Vlaams-Brabant telt meeste jeugdhuizen per inwoner van Vlaanderen: "Een veilige plek om te experimenteren"

Vlaams-Brabant telt maar liefst 86 jeugdhuizen. Enkel in absolute cijfers doet Antwerpen het 1 jeugdhuis beter, maar per inwoner bengelt Antwerpen dan weer onderaan de lijst. Slechts 10 jeugdhuizen in Vlaams-Brabant hebben een betaalde werknemer, al dan niet deeltijds. In andere provincies zijn dat er een stuk meer.

Het is niet duidelijk waarom Vlaams-Brabant koploper is, zegt Lars Van Eemeren van Formaat vzw, de organisatie die jeugdhuizen ondersteunt. "Dat hebben we niet onderzocht. We zien wel vaak meer jeugdhuizen in de rand van grote steden. Dat zien we ook rond Brussel. Dilbeek is daar een mooi voorbeeld van: daar zijn 6 jeugdhuizen in 1 gemeente."

Wat maakt jeugdhuizen zo aantrekkelijk voor jongeren? "Het is een laagdrempelige plek om elkaar te ontmoeten", legt Van Eemeren uit. "Je kan maandelijks langsgaan of de deur platlopen: dat kiest iedereen zelf."

"Bovendien kan je verschillende interesses kwijt in een jeugdhuis. Elk jeugdhuis is anders: er zijn de 'klassieke' barwerkingen, jeugdhuizen die veel bezig zijn met muziek of werkingen die meer draaien om het organiseren van evenementen."

JH Bunker in Glabbeek bestaat al sinds 1968 en staat bekend om grote activiteiten op poten te zetten. Met Bunkpop en de Strandfuif trekken ze jaarlijks duizenden bezoekers. "Daarnaast hebben we ook kleinere feestjes en gewone baravonden", zegt voorzitter Joke Jacquemijn (35). "We hebben zo'n 100 actieve leden die een handje toesteken en altijd naar de evenementen komen."

Joke kwam zelf ook naar het jeugdhuis als tiener. "Als jongere is het fijn om een plek te hebben in de buurt waar je andere jongeren kan ontmoeten, die je vaak al kent van school of van een jeugdbeweging. Ik denk dat het voor ouders ook fijn is dat hun kind in de buurt blijft."

In Meise kan jeugdhuis Den Droes rekenen op 50 trouwe leden. "Iedereen kent elkaar hier", zegt bestuurder Simon Oste (25). "We komen hier vooral om elkaar terug te zien, een spelletje te spelen en iets te drinken. Er komen vooral mensen van de Chiro en de scouts langs, maar bij feestjes komen jongeren van de hele streek langs. Altijd leuk om elkaar te leren kennen."

Een jeugdhuis is ook een veilige omgeving om te experimenteren als jongere, zegt Joke. "Hier drinken ze hun eerste pintjes of cocktail. Ondertussen houden oudere generaties een oogje in het zeil en zorgen ervoor dat iedereen veilig thuisraakt." Daar sluit Simon zich bij aan. "Het is een beetje zoals een café, maar dan waar je iedereen kent."

In veel sectoren is het moeilijk om vrijwilligers te vinden. Toch lijkt dat bij jeugdhuizen best mee te vallen. "We zien wel dat het soort engagement veranderd is", zegt Van Eemeren. "Vroeger bleef een voorzitter 5 jaar aan, nu gaat het om een steekvlamengagement, zoals we dat noemen. Iets korter, maar wel heel hevig. De structuur van vzw's volgt dat nog niet helemaal, maar daar werken we hard aan."

Hoe zit het dan met het veranderde uitgaansgedrag van jongeren? "We zien dat onze jeugdhuizen inspelen op noden van jongeren, zoals jeugdhuizen altijd hebben gedaan", zegt Jessica Vanhoeck van Formaat. "Denk maar aan een intieme zomerbar in plaats van een grote fuif. Een organisatie heruitvinden is ook een talent en veel jeugdhuizen lijken erin te slagen."

Al betekent dat niet dat er niet meer gefeest wordt. "We willen de fuiven niet loslaten, ook al zien we iets minder bezoekers", zegt Joke van JH Bunker. "Ik verwacht ook dat die trend weer gaat keren. Voorlopig zoeken we de gulden middenweg, maar dat is soms een moeilijke oefening."