'Peetvader van de Antwerpse pleintjes' Mohamed Zemmouri met pensioen: "Niemand mag aan de zijlijn blijven staan" 

Pas op 1 september gaat hij officieel op pensioen. Maar nu de meeste kinderen op vakantie zijn en hij zelf volgende week naar Marokko vertrekt, zit Mohamed Zemmouri's taak als jeugdwerker erop.

Meer dan 30 jaar was hij in verschillende Antwerpse werken actief op pleintjes en in parken om kansarme jongeren te bereiken. "Buurtpleintjes zijn een veilige plek waar jongeren zichzelf kunnen zijn, fouten mogen maken en daaruit kunnen leren. Zonder dat die fouten hen meteen hun toekomst kosten", vertelt 'Zemmouri', zoals de jongeren hem altijd noemden.

Het grootste deel van zijn carrière werkte Zemmouri bij Kras Sport, een onderdeel van het bredere Kras Jeugdwerk. Kras is een Antwerpse jeugdwelzijnswerkorganisatie die in verschillende wijken van de stad een gevarieerde vrijetijdswerking op poten zet voor kinderen en jongeren. Zemmouri, die zelf in Hoboken woont, was vooral actief in de afdelingen van Borgerhout en het Kiel.

Het unieke aan Kras Sport is dat de organisatie kansarme jongeren probeert te bereiken via sport. "Via plezier bereik je jongeren. En als je hen eenmaal bereikt hebt, kun je hen ook versterken voor de rest van hun leven", vertelt Zemmouri. "Kras Sport is een stuk van mijn leven. Ik heb het nooit gezien als een job. Voor mij was en is het een passie", gaat hij verder.

Voor, tijdens en na sportactiviteiten krijgen de jongeren van Kras Sport ook lessen over gezondheid, de maatschappij, persoonlijke ontwikkeling enz. Ook leren de jongeren er Nederlands en kunnen ze er terecht met mentale problemen. 

Het doel van Zemmouri is altijd geweest om jongeren met minder kansen een plek te geven in de maatschappij. "Wij maken bewust geen reclame via sociale media of internet. Dan bereik je vooral de middenklasse. Wij willen net daar aanwezig zijn waar jongeren die kansen minder hebben", legt de jeugdwerker uit.

Vandaag telt Kras Jeugdwerk ongeveer 5.000 leden, waarvan er een 500-tal bij de Kras Sport afdeling zitten.

Met jongeren werken was effectief de droomjob van de kleine Mohamed. "Mijn droom was altijd om in de sociale sector te gaan. Uiteindelijk heb ik die ook waargemaakt, alleen met tien jaar vertraging", getuigt Zemmouri.

Eerst was hij enkele jaren elektricien omdat zijn ouders niet geloofden in zijn sociale droom. "Mijn ouders begrepen niet waarom je moest studeren om jongeren te begeleiden. 'Wij voeden toch ook kinderen op zonder daarvoor naar school te gaan?', zeiden ze".

Uiteindelijk besloot de Hobokenaar om zich na enkele jaren toch om te scholen tot jeugdwerker. Hij liep stage bij een voorloper van Kras en is daar nooit meer weggegaan. "Ik heb mijn carrière nooit uitgestippeld. Ik heb gewoon telkens geprobeerd het werk dat voor mij lag zo goed mogelijk te doen", klinkt het.

Zemmouri wordt vaak 'de peetvader van de pleintjes' genoemd. Hij was dan ook niet vaak te vinden op kantoor, maar op pleintjes en parken in Borgerhout en op het Kiel waar jongeren naar hartenlust konden spelen en voetballen. "Voor veel kinderen zijn die pleintjes hun achtertuin. Veel van onze kinderen hebben thuis geen tuin", legt hij uit.

Volgens de jeugdwerker leren kansarme jongeren via pleintjesvoetbal sociale vaardigheden, zelfvertrouwen en verantwoordelijkheid aan. "Als buitenstaander lijkt zo'n plein soms pure chaos, maar er bestaan heel veel ongeschreven regels. Zo spreken de verschillende leeftijdsgroepen onderling af wie wanneer mag voetballen", aldus Zemmouri. 

Al geeft de man toe dat er ook meer dan regelmatig rebellie en pesterijen zijn geweest, zeker tussen jongeren uit verschillende wijken. Daar trad Zemmouri altijd zeer streng tegen op. "Niemand mag letterlijk of figuurlijk aan de zijlijn blijven staan", zegt hij stellig.

"Ik blijf jongeren aanklampen. Soms vraag ik maandenlang of sommige jongens niet terug willen komen voetballen. Tot ze uiteindelijk opnieuw aansluiten. Dat opgeven zit niet in mij", gaat Zemmouri verder.

Bij Kras Sport heeft de focus altijd op pleintjesvoetbal gelegen. Onder meer (ex-)Rode Duivels Jérémy Doku, Radja Nainggolan en Mousa Dembélé zijn mee groot geworden onder het toeziend oog van Zemmouri. 

"Doku was een doodgewone jongen uit Borgerhout. Op toernooien haalde hij evenveel kattenkwaad uit als alle andere kinderen. Maar hij was wel de snelste van de hele groep. Dat was toen ook al zo", lacht Zemmouri.

Nainggolan daarentegen was volgens de jeugdwerker een atypische jongere. "Hij heeft niets cadeau gekregen. Hij heeft risico's genomen, zijn familie achtergelaten en is met bijna niets naar Italië vertrokken. Dat vergeten veel mensen", gaat Zemmouri verder.

Maar de Hobokenaar zegt dat het succes van de profvoetballers niet zijn grootste verwezenlijking is. "De bekende voetballers maken ons verhaal niet sterk. De kleine verhalen wel", klinkt het. En aan verhalen heeft Zemmouri geen gebrek.

"Zo was er ooit een jongen van 8 of 9 waarvan de politie zei dat we er geen energie meer moesten insteken, dat hij toch al verloren was. Vandaag gaat hij elke ochtend werken, zorgt hij voor zijn gezin en leeft hij correct. Dat is voor mij pas een echte overwinning", vertelt Zemmouri.

"Nog een ander mooi verhaal. We haalden vroeger een vluchtelingenjongen met een busje op. Hij woonde alleen bij zijn oma en had echt niets. Vandaag is hij chirurg. Dat is voor mij een veel groter succes dan een profvoetballer", getuigt de jeugdwerker.

De meeste herinneringen van Zemmouri zijn verbonden aan het Terloplein in Borgerhout. "Hier zijn veel leuke dingen gebeurd", vertelt Zemmouri.

"Maar in de beginjaren konden de verschillende Antwerpse wijken elkaar echt niet uitstaan. Toen zijn er wel wat conflicten geweest tussen de jongeren van Borgerhout en die van het Kiel. Er werd gevochten en met stoelen gegooid. We zijn toen tussenbeide moeten komen. Gelukkig vielen er geen gewonden", klinkt het. 

De verschillende wijken wilden het Terloplein allemaal claimen, maar daar vonden Zemmouri en Kras Sport een oplossing op. "De verschillende wijken speelden vaak voetbal tegen elkaar, maar bij het Street Soccer Toernooi zetten we spelers uit verschillende districten samen in 1 ploeg. Toen moesten ze wel samenwerken", lacht de jeugdwerker.

Na meer dan 30 jaar zwaait Mohamed Zemmouri dit jaar af als jeugdwerker. Hij benadrukt dat werken met jongeren altijd meer dan een gewone job is geweest. "Jeugdwerk is geen werk dat je om 17 uur achterlaat. Dat neem je altijd een beetje mee naar huis", getuigt hij. 

Hij kijkt toch met enige trots terug op zijn carrière. "Het zijn de jongeren die vandaag een job hebben, een gezin onderhouden en hun leven op orde hebben waarvoor ik het gedaan heb", aldus Zemmouri.

De jeugdwerker uit Hoboken heeft een dubbel gevoel bij zijn pensioen. Hij is blij dat hij nu meer tijd heeft voor zijn kinderen en kleinkinderen en om te reizen, maar zal het werk bij Kras toch missen. "Deze job was nooit zomaar een job. In een fabriek trek je de deur dicht en is het gedaan. Hier neem je verhalen mee naar huis. Je hebt tijdens je werk geleefd. Dat contact met al die mensen ga ik wel echt missen", geeft Zemmouri toe.

Al zal de jeugdwerker nooit volledig weg zijn. "Als ze iemand nodig hebben om een groepje 5-jarigen te begeleiden, mogen ze mij altijd bellen", besluit Mohamed Zemmouri.