Bedreigde kamsalamanders in Merelbeke-Melle lijden onder hitte: "Poelen waar ze zich in voortplanten staan al droog"

"De kamsalamander is erg hittegevoelig", zegt Elke Roels van Natuurpunt. "Het dier heeft poelen en vijvers nodig om de nieuwe larven te laten groeien. Ze ontwikkelen zich er tot het einde van de zomer. De groei lukt niet helemaal als de poel te snel opdroogt. Larven overleven het soms wel, maar zijn dan wel veel kleiner en zwakker."

Eén te hete zomer betekent niet dat de hele populatie dreigt te verdwijnen. Een kamsalamander kan meer dan 10 jaar oud worden. "Toch is er ook bij volwassen dieren impact. Ze zijn koudbloedig en gaan bij te grote hitte in een sluimerstand, waardoor ze minder eten en ook minder reserves opbouwen. Dat maakt hen kwetsbaar, onder meer voor ziektes en schimmels. De populatie krimpt. Er is minder genetische diversiteit."

Het is de 2e zomer op een rij dat de populatie met een lange, aanhoudende hitte te maken krijgt. In 2024 leek de kolonie aan een opmars bezig, onder meer na maatregelen van de gemeente en Natuurpunt. Zo werden er nieuwe, diepere poelen gegraven. De plek gold als voorbeeld voor de rest van Vlaanderen. 

"We zien dat alle poelen droogstaan waar de dieren zich eerder in voortplantten", zegt Roels. "Dat is slecht nieuws. Het is nog nooit zo erg geweest. We zien wel nog water in diepere, nieuwe poelen, het is niet zeker of de salamander zich daar al voortplant. Het is onze hoop dat de populatie opschuift naar die poelen." 

De vereniging en de gemeente ontwikkelden ook meer schaduwplekken, om koelere plekken te creëren. Die zouden het eerdere succes van de kolonie kunnen verklaren. "We roepen andere gemeenten op om dergelijke maatregelen te nemen om nieuwe hitteschokken zo beter op te kunnen vangen", zegt Roels.