De stichting Nico Gunzburg sleept de NMBS en de Belgische staat voor de rechter. Dat schrijven Het Laatste Nieuws en De Morgen, en het bericht werd aan VRT NWS bevestigd. De stichting wil een schadevergoeding afdwingen voor de rol van de spoorwegmaatschappij bij de deportatie van Joden naar concentratiekampen tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Stichting daagt NMBS voor rechter en wil schadevergoeding voor deportaties in Tweede Wereldoorlog
Jens Van Reet
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De Tweede Wereldoorlog is een van de zwartste bladzijden uit de geschiedenis van de NMBS. De spoorwegmaatschappij legde tijdens de bezetting door nazi-Duitsland 28 konvooien in tussen Mechelen en het concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz in Polen.
Op die manier werden onder meer 25.490 Joden en 353 Roma gedeporteerd. Van hen weten we dat amper 1.195 mensen levend zijn teruggekeerd na de bevrijding in 1945.
Uit onderzoek van studiecentrum CegeSoma, in opdracht van de federale overheid, is gebleken dat de toenmalige NMBS-directie fouten heeft gemaakt en blind is geweest voor de consequenties van de samenwerking met de Duitse bezetter.
De studie erkent dat de Duitsers eventuele tegenwerking van de NMBS nooit zouden hebben aanvaard, maar stelt dat die directie de deportaties wel had kunnen vertragen.
Geen tegemoetkoming
De NMBS had in mei vorig jaar beloofd officiële excuses aan te bieden, maar die zijn er tot nu toe niet gekomen. De stichting Nico Gunzburg, die onder meer Joodse belangen behartigt, stapt nu naar de rechter en eist een van 1 euro, die weliswaar kan oplopen tot miljoenen euro's.
NMBS en Belgische staat voor rechter voor betrokkenheid deportatietreinen
"De NMBS heeft toen miljoenen ontvangen van de nazi's", zegt Arthur Flieger, advocaat van de stichting, in De Ochtend op Radio 1. De spoorwegmaatschappij kreeg inderdaad 51 miljoen Belgische frank van de nazi's. Omgerekend en rekening houdend met de inflatie is dat vandaag meer dan 15 miljoen euro.
"Het is logisch dat slachtoffers en nabestaanden daar iets van moeten terugkrijgen. We moeten volledige rechtvaardigheid kunnen nastreven."
Men wil wachten tot de slachtoffers en nabestaanden niet meer leven
Arthur Flieger, advocaat Nico Gunzburg
Een onderlinge oplossing tussen de nabestaanden, belangenverenigingen en de spoorwegmaatschappij kon niet worden gevonden. Schadevergoedingen bleven daardoor uit, hoewel de Nederlandse Spoorwegen (NS) daar bijvoorbeeld wel toe zijn overgegaan. "Men wil wachten tot de slachtoffers en nabestaanden niet meer leven", stelt Flieger.
Momenteel lopen er geen gesprekken meer met de NMBS. "Wij zijn daar altijd toe bereid, maar tot op heden is het radiostilte."
"Wachten op Belgische regering voor excuses": reactie van NMBS
De NMBS zegt aan VRT NWS kennis te hebben genomen van het voornemen van de stichting om naar de rechter te trekken. Het bedrijf wil eraan herinneren dat "zij steeds haar volle medewerking heeft verleend aan het wetenschappelijk onderzoek om duidelijkheid te scheppen over de rol die de toenmalige Belgische spoorwegen hebben gespeeld tijdens de Tweede Wereldoorlog".
Dat er nog geen officiële excuses zijn aangeboden, ligt volgens de NMBS niet aan de spoorwegmaatschappij, maar aan de Belgische regering, die zich daar nog over moet uitspreken. Intussen heeft de spoorwegmaatschappij wel "proactief een belangrijk aantal acties" ondernomen, zoals een herwerkte tentoonstelling en een extra expo in samenwerking met CegeSoma in TrainWorld, klinkt het.
