Aantal Brusselse spijbelaars in middelbare school stijgt boven de 25 procent

Spijbelen en schoolverlaten zonder diploma zijn grote uitdagingen in Belgische centrumsteden. BRUZZ zet de cijfers over Brusselse leerlingen, in het Nederlandstalige en Franstalige onderwijs, op een rijtje op basis van een nieuw rapport van statistiekbureau BISA en overheidsdienst perspective.brussels.

De afgelopen jaren neemt het aantal kinderen dat problematisch afwezig is toe. Een kind is problematisch afwezig als het tijdens een schooljaar minstens 9 halve dagen school mist, zonder geldige reden. In het schooljaar 2024-2025 was 1 op de 4 Brusselse middelbare scholieren te vaak afwezig. Dat komt neer op 20.500 leerlingen.

Ook het basisonderwijs kampt met veel problematische afwezigheden. Het verschil met de rest van België is fors en blijft bovendien toenemen: in 2024-2025 was 14 procent van de Brusselse kinderen te vaak afwezig, tegenover 6 procent in heel België.

Soms zijn kinderen zelfs meer dan 30 halve dagen afwezig zonder geldige reden. In het basisonderwijs gaat het om 2 procent van de leerlingen en in het secundair onderwijs om 5 procent.

Problematische afwezigheid en vroegtijdig schoolverlaten komen vaker voor in het noorden, westen en centrum van het gewest. In Sint-Joost spijbelde ruim een derde van de leerlingen in het secundair onderwijs te vaak, tegenover een tiende in Sint-Pieters-Woluwe.

In 2024-2025 verlieten 2.143 Brusselse jongeren de schoolbanken zonder diploma. Dat komt neer op 18 procent van alle leerlingen die een jaar eerder wel nog naar school gingen.

Tijdens de coronacrisis daalde het aantal jongeren zonder diploma drastisch. Dat kwam vooral door een tijdelijke wijziging van de regels waardoor meer jongeren een diploma kregen. In België is het cijfer voor vroegtijdig schoolverlaten nu weer op hetzelfde niveau als voor de crisis. Dat geldt niet voor het Brussels Gewest, waar de situatie nu beter is dan voor de crisis.

Sint-Gillis telt, in verhouding, de meeste schoolverlaters zonder diploma, gevolgd door Sint-Joost en Anderlecht. Liefst een kwart van de leerlingen uit Sint-Gillis maakte de middelbare school niet af, terwijl het in Sint-Pieters-Woluwe en Oudergem om een tiende ging.

Het Brussels Gewest kampt meer met schoolverzuim dan de periferie, wat aangeeft dat schoolverzuim in de eerste plaats een stedelijk probleem is.

Toch is Brussel niet de slechtst scorende agglomeratie van het land. In Charleroi en Luik zijn er nog meer afwezigen en schoolverlaters zonder diploma.

De BISA-onderzoekers maken een onderscheid tussen passief en actief verzuim. Bij passief verzuim verliezen kinderen hun interesse in het onderwijs, maar gaan ze nog wel naar school. De cijfers uit dit artikel gaan over actief verzuim: kinderen slaan lessen over of stoppen met school.

Dan is er nog een 3e fenomeen: absoluut verzuim. Dit gaat over leerplichtige leerlingen die niet staan ingeschreven bij een school en ook geen thuisonderwijs volgen. Volgens BISA verdient dat onderwerp extra aandacht, omdat er momenteel geen zicht is op hoeveel Brusselse kinderen in deze categorie vallen.

Het fenomeen is moeilijk meetbaar, omdat sommige situaties niet per se betekenen dat het kind geen onderwijs volgt. Een kind kan bijvoorbeeld onderwijs volgen aan een niet-erkende privéschool. Daarnaast kan een kind ook in het buitenland naar school gaan, maar nog steeds in een Belgische gemeente ingeschreven staan.