In Ename, in Oudenaarde, is het project 'Fruitig Erfgoed in de Vlaamse Ardennen' gelanceerd. Daarin gaan de verschillende partners op zoek naar vergeten fruitrassen, en krijgen ook inwoners de vraag om oude fruitbomen te vinden. Oude bomenrassen kunnen na het enten (een vermeerderingstechniek) een nieuw leven krijgen. En als er meer en meer van komen, kan de regio opnieuw bloesem- en fruittoerisme aantrekken.
'Fruitig erfgoed in de Vlaamse Ardennen' moet bloesem- en fruittoerisme nieuw leven inblazen
Els Van Heuverzwyn
Gepubliceerd:
De Vlaamse Ardennen waren vroeger, van de 19e eeuw tot ongeveer 1950, bekend om hun rijke fruitteelt. Er waren hoogstamboomgaarden met oude appel-, peren- en kersenrassen. Maar tegenwoordig verdwijnen die bomen steeds sneller. "Dat is een groot verlies voor de streekidentiteit van het Landschapspark Vlaamse Ardennen", zegt Daan Declercq, van de dienst Erfgoed van de provincie Oost-Vlaanderen. Met 'Fruitig Erfgoed', willen ze die oude bomenrassen doen herleven.
Daarvoor is er een samenwerking opgezet tussen de provincie Oost-Vlaanderen, Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen tot Dender, en fruitboomspecialist Pomko. Toerisme Vlaanderen en het Landschapspark Vlaamse Ardennen zijn ook partners.
Inventariseren en enten
De komende 2 winters gaan ze op zoek naar oude fruitbomen. "Dat gebeurt via historisch kaartenonderzoek en veldwerk", zegt Declercq. "We vragen ook inwoners of zij in de regio oude fruitbomen kennen, of boomgaarden met interessante rassen. Die bomen worden dan geënt en zo vermeerderd." Wie hieraan wil meewerken, kan terecht op deze website .
Een deel van de jonge boomtakjes (de enten) krijgt een plek tegen de abdijmuur van de provinciale erfgoedsite in Ename. Ze groeien daar op als 'leifruit': fruitbomen die in een mooie, decoratieve vorm strak tegen de muur worden geleid. Deze muur werkt zo als een soort levende database – een genenbank – om de herontdekte fruitrassen te beschermen en te bewaren.
De rest van de enten verhuist naar steden en gemeenten in de Vlaamse Ardennen. Daar worden ze geplant als grote, traditionele hoogstambomen. Zo helpen ze om oude boomgaarden te herstellen of zieke en stervende bomen te vervangen.
Wandelingen en fietstochten
De leifruitmuur in Ename is ook een vertrekpunt voor toeristische uitstappen. Bij elk fruitras komt een informatiepaneel met uitleg over de herkomstgemeente, het ras en het belang ervan voor de streek. Via QR-codes zijn wandelingen en fietstochten te ontdekken die langs boomgaarden en typische landschapskenmerken in de Vlaamse Ardennen leiden. Op die manier kan het bloesem- en fruittoerisme weer aanzwengelen, zo klinkt het.
