Immigratiedienst ICE bereidt zich voor om deportatieacties op te starten tegen meer dan 300.000 Haïtianen, nu die niet langer beschermd zijn tegen uitzetting. Is de situatie in Haïti echter verbeterd? En welke impact kan een massale deportatie van de Haïtianen hebben op de Amerikaanse economie?
Meer dan 300.000 Haïtianen in VS zijn bescherming tegen deportatie kwijt, maar is het veilig om terug te keren?
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De Amerikaanse immigratiedienst ICE bereidt zich voor om meer dan 300.000 Haïtianen uit te zetten, nadat het Hooggerechtshof de beslissing van de regering-Trump goedkeurde om hun tijdelijke beschermingsstatus (TPS) te schrappen.
De situatie in Haïti is verre van veilig: 90 procent van de hoofdstad Port-au-Prince is in handen van gewapende bendes, er geldt een noodtoestand en het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken raadt reizen naar het land zelf af.
Een massale deportatie kan de Amerikaanse economie schaden: zo'n 200.000 Haïtianen met TPS werken in sectoren als de zorg, landbouw en horeca, en mensenrechtenadvocaten starten nieuwe rechtszaken om de uitzettingen te stoppen.
Je herinnert je mogelijk nog, een opvallend moment in 2024 tijdens het presidentieel debat tussen Donald Trump en Kamala Harris. Trump benadrukt de nood om migranten massaal het land uit te zetten, omdat ze een gevaar vormen voor de Amerikaanse maatschappij.
Daarbij haalt hij een opvallend voorbeeld aan: Haïtianen in Springfield (Ohio) eten de huisdieren van hun Amerikaanse buren. Bewijs voor die bewering is er nooit gekomen.
Trump: "Ze eten de honden en de katten van de mensen die er wonen"
Wanneer Trump opnieuw aan de macht komt, besluit hij om de TPS-bescherming van Haïtianen af te pakken. Met TPS (Temporary Protected Status) krijgen migranten tijdelijke bescherming en de mogelijkheid om in de VS te werken, omdat ze door oorlog, natuurgeweld of andere problemen niet kunnen terugkeren naar hun land.
Er komt een rechtszaak tegen de beslissing om de TPS-bescherming van Haïtianen te schrappen, maar het Amerikaanse Hooggerechtshof volgt de regering-Trump. Meer dan 300.000 Haïtianen zijn daardoor sinds kort hun TPS-bescherming kwijtgeraakt.
Ondertussen melden verschillende Amerikaanse media dat immigratiedienst zich voorbereidt om meer deportatieacties uit te voeren in gemeenschappen waar veel Haïtianen te vinden zijn. Dat blijkt uit anonieme getuigenissen en interne documenten die de media konden inkijken.
Volgens de directeur van het Haïtiaanse Kantoor voor Migratie zijn de Verenigde Staten van plan om wekelijks zo'n 250 mensen terug te sturen naar Haïti. Onder meer de Haïtiaanse gemeenschap in Florida, maar ook het stadje Springfield in Ohio zou worden geviseerd.
Veilige terugkeer?
Migranten uit Haïti krijgen in 2010 voor het eerst TPS-bescherming, nadat een verwoestende aardbeving een groot deel van het land had vernield. De regering-Trump gelooft echter dat TPS niet langer van toepassing is.
Toenmalig minister van Binnenlandse Veiligheid Kristi Noem gaf onder meer aan dat de situatie ondertussen sterk is verbeterd, dus dat een verlenging van het TPS-statuut "ingaat tegen het nationaal belang".
Op het terrein ziet het er toch niet zo goed uit. Sinds 2024 is de van kracht in Haïti, vanwege het aanhoudende en dodelijke bendegeweld in het land. Er zijn maar liefst 26 zwaargewapende bendes die elkaar openlijk aanvallen. 90 procent van de hoofdstad Port-au-Prince zou ook in handen zijn van bendes.
Daarnaast is seksueel geweld tegen vrouwen en jonge meisjes een stijgend probleem. Vorig jaar zijn in 3 regio's al zeker 4.000 gevallen van verkrachting vastgesteld, wat een enorme onderschatting zou zijn van het werkelijke aantal. Gewapende groepen zouden seksueel geweld gebruiken om angst te creëren en om wraak te nemen op andere bendes.
Daarnaast gelooft het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zelf niet dat de situatie in Haïti momenteel veilig is. Een letterlijk citaat op de website van het ministerie : "Reis niet naar Haïti vanwege het risico op misdaad, ontvoering, terrorisme, onrust en beperkte gezondheidszorg".
Klap voor economie
Verschillende takken van de Amerikaanse economie maken zich ook zorgen dat een massale uitzetting van Haïtianen voor tekorten aan werkkrachten zal zorgen. Sommige Haïtianen verblijven al jaren in de VS en hebben werk gevonden in onderbemande sectoren.
Volgens een berekening van actiegroep FWD.us zouden maar liefst 200.000 van de ruim 300.000 Haïtianen met TPS-bescherming aan het werk zijn. 22.000 mensen werken in een restaurant als kok of bediende, 13.000 in de gezondheidszorg en 15.000 in de landbouw. De Haïtianen in Miami zouden maar liefst 1,5 miljard dollar per jaar bijdragen aan de economie.
Haïtianen zijn ook niet de enigen die TPS-bescherming verliezen. Ook mensen uit Syrië, Venezuela en Jemen zouden het land worden uitgezet. Dat zijn opnieuw mensen die dreigen te verdwijnen uit de arbeidsmarkt en waarvoor niet meteen vervanging te vinden is.
Verschillende stads- en gemeentebesturen bieden migranten die hun bescherming kwijt zijn advies over wat hun rechten zijn, voor het geval immigratieagenten hen zouden arresteren. Ondertussen geven mensenrechtenadvocaten de strijd voor TPS-bescherming nog niet op. Er zijn nieuwe rechtszaken gestart, met nieuwe argumenten om de TPS-bescherming te behouden, in de hoop de deportatie van Haïtianen en andere migranten te voorkomen.
