De fractieleider van de Duitse christendemocraten (CDU/CSU) Jens Spahn heeft zijn ontslag ingediend na de vele kritiek rond de 'draagmoederschapskwestie'. Spahn ligt onder vuur nadat bekend is geraakt dat hij samen met zijn partner een kind kreeg via een draagmoeder in de VS. Draagmoederschap is verboden in Duitsland, een verbod dat de partij en Spahn zelf al jarenlang verdedigen. Bondskanselier Friedrich Merz noemt de beslissing "correct en onvermijdelijk".
Duitse fractieleider van CDU trekt zich terug na 'draagmoederschapkwestie', Merz noemt beslissing "juist en onvermijdelijk"
Uma Claessens
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Jens Spahn, van de christendemocratische CDU/CSU in de Duitse Bundestag, treedt terug uit zijn functie. Die beslissing volgt op de vele controverse rond de 'draagmoederschapskwestie' in Duitsland, met Spahn in het middelpunt.
Spahn is namelijk kort geleden vader geworden. "Mijn man is vader geworden en ik met hem", zei Spahn volgens het Duitse blad 'Bild'. "Georg is ons grootste geluk." Kort daarna deelde Funke op sociale media een foto van het koppel met een kinderwagen, met het bijschrift: "Wij zijn familie."
De geboorte leidde echter niet alleen tot felicitaties. Hun zoon kwam ter wereld via een Amerikaanse draagmoeder, want is verboden in Duitsland. Om dat verbod te ontwijken week het koppel dus uit naar de Verenigde Staten.
De situatie is opvallend, omdat Spahn en zijn partij zich al jarenlang fel verzetten tegen draagmoederschap. De CDU beschouwt het idee van een "gehuurde baarmoeder" als problematisch en bevestigde onlangs nog haar standpunt.
Tijdens een partijcongres in Stuttgart in februari herhaalde de partij dat draagmoederschap, ook in altruïstische vormen, in Duitsland verboden moet blijven vanwege "ethische, juridische en praktische zorgen" en om misbruik, uitbuiting en gezondheidsrisico's te voorkomen.
Ook Spahn heeft zich tijdens zijn politieke carrière herhaaldelijk kritisch uitgelaten over draagmoederschap. Als minister van Volksgezondheid verzette hij zich in 2020 tegen een voorstel van de liberale oppositiepartij FDP om het Duitse verbod op draagmoederschap te versoepelen.
Ontslag was "correct en onvermijdelijk"
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz noemt Spahns beslissing om een stap terug te zetten "correct en onvermijdelijk". Vanuit verschillende hoeken klonk namelijk zware kritiek.
De oppositie verweet Spahn met 2 maten te meten. "Elke politicus die regels verdedigt, moet duidelijk uitleggen waarom die blijkbaar niet voor hemzelf gelden", zei Janosch Dahmen, woordvoerder gezondheidsbeleid van de Groenen.
Ook binnen zijn eigen partij en de regeringscoalitie waren weinig goede woorden te horen. "Draagmoederschap is terecht verboden in Duitsland", zei Hubert Hüppe, voorzitter van de seniorenafdeling van de CDU, tegen het Duitse tijdschrift Focus. "Het is niet juist dat politici hun macht en geld gebruiken om dat verbod te omzeilen."
De CDU in de deelstaat Mecklenburg-Voorpommeren, waar in september verkiezingen plaatsvinden, had eerder al opgeroepen tot het ontslag van Spahn. "Spahn moet aftreden omdat hij bewust de Duitse wet heeft overtreden", aldus Daniel Peters, een regionale bestuurder van de CDU in de deelstaat, tegen de Duitse krant Bild.
Ook vanuit coalitiepartner SPD klonk kritiek. "Wie het zich financieel kan veroorloven, kiest voor een draagmoeder in het buitenland", zei Carmen Wegge, parlementslid voor SPD. Binnen haar partij gaan juist stemmen op om het verbod naar aanleiding van de zaak-Spahn opnieuw ter discussie te stellen.
In een interview met de Duitse krant Bild legde Spahn eerder uit dat zijn kijk op draagmoederschap door die persoonlijke ervaringen is veranderd. "Ik heb hier lang over nagedacht en ben lange tijd verdeeld geweest. Maar juist door die verdeeldheid en door me in het onderwerp te verdiepen, hebben we voor deze weg gekozen", zei hij.
Als christen weet hij volgens eigen zeggen dat er een verschil kan bestaan tussen "de zuivere leer" en "het echte leven", waarbij niet alles zwart-wit is en er geen eenvoudige antwoorden zijn.
Spahn betreurt nu ook dat hij zich niet eerder heeft uitgesproken over zijn veranderde standpunt, bijvoorbeeld tijdens het partijcongres van de CDU in februari. "Achteraf gezien had ik iets moeten zeggen", aldus Spahn. Volgens hem was hij op dat moment echter "nog niet klaar om het debat te leiden".
CDU houdt vast aan verbod
Het lijkt er alvast op dat de zaak-Spahn het debat over draagmoederschap in Duitsland opnieuw heeft aangewakkerd. Verschillende partijen pleiten al langer voor een beperkte legalisering van zogeheten altruïstisch draagmoederschap, waarbij geen vergoeding wordt betaald behalve eventuele onkosten.
Friedrich Merz wil voorlopig niet reageren op de zaak. Een woordvoerder liet aan Duitse media wel weten dat de CDU/CSU wil vasthouden aan het huidige verbod.
Of de controverse politieke gevolgen zal hebben voor de fractieleider, moet nog blijken. De 46-jarige politicus heeft in het verleden al meerdere schandalen overleefd.
Spahn is bovendien niet de eerste prominente CDU'er die via een draagmoeder vader is geworden. Eerder dit jaar raakte bekend dat ook zijn partijgenoot Hendrik Streeck een kind kreeg via een draagmoeder in de Verenigde Staten.
