Ook technologiebedrijf Apple zou volgend jaar een eigen slimme bril met kunstmatige intelligentie voorstellen, zegt Bloomberg-journalist Mark Gurman. Terwijl de slimme bril van marktleider Meta alles wat de camera ziet op zijn servers registreert, deelt én verwerkt, zou Apple alles op het toestel zélf verwerken, zonder het door te sturen naar bedrijven of mensen die beelden bekijken of er AI mee trainen. Is een slimme bril wel de moeite waard als hij bewust minder onthoudt en meer aandacht heeft voor privacy?
Van een "bril voor engerds" naar een privacybril: redt Apple het vertrouwen dat Meta kwijtraakt?
Samenvatting:
Apple werkt aan een slimme bril met artificiële intelligentie die de privacy centraal stelt. Eén prototype zou zelfs geen beelden bewaren.
Slimme brillen met camera liggen al langer onder vuur wegens privacymisbruik: een vrouw in Brussel werd heimelijk gevolgd en gefilmd en in Ieper stond een man voor de rechter die stiekem vrouwen en kinderen filmde met zo'n bril.
De privacygerichte aanpak van Apple heeft een keerzijde: als de beelden niet verzameld worden, zal Apple minder materiaal hebben om zijn AI op te trainen.
Een slimme bril ziet eruit als een gewone bril en is 2 dingen: een camera en een AI-assistent die meekijkt door die camera. Zonder camera ziet de artificiële intelligentie niets van wat de gebruiker ziet. Bij de Ray-Ban-bril van Meta, het bedrijf achter Facebook, bijvoorbeeld kan je zo foto's en filmpjes maken zonder je handen te gebruiken. Je kan verkeersborden laten vertalen, of voorwerpen laten herkennen.
Voor mensen die niet of slecht zien, kan de bril voor hen de wereld 'beschrijven': een verkeerslicht dat op groen springt, een obstakel op het voetpad, of het etiket op een blik in de supermarkt. Ze kunnen een menukaart in een restaurant laten voorlezen, of laten navragen wie er precies tegenover hen staat. Een wezenlijk verschil voor wie zelfstandig door de wereld wil bewegen.
En precies die combinatie van een camera met artificiële intelligentie maakt zo'n bril nuttig, maar ook gevoelig. Die camera ziet ook alles en iedereen rondom jou. Zonder dat mensen het weten, kunnen ze gefilmd worden. En die spanning zit ook achter dat nieuws over Apple, dat dus een heel andere weg zou willen inslaan dan marktleider Meta.
"Een bril voor engerds"
Privacy en veiligheid zijn hier geen abstracte technologiediscussies, want de schade is er al, ook bij ons. Onlangs werd in Brussel een vrouw lastiggevallen door een man met een slimme bril. Ze werd gevolgd tot aan haar voordeur en nadien vond ze beelden van zichzelf terug online.
Vorige zomer stond in Ieper een man voor de rechter die met zo'n bril stiekem een prostituee filmde en beelden verzamelde van vrouwen en kinderen. Zelfs zangeres Lorde riep onlangs tijdens een optreden in Madrid haar fans op om zo'n bril zeker niet te kopen.
In New York en Philadelphia mogen camerabrillen dan weer niet meer de rechtbank in. Sommige cruiseschepen weren de bril uit gemeenschappelijke ruimtes, en in Londen doken nepreclames op bushokjes op om de spot te drijven met het product. De bijnaam die de brillen krijgen: "creep goggles", zeg maar een bril voor engerds.
Privacywetten genoeg, maar helpen ze in de dagelijkse realiteit?
De discussie rond de ontwikkeling van die brillen draait vandaag terecht rond privacy. Niet van wie de bril draagt, maar van wie ermee wordt gefilmd of gefotografeerd. De wet is op dat vlak eigenlijk al vrij duidelijk. Iemand filmen zonder toestemming, zeker op een plek waar je privacy verwacht, is voyeurisme volgens het strafwetboek.
Beelden van iemand publiceren of delen zonder toestemming botst dan weer met het portretrecht. En de gewone privacywet regelt daarnaast nog breder hoe iemands beeldmateriaal verzameld en bewaard mag worden. En dan komt er ook nog een uitgebreide Europese wet rond artificiële intelligentie aan.
Het probleem zit dus niet in een gat in de wet, maar in de handhaving: algemene beelden maken in je omgeving is op zich dus niet zo'n probleem, maar met een bril valt nauwelijks op wanneer iemand specifiek jou aan het filmen is. En zelfs als je het merkt, weet je niet altijd of het toestel op dat moment ook echt opneemt.
De brillen zijn intussen wel met een lampje uitgerust, maar dan nog. En er kan onmogelijk voortdurend iemand van de "privacypolitie" naast elke bril-gebruiker staan. Een beetje ethisch besef mag dus wel.
Twee filosofieën, één bril
Van de Meta-bril werden vorig jaar zo'n 7 miljoen stuks verkocht. Meta blijft daar ook in de toekomst op inzetten, met een betere camera en meer toepassingen zoals live vertaling. Intussen werkte het bedrijf naar verluidt ook aan gezichtsherkenning via die brillen.
Het Amerikaanse magazine Wired ontdekte verborgen software in bestaande Meta-brillen, bedoeld om gezichtsherkenning toe te passen. Die toepassing was nog niet geactiveerd, maar wel al aanwezig. Dat leverde veel kritiek op. En hetzelfde geldt voor een aanklacht voor de rechtbank die beweert dat Meta beelden liet bekijken door onderaannemers, onder meer in Kenia, zonder dat gebruikers daar iets van wisten.
Het antwoord van Apple lijkt helemaal de andere richting uit te gaan: waar Meta verwerkt en bewaart op zijn eigen servers - en dus toegankelijk maakt voor mensen en systemen die beelden bekijken en AI trainen - wil Apple alles wat de camera ziet net verwerken in het toestel zelf, zonder dat het ooit extern wordt opgeslagen, gedeeld of gebruikt om AI te trainen. In minstens één prototype ziet de camera wel wat er gebeurt, nodig om de AI te laten werken, maar wordt er niets bewaard.
Wereldmodellen in plaats van taalmodellen
En daar wringt het schoentje. Want de echte doorbraak in AI-onderzoek draait vandaag minder om chatbots en meer om zogenaamde "wereldmodellen". Dat zijn systemen die leren hoe de fysieke wereld werkt, hoe dingen bewegen en op elkaar inwerken.
Taalmodellen zoals ChatGPT zijn goed met woorden. Wereldmodellen "begrijpen" ook de omgeving waarin ze bewegen. Denk aan een robot die ooit moeiteloos door je woonkamer navigeert, of een AI-assistent die pas echt bruikbaar wordt in het dagelijks leven. Daarvoor is wel enorm veel echt beeld- en geluidsmateriaal nodig, en camera's die de hele dag meekijken, zoals een slimme bril, zijn daar een ideale bron voor.
Precies dat is waar je ongerust van zou kunnen worden: hoe krachtiger die modellen worden, hoe waardevoller jouw dagelijkse beelden - en die van de mensen om je heen - worden als trainingsmateriaal. Apple vermijdt dat mogelijk bewust, met als gevolg dat het per definitie over veel minder van die waardevolle data beschikt dan een concurrent die dat niet doet.
Apple bouwt dus mogelijk het meer betrouwbare product, maar misschien ook het minder capabele, of toch het product dat trager verbetert.
Move Fast And Break Things
Ooit het motto van Meta/Facebook
Apple heeft daardoor misschien nog genoeg krediet om "we bekijken niets" geloofwaardig te maken, al blijft ook dat een voorzichtige inschatting. Sommige experts zeggen dan weer dat geen enkele technische aanpassing verandert wat een camera op je gezicht fundamenteel is: surveillance.
Intussen bouwt ook Samsung, samen met Google, aan een eigen slimme bril. Een van de topmannen, James Choi, begrijpt de privacyvragen, maar zei onlangs op een bedrijfsevent "Slechte toepassingen moeten aangepakt en voorkomen worden. Maar als we daardoor stoppen met innoveren, komen we nergens."
Ooit meer dan een gadget waar niemand bang voor hoeft te zijn?
Net dat is wat een deel van de techsector - met Meta voorop, dat ooit "move fast and break things" als slogan had - nog altijd lijkt te domineren: eerst uitrollen, dan pas repareren. Apple gokt er dus mogelijk op dat precies die aanpak de reputatie van een deel van de sector kapot heeft gemaakt en dat een tragere, beperktere, meer lokale aanpak de enige weg is naar een product dat mensen ook massaal willen dragen.
En niet alleen gadget, maar als een handig instrument waarvoor niemand bang hoeft te zijn.
