Er is een deal over de invoering van flexibelere werkweken, zo laat minister Clarinval weten. Maar plak daar ineens maar een dikke 'misschien' bij. Want de hamvraag heeft nog altijd geen definitief antwoord: hoe ga je eventueel koopkrachtverlies compenseren?
Regering kondigt flexibele werkweek aan, maar uitwerking lijkt allesbehalve rond
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
De accordeonweek, wat is het?
De 'annualisering van de arbeidstijd' bekijkt werkuren niet meer per week, maar per jaar. Je moet dus op een heel jaar niet meer werken: het aantal werkuren blijft identiek.
Wel is het idee dat werktijden flexibeler worden. Werkweken kunnen in drukke periodes uitgerekt worden als een accordeon, om ze in luwe periodes 'in te drukken'. Vandaar ook de bijnaam 'accordeonweek', zoals we hier al eerder schreven.
Belangrijk te vermelden: het principe kan in theorie enkel worden toegepast met toestemming van de betrokken werknemer.
Waarom wil de regering dat?
Flexibiliteit is het doel. Zeker voor werkgevers in bepaalde sectoren is dat interessant. Denk aan de toeristische sector of de tuinbouw, waar soms enorme pieken en dalen zijn in het werkritme.
Een bedrijf kan de organisatie daar met zo'n accordeonweken op aanpassen: werknemers kunnen aan boord blijven zonder in luwe periodes beroep te moeten doen op tijdelijke werkloosheid.
Dit geeft in het bijzonder kmo's zuurstof, omdat zij op die manier de inzet van hun personeel beter kunnen afstemmen op periodes van grote vraag
Minister van Economie en Werk David Clarinval (MR)
"Dit geeft in het bijzonder kmo's zuurstof, omdat zij op die manier de inzet van hun personeel beter kunnen afstemmen op periodes van grote vraag", argumenteert minister van Economie en Werk David Clarinval (MR).
In zijn redenering komt de accordeonweek trouwens ook werknemers ten goede. Een ouder zou bijvoorbeeld in het voorjaar meer kunnen werken om tijdens de zomervakantie meer tijd te hebben voor de kinderen.
Hoe concreet is het? Komt dit er snel?
Twijfelachtig, want de wolfijzers en schietgeweren zijn nog niet van het pad. Vooruit is er namelijk huiverig voor dat mensen financieel zouden moeten inboeten door het nieuwe systeem.
De vakbonden waarschuwden daar eerder voor: tot nu toe leveren sommige overuren 'overloon' en belastingvoordelen op. Zij vrezen dat dat zal verdwijnen door de nieuwe regeling en dat mensen dus koopkracht zullen verliezen.
Minister Vandenbroucke (Vooruit) benadrukte daarom in De Ochtend op Radio 1 dat er wel degelijk een compensatie voor moet komen, in de vorm van een premie. Hoe die premie er zal uitzien, is wel nog niet bepaald.
Ik moet eerlijk zeggen: er was wel een fikse discussie over hoe die premie er moet uitzien
Minister van Sociale Zaken Frank Vandenbroucke (Vooruit)
"Maar we hebben heel duidelijk opgeschreven dat er een koopkrachtmaatregel moet zijn, dat is echt een bindend uitgangspunt. Al moet ik eerlijk zeggen: er was wel een fikse discussie over hoe die premie er moet uitzien."
"Dus we hebben afgesproken dat dat nog verder uitgewerkt moet worden voor we de maatregel definitief goedkeuren. Maar mijn collega's weten heel goed: voor Vooruit zal die annualisering er nooit komen zonder koopkrachtpremie die mensen beschermt tegen het verlies van de voordelen die overuren opleveren."
De tekst wordt in afwachting daarvan wel al doorgestuurd naar de sociale partners.
Hoe kijken de vakbonden daarnaar?
Die hebben er weinig vertrouwen in. "Men geeft toe dat er koopkrachtverlies is, want er wordt al gesproken over een koopkrachtpremie", zegt Bert Engelaar, voorzitter van de socialistische vakbond ABVV. "Maar als ik nu hoor dat dat nog niet afgeklopt is, stel ik mij de vraag of die annualisering er ooit zal komen."
Dat het moeilijk wordt, kan je ook aan werkgeverszijde horen. Unizo trekt in een persmededeling de bokshandschoenen al aan over het idee van een extra premie.
Volgens ons bestaat er geen enkele objectieve reden om deze regeling duurder te maken met verplichte premies
Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van Unizo
"De werknemer ontvangt tijdens de volledige referteperiode zijn normale loon, zowel tijdens periodes waarin meer wordt gewerkt als tijdens periodes van inhaalrust. Volgens ons bestaat er dan ook geen enkele objectieve reden om deze regeling duurder te maken met verplichte premies", laat gedelegeerd bestuurder Bart Buysse weten.
Is koopkracht de enige bezorgdheid?
De christelijke vakbond ACV stelt zich ook vragen bij de vrijwilligheid van het systeem. Volgens hen is dat "fictie". "Wie weigert, riskeert een slechter uurrooster of geen contractverlenging. Daardoor worden werknemers geforceerd om langere werkdagen te maken, zonder juiste compensatie."
En nog een bezorgdheid: "Als de arbeidstijd over een heel jaar wordt bekeken, wordt het bovendien bijna onmogelijk om te controleren of je wel voor alle uren juist betaald wordt. Dat vergroot het risico op misbruik."
ABVV ziet ook problemen met het evenwicht tussen werk en privéleven. "Uurroosters worden minder voorspelbaar", zegt Engelaar. "Voor alleenstaanden en mensen met kinderen wordt het heel moeilijk om te bepalen of je vrije tijd hebt of niet, of je de kinderen van de school kunt halen."
"Ik ken ook veel mensen die 2 deeltijdse jobs doen. Als een werkgever op zeer korte termijn werkroosters kan aanpassen, wordt het wel heel moeilijk om die tweede job te doen bij een andere werkgever."
