Het ruimtevaartuig dat de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA onlangs heeft gelanceerd om een belangrijke ruimtetelescoop te redden, ondervindt nu zelf technische problemen. De reddingsoperatie moet voorkomen dat de telescoop vroeger dan verwacht neerstort op de aarde. Maar of dat zal lukken, lijkt nu toch twijfelachtig.
Ruimtevaartuig dat NASA-satelliet moet redden, zit nu zelf in problemen
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
Dat het een moeilijke operatie zou worden, stond vast. Nooit eerder is een onbemand ruimtevaartuig gelanceerd in de hoop een neervallende ruimtetelescoop te kunnen redden van de ondergang. Dat is nochtans waarom NASA op 3 juli het onbemande ruimtevaartuig, met de naam LINK, heeft gelanceerd.
Maar LINK moet ironisch genoeg nu zelf worden gered. Het toestel is de voorbije dagen beginnen te tollen door de ruimte, door problemen met 2 van de 3 reactiewielen. Die zorgen er normaal voor dat het ruimtevaartuig zijn juiste positie en oriëntatie kan behouden. Daardoor valt ook de communicatie met het ruimtevaartuig af en toe weg. Er zou ook een probleem zijn met de voortstuwing van het ruimtetuig.
De ingenieurs proberen nu om het tollen te vertragen en om LINK weer in een stabiele positie te krijgen. "We blijven erin geloven dat we LINK tot bij de Swift-telescoop kunnen krijgen", schrijft het Amerikaanse ruimtebedrijf Katalyst Space. Het bedrijf werd pas vorig jaar door NASA ingeschakeld om in ijltempo een ruimtevaartuig te ontwikkelen voor deze missie. Want de tijd dringt.
Tijd raakt op
De ruimtetelescoop waar het over gaat, is de Neil Gehrels Swift-telescoop. Die werd in 2004 gelanceerd om gammaflitsen in het heelal te bestuderen. Swift kan zo'n gammaflits al binnen een paar minuten lokaliseren, terwijl andere telescopen daar 1 tot 2 dagen voor nodig hebben.
Swift draaide oorspronkelijk op zo'n 600 kilometer hoogte in een baan om de aarde. Maar verschillende zonnestormen in 2024 hebben de ruimtetelescoop veel sneller doen dalen dan verwacht.
Zonder ingrijpen zou Swift al in oktober de kritieke grens van 300 kilometer bereiken. Vanaf dan kan het snel gaan, omdat de wrijving met de atmosfeer groter wordt. De verwachting is dat Swift nog voor het einde van het jaar zou neerstorten op de aarde.
Daarom schakelde NASA in september 2025 het Amerikaanse ruimtebedrijf Katalyst Space in om in minder dan een jaar een ruimtevaartuig te ontwikkelen om Swift te gaan redden. Katalyst Space kreeg daarvoor 30 miljoen dollar. Een peulschil als je weet dat Swift al zo'n 500 miljoen dollar heeft gekost.
Gewaagde missie
Maar zelfs als de ingenieurs de technische problemen met LINK weer opgelost krijgen, blijft de uitkomst van de missie onzeker. LINK moet exact tot bij de Swift-telescoop kunnen vliegen en zich daarna met 3 robotarmen vastklampen aan de telescoop, zonder de telescoop te beschadigen.
Klinkt eenvoudig, maar dat is het zeker niet. De Swift-telescoop is niet gemaakt om ooit aan een ander ruimtevaartuig te koppelen. Er zijn dus geen koppelpoorten of bevestigingspunten voorzien.
NASA en Katalyst Space hopen in elk geval veel te leren uit deze reddingsmissie (of -poging). "We willen een einde maken aan die wegwerpcultuur in de ruimte", zei Rob Line van Katalyst Space eerder al. "We willen satellieten kunnen bijtanken, verplaatsen en repareren, zelfs als ze daar nooit voor zijn voorzien."
