Geweld tussen mensen bestaat al heel lang. Dat blijkt nu ook uit de analyse van een zowat 100.000 jaar oud skelet uit het Midden-Oosten. Een internationaal Israëlisch-Spaans onderzoeksteam bestudeerde overblijfselen uit een grot en concludeert: "De verwondingen aan het kaakbeen en een deel van een kies zijn het gevolg van een slag met een scherp voorwerp."
Wetenschappers vinden bijzonder oude aanwijzingen van geweld tussen mensen
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
De studie gebeurde op een skelet dat de naam 'Qafzeh 25' meekreeg. Het werd gevonden in de Qafzeh-grot in het huidige Israël en is tussen 92.000 en 145.000 jaar oud (oude steentijd). Het skelet is van een volwassen man en werd samen met 26 andere Homo sapiens-fossielen ontdekt bij eerdere opgravingen.
Oude steentijd?
Het Paleolithicum (ook wel de 'oude steentijd' genoemd) liep van ongeveer 2,5 miljoen jaar geleden tot zowat 10.000 jaar terug. De mensen leefden als nomaden, jagers en verzamelaars en gebruikten ruwe stenen zoals vuistbijlen. De nieuwe steentijd volgde pas later, van 5.300 tot 2.000 voor het begin van onze jaartelling.
Onderzoekers van de universiteit van Tel Aviv en het Centro Nacional de Investigación sobre la Evolución Humana (nationaal onderzoekscentrum voor de menselijke evolutie, CENIEH) bestudeerden specifiek een verwonding aan het linkerkaakbeen, met ook een wonde in het tandvlees.
Ze voerden zowel micro- als macroscopisch onderzoek uit. Er kwam ook tomografie aan te pas, een techniek die werkt met scans en dwarsdoorsneden om een beeld te krijgen. Daaruit bleek dat de wonde is beginnen te helen. Het slachtoffer overleefde dus.
Slag met scherp voorwerp
De onderzoekers denken dat de wonde is toegebracht door een slag met een scherp voorwerp, mogelijk een vroeg vuurstenen mes. Een toevallige blessure door bijvoorbeeld een jachtongeluk kunnen ze niet helemaal uitsluiten, maar ze denken dat het "heel waarschijnlijk een geval is van geweld tussen mensen".
Een van de extra argumenten, naast het type wonde, is het feit dat de linkerhelft van het gezicht werd geraakt: de meeste mensen zijn rechtshandig. Het onderzoek kon voorts uitsluiten dat de wonde later ontstaan is door ongedierte, na het overlijden.
Zeldzaam voorbeeld uit de oude steentijd
Het slachtoffer is wellicht verzorgd en is later in de grot begraven. "Het gaat om een van de oudste voorbeelden van geweld tussen mensen, en een zeldzaam voorbeeld voor het Midden-Paleolithicum", schrijven de onderzoekers.
