Het staatshoofd dat schapenboer in Gingelom werd: Surlet de Chokier, de eerste regent van België

Surlet de Chokier moet zich in 1831 in zijn koffie verslikt hebben in zijn kasteel in het centrum van Gingelom toen hij werd aangeduid als regent van België.

België was net onafhankelijk geworden en had nog geen staatshoofd. In afwachting van de komst van een nieuwe koning moest het land bestuurd worden en de troon warmgehouden worden. De burgemeester van Gingelom was op dat moment de voorzitter van het Nationaal Congres.

De Chokier was een politicus die verschillende meningen met elkaar kon verzoenen. “België was op zoek naar een koning om het land te leiden”, legt Jorg Strijbos van de heemkundige kring van Gingelom uit.

“Maar omdat de zoektocht erg lang duurde, was het nodig een tijdelijke regent aan te duiden. En dat moest iemand zijn die niet te veel politiek gekleurd was. De Chokier was eerder een neutrale en gematigde politicus, de ideale man dus.”

Over de leefomstandigheden van het Limburgse staatshoofd in de hoofdstad is weinig bekend. “In Gingelom had hij wel een kasteel, dat staat er trouwens nog steeds”, vertelt Jorg Strijbos. “Daar had hij wel een soort hofhouding, maar dat was gebruikelijk in die tijd als je een kasteel had”, lacht hij.

De regent moest in 1831 ervoor zorgen dat het land bleef functioneren. “Hij was echt wel een overgangsfiguur en hield de zaak draaiende in afwachting van de komst van een koning”, gaat Strijbos verder.

“Vergelijk het met een regering in lopende zaken, zoals we dat nu kennen. Dus hij moest ook nergens lintjes gaan knippen of handjes schudden. Dat is ook de reden dat er amper nog iemand is die weet dat hij staatshoofd is geweest.”

Nochtans zijn ze in Gingelom erg trots op de voormalige burgemeester. “Een burgemeester van een kleine gemeente die staatshoofd wordt, da’s nu toch niet meer mogelijk”, lacht de huidige burgemeester Patrick Lismont (Vooruit-Goesting).

“Als je parlementair wil zijn, moet je tegenwoordig al uit een grotere stad of agglomeratie komen. Maar toen kwam het goed uit, want hij was de ideale compromisfiguur.”

De Chokier heeft een borstbeeld in het federale parlement staan. “We hebben daar een kopie van in ons gemeentehuis”, vertelt burgemeester Lismont trots. “We hebben ook een bier naar hem genoemd en een wandeling uitgestippeld. En wie weet gaan we iets organiseren op de 200e verjaardag van zijn regentschap over enkele jaren.”

Kort na de eedaflegging van Leopold I is Erasme Surlet de Chokier uit de nationale politiek gestapt en iets helemaal anders gaan doen. “Hij is zich toen gaan bezighouden met het kweken van schapen voor de wol”, vertelt Jorg Strijbos van de heemkundige kring. “Dat deed hij in de Kamerijckhoeve hier wat verderop.”

De enige politiek die hij nog bedreef, was op het lokale vlak. Tot aan zijn dood in 1839 is de Chokier burgemeester van Gingelom gebleven. Hij stierf op 69-jarige leeftijd, zijn graf ligt aan de kerk van Gingelom.