Dolfinarium in Brugge sluit in 2037, maar lot van 7 dolfijnen blijft onzeker: "Opvangcentra zijn geen realistische optie"

De Vlaamse regering heeft dit weekend ingestemd met het uitdoofscenario dat minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) heeft uitgewerkt voor het dolfinarium in Brugge. Uiterlijk in 2037 komt er in Vlaanderen een einde aan het houden van dolfijnen in gevangenschap.

"Dolfijnen zijn zeer intelligente dieren die in het wild een leefgebied hebben van honderden vierkante km. Ik vind het niet meer te verantwoorden om die dieren hier op te sluiten in beperkte bassins, enkel en alleen om kunstjes uit te voeren", verantwoordt minister Ben Weyts (N-VA) de beslissing.

In die overgangsperiode mag het Boudewijn Seapark geen nieuwe dolfijnen meer verwelkomen en mogen ze niet kweken met de huidige dolfijnen. Vanaf volgend jaar moet er ook een buitenbassin komen, zodat de dieren meer ruimte hebben en over 11 jaar moet het hele dolfinarium dan dicht.

Het Boudewijn Seapark krijgt tot 2037 de tijd om de resterende dolfijnen op een andere plaats onder te brengen. Voorlopig is er dus nog geen zekerheid over wat met de dolfijnen moet gebeuren. Dierenrechtenorganisaties wijzen naar opvangcentra in Griekenland of Italië. 

"Dan spreken we over een afgesloten baai, waar de dieren in natuurlijk zeewater terechtkomen", duidt Michel Vandenbosch van GAIA. "Het is niet de absolute vrijheid die ze kennen in de oceaan, maar het is in elk geval een grotere vrijheid dan de omstandigheden in gevangenschap in een dolfinarium."

"Dat klinkt allemaal heel mooi, maar in de praktijk is het toch wat anders", countert manager Lars van den Ham van het Boudewijn Seapark. "Op dit moment bestaat er in Europa geen operationeel opvangcentrum waar tuimelaars terechtkunnen. Griekenland komt het meest in de buurt, maar daar is slechts plek voor 6 tot 8 dolfijnen. Zij zullen die plekken niet 11 jaar lang vrijhouden voor de 7 Belgische dolfijnen."

"Hoe zal men die baai afsluiten?" vraagt wetenschapper Jan Haelters van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN) zich af. Als marien bioloog is hij dolfijndeskundige. "Is daar voldoende financiering om een deftige afsluiting te plaatsen en tientallen jaren te onderhouden? Dat lijkt me utopisch."

"Volgens mij zal er vroeg of laat daar toch eens een dolfijn ontsnappen en zo breng je een Caraïbische tuimelaar binnen in de Middellandse zee en dat is een slecht idee. Er zijn tamelijk wat genetische verschillen en het is zelfs verboden onder Europese wetgeving om een diersoort te introduceren in het gebied waar hij niet thuishoort.""

Volgens GAIA zal het opvangcentrum voor dolfijnen in Italië over enkele maanden openen. "We staan in contact met de mensen daar", laat Vandenbosch weten. "Vergunningen worden al langer tegengehouden door de industrie achter dolfinaria, maar in de plaats zouden de dolfinaria beter investeren in de opvangcentra. "

"De vele winsten die ze toch gemaakt hebben en blijven maken op de kap van die dolfijnen, zouden ze kunnen gebruiken om de opvangcentra een duwtje in de rug te geven. Zo kunnen ze hun schuld tegenover de dolfijnen toch wat goedmaken."

Volgens Haelters is het ook geen optie om de dieren zo maar vrij te laten. "Dan moet je ze al naar de andere kant van de wereld brengen, want enkel daar horen de Caraïbische tuimelaars thuis. Dat lijkt me praktisch heel moeilijk." 

"Die dieren zijn het nu ook gewoon om in gevangenschap te leven en ze zullen ook entertainment blijven nodig hebben, want het zijn slimme dieren. Het is misschien geen ideale situatie, maar ze worden wel goed verzorgd en de dolfijnen kunnen zich ook voortplanten in gevangenschap. Als de tuimelaars er niet thuishoren, waarom de olifanten of giraffen dan wel?"

Van den Ham wijst ook naar de sluiting van het dolfinarium in Antibes, in Frankrijk. Marineland, het grootste dolfinarium van Europa, ging begin dit jaar definitief dicht, zonder dat er een oplossing was voor de dieren. De dolfijnen en 2 orka's verblijven nog in het verlaten dolfinarium. "Is de wens een verbeterd dierenwelzijn? Of is de wens dat het gewoon niet in onze achtertuin mag?", vraagt Van den Ham zich af.

"Zo'n scenario mogen we hier niet creëren", vindt Haelters. "Er zijn oplossingen in de maak in Frankrijk, maar intussen zitten die dieren zich te vervelen in verouderde bassins zonder publiek en zonder show."

"Volgens mij zou een uitdoofscenario zonder einddatum beter zijn. Nu heb je een verbod om te kweken en nieuwe dieren bij te halen en in 2037 moet het dolfinarium dicht, maar in de plaats zou je het verbod kunnen aanhouden tot er bijvoorbeeld maar 2 dolfijnen meer overblijven, hoe lang dat dan ook nog mag duren.

"Dan zal het veel makkelijker zijn om een opvangplek te vinden voor die dolfijnen. Opvangcentra zullen wellicht ook al beter ontwikkeld zijn en de meeste huidige dolfijnen zullen geen veranderingen ondervinden."

Ondertussen legt het Boudewijn Seapark zich niet neer bij de sluiting. "We bekijken welke stappen we kunnen nemen", aldus Van den Ham. "We hopen dat minister Weyts ook eens tot hier komt om de situatie ter plekke in te schatten. Ondertussen lijkt het me constructiever om met elkaar te blijven praten, om te kijken waar kunnen we nog verbeteringen aanbrengen voor deze dieren, zoals we dat ook deden."

"Ik maak me ondertussen zorgen om mijn mensen en dieren, want zij lijken de grote dupe te worden van een wetgeving die volgens mij op geen enkel wetenschappelijk feit is gebaseerd."