Zoom Books wil 800.000 Nederlandstalige boeken kopen. Dat blijkt uit een mail die de handelaar in tweedehandsboeken stuurde naar boekhandelaar De Slegte in Nederland. Waarom het bedrijf uit Canada zo veel Nederlandstalige boeken wil, is onduidelijk. Van Zoom Books wordt wel vaker gezegd dat het die boeken koopt voor AI-bedrijven die de boeken versnijden en inscannen om met de inhoud hun AI-modellen te trainen. Zoom Books heeft tot nu toe altijd ontkend dat het dat doet.
"We zoeken 800.000 Nederlandstalige boeken": waarom wil Canadese boekhandelaar massaal Europese boeken kopen?
Bram Vandendriessche
Gepubliceerd:
"Op dit moment hebben we een verlanglijstje van 800.000 Nederlandstalige boeken", schrijft Manroop Gill, een van de oprichters van Zoom Books. De mail richt zich tot boekhandel De Slegte als grote speler in de ramsj (nieuwe boeken die tegen een sterk gereduceerde prijs worden verkocht omdat de uitgever er te veel van heeft liggen) en de tweedehandsboekenmarkt in Nederland en Vlaanderen. De Canadese tweedehandsboekhandelaar wil "de inkoop van onze Nederlandstalige boeken" uitbreiden.
In Duitsland en Spanje kocht het bedrijf ook al grote hoeveelheden boeken. Volgens een artikel van de Zwitserse nationale omroep, SRF, kocht Zoom Books palletten vol boeken bij een Duitse online boekenwinkel. De boekenverkoper zegt aan SRF dat het niet om zeldzaamheden gaat, maar "specifiek non-fictietitels vanaf 1970 met ISBN-nummers: stoffige magazijnresten die al jaren niemand meer wilde hebben". Er zou van elke titel maar 1 exemplaar zijn gekocht.
In de mail aan De Slegte vroeg Zoom Books om de inventaris van boeken door te sturen met ISBN-codes, zodat Zoom Books zou kunnen bekijken welke boeken ze willen bestellen. De Slegte ging niet in op de mail van Zoom Books. "Iedereen kan op onze website zien wat we te koop aanbieden en het gewenste bestellen", aldus Kris Landuyt, woordvoerder van De Slegte.
AI trainen met boeken
Wat het Canadese Zoom Books met al die Nederlandstalige boeken wil doen, is onduidelijk. Eerder dit jaar werd wel al duidelijk dat AI-bedrijf Anthropic massaal boeken aankocht via tweedehandsboekhandelaars om zijn AI-modellen te trainen.
Het is voor die modellen belangrijk om te trainen op bronnen die zeker geschreven zijn door mensen en niet door AI. Alleen van boeken van voor 2022 kun je dat met zekerheid zeggen. Anthropic zou de boeken "destructief scannen". Dat wil zeggen: de rug eraf snijden, zodat de pagina’s snel gescand kunnen worden, en ze daarna weggooien.
Geen hard bewijs
Er is geen enkel hard bewijs dat Zoom Books ook boeken verkoopt aan bedrijven die AI-modellen trainen. Ook al heeft de website van het bedrijf een lege pagina die 'ai-training-books' heet, er zouden volgens de Spaanse krant elDiaro.es vroeger 5 blogposts geweest zijn op de site van Zoom Books over "het kopen van tweedehandsboeken om AI-algoritmes te voeden en ze vervolgens te vernietigen". Vandaag zijn die posts er in elk geval niet.
Zoom Books ontkent rechtstreeks samen te werken met Anthropic in een verklaring aan elDiario.es. "Zoom Books is een tweedehandsboekhandel. We kopen overtollige en gebruikte voorraad in en verkopen die door."
Anthropic werd aangeklaagd voor onder andere het destructieve scannen van boeken en het gebruik van die scans om er AI mee te trainen. Maar in juni vorig jaar oordeelde een Amerikaanse rechter dat dat wel degelijk onder 'fair use' valt en dus mag van de Amerikaanse rechtsregels. Dat de papieren originelen daarna werden vernietigd, is geen bezwaar, als ze wettelijk werden gekocht.
Anthropic sloot wel een schikking van mogelijk 1,5 miljard dollar voor boeken die het online gedownload had zonder toestemming van de auteurs.
We vroegen aan Zoom Books waarom het zo'n grote hoeveelheid Nederlandstalige boeken wil kopen en of ze mogelijk verkocht kunnen worden aan AI-bedrijven om er hun modellen mee te trainen. We kregen nog geen antwoord.
