Van "monsterlijk" winkelcentrum tot groene winkelwijk: de lange strijd achter Uplace in Machelen

Het verhaal begint in 2007. Projectontwikkelaar Uplace dient de eerste plannen in om de voormalige Renaultsite in Machelen om te bouwen tot het grootste winkel- en belevingscentrum van de Benelux. 

Het centrum zou 190.000 vierkante meter groot zijn, bijna 3 keer zo groot als Wijnegem Shopping Center. Er zouden naast winkels ook vrijetijdsvoorzieningen zijn, zoals een bioscoop, een fitness en een binnenspeeltuin.

Volgens de initiatiefnemers moest het Uplace-project een verloederde zone nieuw leven inblazen en bovendien duizenden jobs opleveren.

Vrij snel stuitten de plannen op veel tegenstand. Onder andere buurtbewoners, kmo-organisatie Unizo en natuurverenigingen gingen de strijd aan tegen het project. Zij vreesden onder meer extra verkeersdruk, een negatieve impact op de luchtkwaliteit en zware concurrentie voor bestaande handelskernen en kleine ondernemers in de regio.

Ook buur Vilvoorde verzette zich al die tijd juridisch tegen het project. Toenmalig burgemeester Hans Bonte (SP.A) waarschuwde vooral voor de gevolgen voor de leefbaarheid in de regio en wou dat er op het braakliggend terrein in de plaats een bos kwam zodat families in Machelen en Vilvoorde een plek hadden om te genieten in het groen.

Zijn Leuvense partijgenoot Louis Tobback (SP.A) noemde Uplace een "monster" en vreesde dat het winkelcentrum een te grote concurrent zou worden voor de Leuvense winkelstraten. Hij liet weten "alle juridische middelen" in te zullen zetten om het project tegen te houden. Hij stelde ook dat de Vlaamse regering te nauw betrokken was bij het dossier en dat er dus sprake was van belangenvermenging.

Niet alleen op lokaal niveau, maar ook binnen de Vlaamse regering waren er verschillende meningen over Uplace. De SP.A zag het winkelcentrum liever niet komen, terwijl CD&V en N-VA het project steunden. Hoewel de regering het dossier samen bleef verdedigen, leek Uplace meermaals spanningen binnen de meerderheid te veroorzaken.

Het dossier belandde zo jarenlang in een kluwen van bezwaren, beroepen en rechtszaken. Vergunningen werden vernietigd, plannen aangepast en nieuwe aanvragen ingediend.

Een van de opvallendste momenten uit het dossier was de promotiecampagne met actrice en presentatrice Tine Embrechts. Zij werkte mee aan een reclamespot voor Uplace waarin ze op het terrein staat en zich luidop afvraagt hoe leuk het zou zijn als ze er zou kunnen gaan shoppen en iets drinken met vriendinnen.

De reclamespot leidde echter tot veel controverse. Embrechts zei later dat ze de omvang en de impact van het project onderschat had en dat ze de vergoeding op dat moment goed kon gebruiken . "Ik sta helemaal niet achter zo'n megacomplex dat het verkeer uit zijn voegen doet barsten en de doodsteek betekent voor de lokale winkels", zei ze.

In 2020 werden de oorspronkelijke plannen voor het grote winkelcentrum definitief in de prullenmand gegooid.

De projectontwikkelaar kwam met een nieuw concept: Broeklin, een 'werk- en winkelwijk' met ruimte voor kleine bedrijven, kunstateliers, maatwinkels, een concerthal en een stadsboerderij. De naam verwijst naar het gebied 'Broek' en de naam van de bruisende Brooklyn-wijk in New York.

Ook dat nieuwe project kreeg niet meteen groen licht, maar in 2024 volgde uiteindelijk de definitieve omgevingsvergunning. Daarmee kwam er een einde aan de juridische onzekerheid rond de herontwikkeling van de site.

Intussen zijn de voorbereidende grondwerken gestart. Later dit jaar beginnen de eigenlijke bouwwerken en tegen 2028 moet Broeklin de deuren openen.