Spionage bij NAVO in Bergen was geen verrassing: "Was slechts een kwestie van tijd voor zoiets ook bij ons zou gebeuren"

In het belangrijkste militaire hoofdkwartier van de NAVO in Bergen, ook wel SHAPE (Supreme Headquarters Allied Powers Europe) genoemd, is vrijdag een Canadese vrouw van Chinese afkomst opgepakt. De vrouw was er sinds kort aan de slag als stagiaire en wordt nu verdacht van spionage en van deelname aan een criminele organisatie. 

Het nieuws kwam niet als een verrassing voor Kenneth Lasoen, expert inlichtingendiensten en terreurbestrijding bij de Universiteit Antwerpen.

"We weten dat de NAVO en de Europese Unie een primair doelwit zijn van onze strategische tegenstanders", zegt Lasoen in De Ochtend. "Omdat die instellingen op ons grondgebied gevestigd zijn, was het slechts een kwestie van tijd voor zoiets ook bij ons zou gebeuren. Organisaties zoals de NAVO krijgen geregeld te maken met spionage-incidenten."

Vooral bij de NAVO valt veel gevoelige informatie te verzamelen. "Er is daar heel wat strategisch en tactisch relevante informatie beschikbaar, onder meer over de defensieplannen en de materiaalaankopen", zegt Lasoen. 

Volgens de woordvoerder van SHAPE zijn er voorlopig geen aanwijzingen dat het incident een negatieve impact heeft gehad op de militaire paraatheid van de NAVO of op lopende operaties.

Mocht dit wel het geval zijn, dan zou dat waarschijnlijk niet meteen bekendgemaakt worden, zegt Lasoen. "Men wil de kat niet bij de melk zetten. De NAVO wil natuurlijk niet dat strategische tegenstrevers te veel weten." 

Het is nog niet bevestigd voor wie de gearresteerde vrouw precies zou werken. Toch leest Lasoen iets in de communicatie over de zaak. "Het feit dat er wel wordt bekendgemaakt dat iemand van Chinese afkomst is, is misschien niet zo'n subtiele hint." 

Dat voor spionage een stagiaire werd ingeschakeld, is volgens Lasoen niet ongebruikelijk. "Sommige inlichtingendiensten richten zich heel bewust op personen die op het eerste gezicht een onschuldige of onbelangrijke rol binnen een organisatie vervullen, net omdat zij toch toegang hebben tot informatie."

"Mocht het om de Chinezen gaan, dan weten we dat hun spionnen doorgaans een rudimentaire opleiding in spionagetechnieken krijgen. Ze kreeg mogelijk de opdracht om bepaalde informatie te verzamelen en eenvoudigweg wat rond te kijken", zegt Lasoen. Op die manier kan zo iemand vervolgens mensen op hogere niveaus benaderen en proberen te overtuigen om ook te spioneren.

Volgens Lasoen neemt de NAVO voldoende maatregelen om dergelijke spionage-incidenten te voorkomen. "Bij SHAPE in Bergen bevindt zich ook het hoofdkwartier van de Counter Intelligence Unit van de NAVO, die instaat voor de informatiebeveiliging en de veiligheid van het personeel. Er zijn heel wat interne procedures. Tot welke informatie iemand toegang heeft, hangt af van zijn of haar niveau binnen de organisatie."

Daarnaast zijn er nog andere veiligheidsprocedures, zoals screenings van personeel. "Er wordt een oogje in het zeil gehouden op mensen die proberen toegang te krijgen tot informatie waar ze eigenlijk niets mee te maken hebben", zegt Lasoen. "De stagiaire was bovendien nog niet zo lang in dienst. Dat toont aan dat ze er wel degelijk waakzaam voor zijn. Tenzij ze natuurlijk niet zo subtiel te werk ging."