"Catch is terug in Antwerpen": wat is het en waarom kunnen we het Antwerps erfgoed noemen?

"Catch is belangrijk Vlaams erfgoed. Het heeft zijn roots hier in Antwerpen, maar jammer genoeg zijn de hoogdagen al lang vervlogen. Wij willen laten zien dat de sport terug is in Antwerpen en het terugbrengen naar zijn paleis. Catch hoort weer in de AFAS Dome", klinkt het enthousiast bij organisator Rico Meijer van Live Action Wrestling.

De catchwedstrijd is een samenwerking tussen het MAS en Live Action Wrestling, een worstelorganisatie die in de hele Benelux catchwedstrijden organiseert in opdracht van festivals, theaters of musea. Met het initiatief wil de organisatie catch opnieuw op het grote podium brengen en populair maken in Vlaanderen. 

Hoewel catch een belangrijke plaats krijgt in de MAS-tentoonstelling over vechtsporten 'Martial Arts', is het geen sport in de strikte zin van het woord. "Catch is een vorm van worstelen, waar ook een verhaal in zit met personages en spektakelelementen", legt historicus Vic Mees uit. "Worstelen is een sport, catch kan je beter vergelijken met een theaterstuk of een circusvoorstelling met veel acrobatie", aldus Mees.

Het unieke aan catch is dat er achter de meeste wedstrijden een script of scenario zit. "Er wordt veel meer voor het publiek gespeeld en de worstelaars zijn minder bezig met wie gaat er winnen, want dat is op voorhand wel een beetje afgesproken", vertelt Mees.

Maar volgens de historicus moeten catchspelers wel even sportief zijn als 'echte' worstelaars. "Catchgrepen zijn soms ook echt wel pijnlijk. Je hebt dezelfde conditie nodig. Je kan niet gewoon in de ring kruipen en eventjes wat catch spelen", lacht hij.

Catch zag het levenslicht in de 19de eeuw in de Verenigde Staten, met grote namen als Hulk Hogan en The Rock. Historicus Vic Mees legt uit hoe catch ook in België voet aan wal kreeg na de Eerste Wereldoorlog.

"Worstelen was al langer populair in Vlaanderen. Er waren ook veel worstelkampioenen. Maar sommige spelers ontdekten destijds dat er veel meer volk kwam kijken als er wat spektakel aan de voorstellingen werd toegevoegd", vertelt de historicus.

"In dezelfde periode doken er dan ook organisatoren op die inkomgeld begonnen te vragen voor catchwedstrijden. En zo kreeg je voorstellingen met 1.000 à 2.000 bezoekers. Nog later werd het toenmalige Sportpaleis zelfs afgehuurd voor catch", vult Mees aan.

Na de Tweede Wereldoorlog kreeg catch opnieuw een boost. "Mensen waren depressief en gingen dan maar naar dergelijke spektakels kijken om hun zinnen te verzetten", vertelt Mees. "Catch was ook een heel goedkoop en betaalbaar spektakel. Er werd over nagepraat op café of op de bus. 'Heb je de greep van die valsaard gezien? Volgende keer moet onze favoriet winnen!'", legt Vic Mees uit. "Het was eigenlijk heel vergelijkbaar met voetbal nu", lacht hij.

Ook op heel wat Vlaamse kermissen kon je goedkoop naar catchwedstrijden gaan kijken. Dat blijkt onder andere uit de vele overgebleven affiches van de Gazet van Antwerpen en de Volksgazet, de voorloper van De Morgen. "Mensen gingen dan ook allerlei verhalen en mythes over catch aan elkaar doorvertellen. Bijvoorbeeld dat de spelers allemaal uit een ver land kwamen en geen Nederlands konden", zegt Mees.

Maar in werkelijkheid kwamen de catchspelers niet uit exotische landen, maar wel uit Antwerpen. "Antwerpen was een echte catchstad. Het was en is een stad met een grote haven en veel fabrieken. En dus waren er ook veel sterke mannen aan de slag als havenarbeider. En die arbeiders konden dan na hun uren een centje bijverdienen met catch", gaat Mees verder.

Veel arbeiders kozen dan wel een coolere naam als catchspeler. "Bert Mychel heette in het echte leven Albert Michiels en was ambtenaar in Deurne", vertelt hij. "Al Bastian, alias van Albert Janssens, was overdag brandweerman".

Sinds de jaren 90 van de vorige eeuw is catch veel minder bekend en populair geworden in Vlaanderen. Volgens Mees heeft dit vooral te maken met de doorbraak van tv en internet. "Mensen bekijken nu alles online of van thuis uit. Er zijn ook gewoon veel meer dingen waar je naartoe kan gaan", legt de historicus uit. Ook kon catch moeilijk concurreren met nieuwe oosterse vechtsporten zoals karate of kungfu.

Maar nu willen Live Action Wrestling en de curatoren van Martial Arts catch dus nieuw leven inblazen. "Verwacht je aan een echt superheldenshow", zegt Rico Meijer. In totaal zullen er zaterdag 18 catchspelers aanwezig zijn en zullen er 7 partijen gespeeld worden. De hoofdmatch is tussen de Nederlandse kampioen Jurn Simmons en de jonge Daniel Akindele uit Deurne. "Hij wil dat Antwerpen trots op hem gaat zijn", laat Meijer weten.

Akindele is overdag administratief medewerker bij cruisemaatschappij MSC, maar is in zijn vrije tijd al heel lang met catch bezig. "Ik ben echt begonnen op hele jonge leeftijd. Mijn vader nam vroeger catchwedstrijden op via een videocassettespeler. En daarna ben ik het zelf beginnen te bekijken op YouTube", vertelt Daniel. "Ik verwacht dat de hele stad er zaterdag zal zijn om voor mij te supporteren", lacht hij.

Het catchtoernooi van Live Action Wrestling vindt zaterdag plaats op de Oostendekaai aan het MAS in Antwerpen. De wedstrijd is onderdeel van de tijdelijke tentoonstelling 'Martial Arts', over populaire vechtsporten. De voorstelling duurt van 19 tot 22 uur en is voor iedereen gratis toegankelijk. "Heel Antwerpen kan en mag komen kijken", besluit Meijer. 

Voor de andere activiteiten van het MAS tijdens Museumnacht moet je wel tickets reserveren.