Online platformen krijgen in de EU opnieuw het recht om beelden van seksueel kindermisbruik op te sporen en te melden. Ze krijgen tot 3 april 2028 een tijdelijke uitzondering op de Europese privacyregels. Die uitzondering bestond al sinds 2021, maar was door onenigheid tussen het parlement en de lidstaten op 3 april van dit jaar verstreken.
Meta, TikTok en Snapchat mogen in EU opnieuw beelden van seksueel kindermisbruik opsporen in berichten
Rob Heirbaut
Gepubliceerd:
Normaal gezien mogen online platformen niet meelezen in berichten die gebruikers versturen. Ze moeten zich houden aan de privacyregels. Via een Europese wet is er in 2021 wel een belangrijke uitzondering ingevoerd.
Door die wet mogen bedrijven zoals Apple, Meta (moederbedrijf van Facebook, Messenger en Instagram), Bytedance (TikTok) of Snap Inc. (Snapchat) controleren of gebruikers geen beelden versturen van seksueel kindermisbruik. Vervolgens kunnen ze dit melden aan politiediensten of organisaties zoals Child Focus.
In zijn jaarverslag van 2025 maakte Meta bekend dat het in private berichten die via Messenger of Instagram Direct verstuurd werden, 283.000 gekende beelden en foto's van seksueel kindermisbruik vond.
Discussie over 'chat control' laait op
Deze tijdelijke uitzondering op de privacyregels liep eerst tot augustus 2024, maar werd door het Europees Parlement en de lidstaten al eens verlengd, tot 3 april 2026.
Intussen had de Europese Commissie een wetsvoorstel gedaan om de uitzondering definitief te maken. Dat voorstel veroorzaakte - en doet dat nog steeds - veel commotie. Het creëerde de juridische mogelijkheid om ook, mits rechterlijke toestemming, versleutelde berichten te gaan controleren, nog voor ze verstuurd worden.
Voor privacyexperts en veel politici gaat dit voorstel veel te ver. Het kreeg de naam 'chat control'. Een meerderheid van het Europees Parlement wil er niet van weten. De lidstaten zijn verdeeld en het dossier zit nog altijd vast.
Omdat intussen ook de tijdelijke uitzondering dreigde te verdwijnen, deed de Europese Commissie opnieuw een voorstel om ze te verlengen tot 3 april 2028. In maart van dit jaar stemde het Europees Parlement tegen de verlenging. Een meerderheid van de parlementsleden koppelde de tijdelijke verlenging aan het 'chat control'-dossier.
De Europese lidstaten hadden nog geen standpunt over de verlenging. Hierdoor liep de tijdelijke uitzondering af op 3 april. Sindsdien moeten online platformen zich volledig houden aan de privacyregels, en mogen ze niet meer zoeken naar beelden van kindermisbruik.
Nu toch verlenging
Op 2 juli was er een nieuwe wending. Een meerderheid van de lidstaten toonde zich wél voorstander van een verlenging van de uitzondering.
Hierdoor begon de zogenaamde '2e lezing' van de Europese wetgevingsprocedure. Het Europees Parlement moest zich er opnieuw over uitspreken. De Europese Volkspartij vroeg om de spoedprocedure te gebruiken, en kreeg de steun van een meerderheid van het parlement.
Bij de stemming over de verlenging zelf (op 9 juli) keurde een meerderheid van het Europees Parlement 2 aanpassingen (die werden ingediend door Hilde Vautmans, Europees Parlementslid voor Anders) aan de tijdelijke uitzondering goed: versleutelde berichten mogen in geen geval gecontroleerd worden. Platformen mogen alleen niet-versleutelde berichten checken op foto's van kindermisbruik.
Een meerderheid van de lidstaten heeft die aanpassingen nu ook goedgekeurd. Alleen Hongarije stemde tegen. België onthield zich bij de stemming. Hierdoor zijn het Europees Parlement en de lidstaten het nu eens over dezelfde tekst, en is er een definitief akkoord om de tijdelijke uitzondering te verlengen tot 3 april 2028.
Betekent dit nu dat de discussie over 'chat control' nu definitief van de baan is? Nee, want in een persbericht van de Raad (de lidstaten) staat dat de lidstaten niet noodzakelijk dezelfde aanpassingen zullen aanvaarden in de definitieve regeling (waarover dus nog onderhandelingen lopen). Wordt vervolgd.
