Agressie tegen ambtenaren neemt fors toe: "Agressief? Dan gaat je dossier on hold"

Van de ruim 3.000 meldingen van ongewenst of agressief gedrag komen er meer dan 8 op de 10 (2.552) uit het Agentschap Opgroeien. Dat agentschap is onder andere verantwoordelijk voor de jeugdhulp en Kind en Gezin. Tot vorig jaar stond het ook in voor de gesloten jeugdinstellingen.

In de meeste gevallen gaat het om psychisch geweld, gevolgd door lichamelijk geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag. "We krijgen vooral meldingen van diensten met veel persoonlijk burgercontact, waar soms minder fijne boodschappen worden meegedeeld", zegt minister Crevits.

Volgens de minister trekken medewerkers ook sneller aan de alarmbel. "De grens om agressie te melden is deels weggevallen, omdat we er na corona steeds vaker over durven te spreken. Vroeger rustte daar meer taboe op."

Vorige week kregen alle Vlaamse diensten een brief van Crevits met nieuwe instructies over de omgang met agressie. "Geen enkele ambtenaar mag zich onveilig voelen. We willen duidelijk aantonen dat agressief gedrag niet getolereerd wordt."

Concreet staat in de instructies dat grensoverschrijdend gedrag meespeelt bij de beoordeling van een dossier en dat de behandeling ervan zelfs tijdelijk kan worden opgeschort.

Het gaat van boswachters die agressieve bezoekers de toegang tot een domein ontzeggen, tot hulpverleners die een begeleiding stopzetten. "Stel dat je een premie aanvraagt en die niet krijgt. Als je dan agressief wordt tegen de persoon die je dossier behandelt, kan die beslissen om de behandeling stop te zetten", geeft Crevits als extra voorbeeld.

Op de vraag of burgers niet altijd recht hebben op de behandeling van hun dossier, is de minister duidelijk: "Als mensen dat recht willen uitoefenen, moeten ze dat op een serene manier doen. Anders mag het dossier on hold gezet worden tot de rust is teruggekeerd."

Ambtenaren die te maken krijgen met ongepast gedrag, kunnen dat sinds enkele maanden makkelijker melden. Vroeger liep zoiets uitsluitend via een vertrouwenspersoon, nu kan het ook via een online tool van de Vlaamse overheid.

Toch snijdt het mes aan twee kanten. "Burgers moeten zich fatsoenlijk gedragen, maar ambtenaren moeten tegelijk vermijden dat hun eigen aanpak agressie uitlokt."

Daarom is er nu een toolbox in het leven geroepen met aanbevelingen en hulpmiddelen. "We bieden medewerkers een handleiding om agressief gedrag te voorkomen en zelf een omgeving te creëren die rust uitstraalt."

Voor medewerkers van het Agentschap Opgroeien wordt er bovendien harder ingezet op vertrouwde veiligheidstools. "Denk aan noodknoppen en het vierogenprincipe. Als je op voorhand weet dat een situatie mogelijk agressief kan uitdraaien, neem je het best een extra collega mee", besluit Crevits.