De 2 vrouwen die Karim Khan, de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof, beschuldigen van seksueel misbruik hebben voor het eerst publiekelijk hun verhaal gedaan. De getuigenissen komen op een opvallend moment: op 24 juli komen de 125 lidstaten van het Strafhof in New York bijeen om te beslissen over het lot van Khan.
Vrouwen getuigen voor het eerst over seksueel misbruik door hoofdaanklager Internationaal Strafhof
Uma Claessens
Gepubliceerd:
Samenvatting:
2 vrouwen die hoofdaanklager Karim Khan van het Internationaal Strafhof beschuldigen van seksueel misbruik, doen voor het eerst publiekelijk hun verhaal in een interview op CNN.
Een van hen, Sarah, zegt dat het misbruik meer dan een jaar duurde en dat ze te bang was om "nee" te zeggen uit vrees haar job en werkvisum te verliezen.
Op 24 juli beslissen de 125 lidstaten van het Strafhof in New York over het ontslag van Khan.
Hij stapte in mei 2025 tijdelijk opzij, maar blijft de beschuldigingen ontkennen. Een meerderheid wordt verwacht vóór zijn ontslag te stemmen.
De beschuldigingen tegen Karim Khan, hoofdaanklager van het , komen voor het eerst aan het licht in het voorjaar van 2024. Een naaste medewerker van Khan meldt dan aan collega's dat ze door haar baas seksueel zou zijn misbruikt. Khan zou haar meerdere keren tot seks hebben gedwongen. Het gebeurde tijdens buitenlandse reizen, op kantoor en bij hem thuis.
Het hof laat vervolgens een onderzoek uitvoeren naar de hoofdaanklager door een intern toezichtsorgaan van de Verenigde Naties. Dat orgaan concludeert dat er bewijs was dat er seksueel contact had plaatsgevonden zonder toestemming. In het rapport wordt ook melding gemaakt van een tweede vrouw, die de VN-onderzoekers vertelde over haar eigen ervaringen toen ze als stagiaire voor Khan werkte.
In mei 2025 zet Khan een stap opzij. Hij blijft de beschuldigingen echter resoluut ontkennen. Hij verwijst onder meer naar een tweede rapport van 3 onafhankelijke rechters die het onderzoek evalueerden. Zij oordeelden dat het bewijs onvoldoende was om het vermeende wangedrag "buiten elke redelijke twijfel" vast te stellen.
"Escalatie van pogingen"
Nu treden de vrouwen voor het eerst zelf naar buiten met hun verhaal. In een interview met Christiane Amanpour op de Amerikaanse zender CNN vertelt een van hen, die enkel met haar voornaam Sarah wordt genoemd, dat het vermeende seksueel misbruik meer dan een jaar zou hebben geduurd.
"Ik kan het alleen omschrijven als een escalatie van pogingen", vertelt ze in het interview. "Er waren de handtastelijkheden, de fysieke kant van dit alles – maar zo begon het niet. Het was een geleidelijke overschrijding van grenzen, niet alleen fysiek, maar ook emotioneel."
Sarah vertelt dat ze zich soms verlamd voelde en bang was om "nee" te zeggen tegen de toenaderingen van Khan, uit vrees haar baan, inkomen en werkvisum in Nederland te verliezen.
"Er kan geen sprake zijn van instemming wanneer er zo'n grote machtsongelijkheid bestaat. Wat veel mensen volgens mij niet begrijpen, is dat de heer Khan niet alleen mijn baas, maar de baas van iedereen was", zei Sarah. "En dan kan dit niet met wederzijdse instemming gebeuren."
Ook de tweede vrouw getuigt in het interview met Amanpour. Onder het pseudoniem Patricia vertelt ze over vermeend seksueel misbruik door Khan toen ze als onbetaalde stagiaire bij het Strafhof werkte.
Ze beschrijft een incident waarbij Khan "achter me stond en mijn borsten betastte" terwijl ze aan haar bureau zat. "Op dat moment voelde ik dat ik verstijfde en niet in staat was om te protesteren of hem tegen te houden", vertelde ze aan CNN.
Definitieve beslissing
De getuigenissen komen op een cruciaal moment voor Khan. Volgende week, op 24 juli, beslissen de 125 lidstaten van het Internationaal Strafhof tijdens een bijzondere vergadering in New York over het definitieve lot van Khan. Naar verwachting zal een meerderheid voor zijn ontslag stemmen.
De druk op de hoofdaanklager nam de voorbije maanden al toe. In juni beslisten 16 van de 21 leden van het uitvoerend bestuursorgaan van het Strafhof om hem tijdelijk te schorsen. "In de context van zo'n scheve machtsbalans kan een seksuele relatie nooit gepast zijn", luidde de motivering.
Na afloop van het onderzoek raadde het uitvoerend bestuursorgaan de lidstaten ook aan om Khan te ontslaan. De Nederlandse regering heeft al aangekondigd die aanbeveling te zullen volgen.
België heeft nog niet bekendgemaakt hoe het zal stemmen. Ons land zit wel in het uitvoerend bestuursorgaan en stemde daar in juni al voor de tijdelijke schorsing van Khan.
Druk op Strafhof neemt toe
De controverse rond de hoofdaanklager komt op een bijzonder moeilijk moment voor het Internationaal Strafhof, dat steeds meer onder druk staat. Vorige week kondigden Niger, Mali en Burkina Faso aan dat ze zich willen terugtrekken uit het Strafhof.
Ook de druk vanuit de Verenigde Staten neemt toe. Washington legde eerder al sancties op aan verschillende van het Hof, onder wie Khan. Zo heeft Washington hen de toegang tot het land ontzegd en blokkeert het hun financiële transacties in de VS.
De sancties zijn onder meer een reactie op de onderzoeken van het Strafhof naar Israël en op het arrestatiebevel tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, dat in 2024 werd uitgevaardigd. Maandag noemde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio het Hof "een onaanvaardbare bedreiging voor de Amerikaanse en het Amerikaanse rechtssysteem".
