In Polen is een breuk op rechts ontstaan nu oud-premier Mateusz Morawiecki zich samen met een veertigtal parlementsleden afscheurt van PiS en een eigen fractie vormt. Die rechts-conservatieve partij was 8 jaar lang aan de macht en was tot nu de grootste partij in het parlement. Die plek moet ze nu laten aan de partij van huidig premier Donald Tusk.
Breuk op rechts in Polen: grootste partij in parlement PiS valt uiteen met nieuwe fractie van oud-premier Morawiecki
Paulien Lambert
Gepubliceerd:
Tot vandaag was PiS nog altijd de grootste partij in de Sejm, het parlement van Polen. Maar oud-premier Mateusz Morawiecki maakt daar nu een einde aan, door zich samen met een veertigtal parlementsleden en senatoren af te scheuren en een nieuwe fractie te vormen.
De breuk is het resultaat van oplopende onenigheid tussen twee kampen in de partij. Het ene geleid door Morawiecki, en het andere door partijleider Jarosław Kaczyński. Kaczynski houdt al jaar en dag de touwtjes van PiS in handen, hij is de spilfiguur op rechts in Polen.
Volgens Morawiecki stuurde Kaczyński de partij in de verkeerde richting. Dat wil zeggen, te veel naar rechts.
PiS voelt al jaren de concurrentie van twee andere, uiterst rechtse partijen. Ten eerste is er Konfederacja, een partij die vooral op jongeren en ondernemers is gericht, geleid door Sławomir Mentzen.
Daarnaast is er nog Korona, de partij van de omstreden Grzegorz Braun, die onder meer in opspraak kwam, omdat hij in het parlement de kaarsen van een Joodse menora doofde met een brandblusser.
Aanval de beste verdediging?
Morawiecki denkt dat PiS door die te rechtse koers slechter scoort in recente opiniepeilingen, en wil zelf de meer gematigd rechtse kiezer aantrekken. Die interne discussie heeft hij verloren, en dus kiest hij nu voor de aanval.
De nieuwe fractie van de oud-premier is meteen de op twee na grootste in het parlement. KO, de partij van premier Donald Tusk, wordt nu de grootste met 156 zetels, en PiS neemt de tweede plaats in met 147 zetels.
Morawiecki kreeg van Kaczyński meteen het verwijt dat hij de regerende coalitie van Tusk in de kaart speelt, maar Morawiecki heeft al gezegd dat hij niet zal meewerken met de regering.
De rest van de politieke agenda van de nieuwe fractie is nog niet helemaal duidelijk, al is wel bekend dat Morawiecki niet zo’n hard standpunt tegen de EU wil innemen als PiS doet.
Toekomst van rechts
De afscheuring van Morawiecki is de grootste in het 25-jarig bestaan van PiS. De vraag is of die zich nog zal doorzetten, en of er dus nog meer parlementsleden zullen overlopen. Jarosław Kaczyński staat voor de moeilijke taak om wat er nog rest van zijn partij verenigd te houden.
Op dit moment doet de nieuwe fractie van Morawiecki het goed in de peilingen, en lijkt ze vooral stemmen bij PiS weg te snoepen. Al zijn die peilingen nog niet echt betrouwbaar, gezien de fractie nog maar net bestaat.
Het kan dus wel dat het politieke landschap op rechts er bij de volgende verkiezingen helemaal anders zal uitzien. Die moeten ten laatste volgend jaar in november plaatsvinden.
Als PiS wegzakt in de peilingen en nog meer leden verliest, komt er misschien een einde aan de eeuwige strijd tussen de machtsblokken rond Tusk en Kaczyński, die de Poolse politiek al zo lang tekent.
Of dat de strijd voor Tusk om aan de macht te blijven moeilijker of makkelijker zal maken, is nog te vroeg om te zeggen.
