goed om het water daar langer op te houden."
Een vistrap bestaat uit een reeks van opeenvolgende poelen of trappen in een rivier. Die zorgen voor een geleidelijke stijging van het waterniveau. Dat maakt het makkelijker voor de vissen om obstakels zoals stuwen of dammen te passeren.
Bij die aanleg van vistrappen moet ook wel de piekbelasting opgevangen worden, dus als het veel regent, mag er ook geen overstroming zijn. "Maar dat kan perfect", zegt Eyckens, "de schoolvoorbeelden daarvoor zijn te vinden in de vallei van de Zwarte Beek en de Demer tussen Diest en Werchter."
Die opstuwing van het water zou dus op meer plekken moeten gebeuren, vindt Jos Eyckens. "Het opstuwen is niet alleen voor het leven in de beken goed", zegt hij, "maar ook voor de omgeving, omdat die natter wordt."
"Naar mijn gevoel zou er gestreefd moeten worden naar een minimumwaterpeil in de beken in de zomer. Dat zou een positief gevolg hebben voor het vissenleven", besluit hij.
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd: