In een open brief aan de stad Antwerpen vraagt de Oekraïense ambassade om de Russische kunstenares Daria Patrikeeva te schrappen uit het programma van Museumnacht. Volgens de ambassade is het ethisch ongepast om kunstenaars uit Rusland een podium te geven terwijl het land de oorlog tegen Oekraïne voortzet. De stad laat weten dat ze niet van plan is de kunstenares uit het programma te schrappen.
"In de performance 'Narcissist' beweegt Daria Patrikeeva met een draagbare vleugelsculptuur door de ruimte en gaat in een symbolische dialoog met Peter Paul Rubens". Zo kondigt stad Antwerpen de dansvoorstelling van de Russische kunstenares aan op haar website.
De kunstenares treedt er zaterdagavond op in de Sint-Jacobskerk als onderdeel van Museumnacht, het jaarlijkse initiatief waarbij Vlaamse musea hun deuren 's avonds openzetten voor speciale activiteiten. Naast de dansperformance staan er ook nog enkele kunstwerken van de Russische opgesteld in de Sint-Jacobskerk, als onderdeel van de tentoonstelling 'Of Concealment and Revelation'.
Maar de Oekraïense ambassade vraagt de stad Antwerpen om de voorstelling van Patrikeeva te schrappen uit het programma. De reden? De aanhoudende oorlog in Oekraïne. Gisteren vielen er nog 8 doden, waaronder 2 kinderen, bij Russische raketaanvallen.
"In een tijd waarin Oekraïne zich elke dag moet blijven verdedigen tegen de grootschalige militaire agressie van Rusland, terwijl Oekraïense burgers blijven sterven en cultureel erfgoed in Oekraïense steden dagelijks vernield wordt, roept de deelname van een kunstenares die afkomstig is uit de agressorstaat op zijn minst ethische en maatschappelijke vragen op", laat de ambassade weten.
"Openbare culturele instellingen spelen een belangrijke rol bij het hooghouden van de waarden van een democratie en de eerbiediging van het internationaal recht", klinkt het verder. "Wij hopen dus dat Museumnacht haar verantwoordelijkheid neemt".
Duizenden Oekraïense kunstenaars kunnen momenteel niet eens deelnemen aan het culturele leven. Velen vechten mee in de oorlog, mogen het land niet verlaten of hebben het leven al gelaten
Oekraïense ambassade in België
Verder vindt de ambassade het ethisch gezien ook niet rechtvaardig dat Russische kunstenaars kunnen deelnemen aan internationale evenementen zoals Museumnacht, terwijl kunstenaars uit Oekraïne daar veel minder de mogelijkheid toe hebben.
"Duizenden Oekraïense kunstenaars kunnen momenteel vaak niet eens deelnemen aan het internationale culturele leven. Velen vechten mee in de oorlog, anderen mogen het land wettelijk niet verlaten en sommigen zijn gestorven als gevolg van de Russische agressie", aldus de ambassade.
Platform voor agressie
De 'Promote Ukraine' en vluchtelingenorganisatie 'Ukrainian Voices' gaan nog een stapje verder. Zij vertegenwoordigen naar eigen zeggen "de hele Oekraïense gemeenschap in België" en eisen dat Daria Patrikeeva wordt uitgesloten van Museumnacht.
"Door Daria te laten deelnemen geeft stad Antwerpen Rusland een Europees cultureel platform. Dat brengt het risico met zich mee dat cultuur wordt gebruikt voor staatspropaganda", klinkt het bij Promote Ukraine.
De vzw verwijst in de brief expliciet naar eerdere voorvallen waarbij cultuur en internationale politiek versmolten werden. "Wij bekritiseerden eerder dit jaar ook al de Biënnale van Venetië". Die tweejaarlijkse tentoonstelling in Italië lag dit jaar onder vuur omdat ook Rusland en Israël een paviljoen hadden.
Volgens Promote Ukraine ondermijnt het optreden van Daria zaterdag de geloofwaardigheid van stad Antwerpen. "De stad heeft zich publiekelijk uitgesproken voor solidariteit met Oekraïne, maar de aanwezigheid van deze kunstenares op het programma staat daarmee op gespannen voet", klinkt het.
Promote Ukraine benadrukt dat hun eis tot verwijdering niets te maken heeft met de nationaliteit van Patrikeeva. "Het gaat ons niet om de nationaliteit van de kunstenares, maar wel om haar aanhoudende professionele banden met het Russische cultuurestablishment. Ook neemt ze geen afstand van de oorlog die Rusland voert", besluit de vzw.
Stad weigert verzoek
De stad is niet van plan om in te gaan op de open brief. "De aanval van Rusland op Oekraïne is een verschrikkelijke aanval op vrijheid en democratische waarden. Toch zal de Russische kunstenares Daria Patrikeeva niet uit het programma van Museumnacht worden geschrapt, want ook artistieke vrijheid is een fundamentele waarde", zegt Lien Van de Kelder (Vooruit), schepen van Cultuur.
"Zolang er geen sprake is van haatspraak, discriminatie of oproepen tot geweld, bannen we artiesten niet. En evenmin veroordelen we mensen enkel omwille van hun nationaliteit of afkomst."
"We hebben dan ook alle vertrouwen in de professionaliteit van de Antwerpse cultuurinstellingen bij de samenstelling van het programma van de 20e editie van Museumnacht."
"Daria Patrikeeva woont en werkt al jaren in Antwerpen. Zij moet zaterdag haar performance in alle vrijheid kunnen brengen tijdens dit Antwerpse event. Die artistieke vrijheid is een essentiële pijler van een democratische samenleving", aldus Van de Kelder.
Correctie (31/07/2026)
In een eerdere versie van dit artikel schreef VRT NWS dat de kunstenares Daria Patrikeeva banden zou hebben met Russische machthebbers. Die informatie blijkt niet te kloppen, waardoor het artikel is aangepast.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
