In de zomer van 1966 was het land in de ban van een dubbele bankoverval in Schaarbeek die recht uit een gangsterfilm had kunnen komen, inclusief de romance. Wat niemand toen wist, was dat dader Francis Turatello zou uitgroeien tot een van Italië’s meest gevreesde en legendarische maffiabazen.
"Mijn wet is geweld": 60 jaar geleden streek de hopeloos verliefde maffiabaas Francis Turatello neer in België
Jos Vandervelden
Gepubliceerd:
Samenvatting:
In de zomer van 1966 overviel de 22-jarige Italiaan Francis Turatello 2 keer een bankfiliaal in Schaarbeek. Bij de tweede overval werd hij opgepakt na een achtervolging en vuurgevecht.
Turatello kreeg 6,5 jaar cel, maar ontsnapte later aan de Italiaanse politie en groeide uit tot een van de meest gevreesde maffiabazen van Milaan, actief in drugshandel, gokken, prostitutie en ontvoeringen.
In 1981 werd Turatello in zijn gevangeniscel vermoord met 60 messteken. Zijn vriendin Emilia Zenari, die hem bijstond in zijn criminele imperium, werd al in 1978 doodgeschoten in Milaan.
8 augustus 1966, het is net na 10 uur in het filiaal van de aan de Rogierlaan in Schaarbeek. Na enkele woelige dagen lijkt de rust voor de bankbedienden weergekeerd. Nog maar 3 weken geleden werd het kantoor overvallen. Een aanzienlijke geldsom was buitgemaakt, maar de brandkast bleef op slot.
Plots stormen opnieuw 3 gewapende mannen het kantoor binnen. "L’argent! L’argent!", schreeuwen ze. Enkele bedienden krijgen klappen, een aktetas wordt volgestopt met geldbiljetten. Waarna de gangsters de benen nemen in een Fiat die met ronkende motor klaarstaat.
Onmiddellijk staat Schaarbeek op zijn kop. De alerte buurt slaat alarm, want weer is het nabije kantoor overvallen. Een moedige buurtbewoner stormt het kantoor binnen, maar wordt overrompeld. Een toevallige passant in een Renault R4 rijdt de vluchtwagen al toeterend achterna, tot een aanstormende politiecombi de wagen weet klem te rijden.
De gangsters zetten het op een lopen, maar een van de mannen wordt na een vuurgevecht in de Wijnheuvelenstraat overmeesterd. Precies de man met de gevulde aktetas.
"Mijn wet is het geweld"
Italiaanse politierechercheurs die ogenblikkelijk naar België zijn afgereisd, feliciteren de Belgische collega’s. De man die ze gearresteerd hebben is geen doetje, maar een zware jongen uit de Milanese onderwereld.
Francis Turatello, nog maar 22 en gezocht als pooier, afperser en overvaller. 'Faccia d’Angelo' is zijn bijnaam, het Engelengezicht, een mondaine en elegante man, maar ook gewetenloos. Op zijn rug draagt Turatello een tatoeage met het motto 'Mijn wet is het geweld', zo weten de Vlaamse kranten. "Dergelijke zaken meent men enkel in een film te zien", schrijft een ontstelde reporter.
Ook de volgende dagen blijft de pers een vette kluif hebben aan de mislukte bankroof. Niet alleen is een beruchte gangster geklist, tegelijk is een jonge blonde Italiaanse vrouw in Brussel aangehouden als medeplichtige. Emilia Zenari, een 25-jarige blonde Italiaanse, danseres, fotomodel en de vlam van Turatello. Zij wordt ervan verdacht wapens te hebben geleverd en verbindingsagente te zijn met het Milanese misdaadmilieu.
Milaan is vandaag het economisch centrum van Italië, maar stond in de jaren 60 aan het begin van een donkere periode waarbij georganiseerde maffiabendes op bloederige wijze streden om territorium. Hun terrein was klein, de ambitie was groot. Voor de Italiaanse politie was het daarom duidelijk: de Italiaanse maffia wilde internationaliseren en stuurde jonge strebers als Turatello uit naar Europese hoofdsteden.
Kussen in de rechtbank
Turatello en Zenari verschijnen in september 1967 voor de van Brussel. Niet alleen voor de tweede bankoverval in Schaarbeek, maar ook voor de eerste zijn er inmiddels voldoende bewijzen dat Turatello daar eveneens de hand in had. Gerechtsjournalisten noteren hoe in volle rechtszaal het beschuldigde koppel geen kans voorbij liet gaan om elkaar te kussen. In de gevangenis stuurde Turatello zijn liefje dagelijks brieven, zelfs orchideeën op haar verjaardag.
Zenari gaat uiteindelijk vrijuit wegens gebrek aan bewijs, Turatello krijgt 6 jaar en 6 maanden gevangenisstraf. Nochtans had zijn advocaat hem afgeschilderd als een brave man die alleen maar een overval pleegde om zijn verliefdheid op de Italiaanse schone te bewijzen. Hopeloos verliefd waren beiden in de zomerdagen van 1966 in een tentje terechtgekomen op een kampeerterrein in Kessel-Lo.
Ongeloofwaardig, had de vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie geoordeeld, want wat zouden Italianen nu zoeken in het grijze Kessel-Lo? Tenzij een bankoverval voorbereiden misschien?
Vlucht in de dichte mist
Francis Turatello zit een deel van zijn straf uit in België. Wegens mentale problemen krijgt hij toestemming het vervolg van zijn straf te ondergaan in Italië. Wanneer hij landt op de luchthaven van Milano-Malpensa staat de Italiaanse politie hem op te wachten. In de dichte mist stapt hij in een taxi. Hij verdwijnt.
Het Schaarbeekse debacle ontmoedigde Turatello niet. Eens terug in Milaan klom hij snel op in de criminele hiërarchie en werd hij een steeds grotere naam in de maffiose onderwereld. Hij leidde zijn eigen bende die de controle verwierf over drugshandel, het gokcircuit en de prostitutie. Ontvoeringen en bankovervallen leverden miljoenen op. Met andere maffiabonzen vocht hij bloedige vetes uit, met talloze slachtoffers als gevolg.
Turatello’s naam werd onderwerp van legendevorming. Hij zou de biologische zoon zijn geweest van de beruchte Amerikaans-Siciliaanse gangster Frank Coppola. In de roemruchte moord op de Italiaanse premier Aldo Moro zou hij een hand hebben gehad.
60 messteken
In 1981 kon Turatello niet langer aan het gerecht ontkomen. Voor jaren werd hij opgesloten in de zwaarbewaakte gevangenis Badu ‘e Carros op Sardinië. Vanuit zijn cel leidde hij zijn criminele activiteiten verder. Tot 17 augustus 1981, de dag waarop hij door 3 gevangen huurmoordenaars in een hinderlaag werd gelokt en met 60 messteken afgemaakt. Vermoedelijk was de moord een opdracht van een rivaliserend kopstuk van de maffia.
Ook Lia Zenari zou de rekening gepresenteerd krijgen. Als 'bossesse' had ze in het imperium van Turatello haar eigen verantwoordelijkheden gekregen. Samen kregen ze zelfs een zoon. Maar de liefde taande en leidde tot een verbeten strijd om het kind. In januari 1978, uitgerekend op de verjaardag van haar zoontje, werd Zenari in Milaan doodgeschoten. Haar auto werd onder vuur genomen, ze trachtte nog te vluchten maar werd op straat koudweg afgemaakt.
De vrouw zou op het punt hebben gestaan om met de politie te praten. Nooit is echter vastgesteld van wie het bevel tot de executie kwam. Was het een rivaliserende maffiabons, of was het Turatello zelf?
Films en series
Turatello ligt begraven op de stedelijke begraafplaats van Monza. Een groot beeld van de Heilige Franciscus, het icoon van vrede en broederschap, houdt de wacht op de tombe. Daarnaast staat een foto van een zelfbewuste en champagnedrinkende Turatello. De gangster was een champagneconnaisseur.
Het leven van Turatello en de bijbehorende excessen hebben intussen in Italië inspiratie gegeven aan meerdere films en series.
In de reeks 'De zomer van weleer' brengt VRT NWS nieuwsverhalen die mensen beroerden tijdens zomers van lang geleden en die het verdienen om nog steeds verteld te worden.
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
