In de VS kampen verschillende staten met een uitbraak van explosieve diarree, veroorzaakt door de cyclosporaparasiet. Die verspreidt zich via besmet voedsel, maar de exacte bron achterhalen is vaak moeilijk. Nu lijkt er toch een verdachte in beeld: fijngesneden ijsbergsla die wordt gebruikt in de fastfoodrestaurants van Taco Bell. De keten zal de sla alvast niet meer gebruiken.
Golf van explosieve diarree raast door VS: spoor leidt naar sla van Taco Bell
Ze zijn met velen en ze duiken overal op: Amerikanen die al dagen of soms wekenlang met explosieve, waterige diarree kampen. De boosdoener blijkt de cyclosporaparasiet, die in de VS blijkbaar vaak niet opduikt bij standaard stoelgangonderzoek. Een arts moet dus al aan cyclospora denken om er vervolgens specifiek op te testen.
"Een besmetting gaat gepaard met hevige buikpijn en diarree", zegt Magali Surmont, maagdarmspecialiste van het UZ Brussel. "Als ze onbehandeld blijft, kan ze weken- of zelfs maandenlang aanhouden, waarbij hevige periodes afwisselen met periodes waarin de symptomen wat minder zijn."
"Naast buikpijn en diarree hebben patiënten ook vaak last van extreme vermoeidheid en gewichtsverlies. Maar er is dus gelukkig wel een behandeling: patiënten reageren doorgaans goed op een combinatie-antibioticum."
De gevallen die we in ons land zien, zijn meestal mensen die de infectie ergens in het buitenland hebben opgelopen
Magali Surmont, maagdarmspecialiste van het UZ Brussel
Intussen zijn er in de verschillende staten van de VS al 7.000 gevallen gemeld, waarvan er 1.645 gevallen bevestigd zijn. Meer dan 5.000 verdachte stalen moeten nog onderzocht worden. De verspreiding gaat snel, want afgelopen vrijdag stond de teller nog op 843 bevestigde gevallen. Bij 141 mensen verloopt de infectie zo ernstig dat ze zijn opgenomen in het ziekenhuis.
Wellicht liggen de werkelijke cijfers trouwens nog vele malen hoger, net omdat de opsporing van de parasiet vaak niet of pas later in het ziekteproces gebeurt.
"In België is de parasiet trouwens eerder zeldzaam", zegt Surmont. "De gevallen die we bij ons zien, zijn meestal mensen die de infectie ergens in het buitenland hebben opgelopen."
Leverancier van Taco Bell-sla in beeld
Voor alle duidelijkheid: cyclosporabesmettingen verspreiden zich niet van mens op mens. Er is altijd contact nodig met besmette voedingswaren.
"Vaak zijn dat bladgroenten, bessen of sommige kruiden", aldus Surmont, "dingen die we vaak rauw eten. Die gewassen raken besmet, omdat besmette personen in hun stoelgang cysten uitscheiden die dan vervolgens in het grondwater terechtkomen. En als een andere persoon dan die besmette etenswaren opeet, raakt ook hij of zij besmet."
Het duurt een week of langer voor je symptomen krijgt. Probeer je dan nog maar eens te herinneren wat je ook alweer gegeten hebt
Magali Surmont, maagdarmspecialiste van het UZ Brussel
Door die omslachtige besmettingswijze is het vaak erg moeilijk om de precieze bron van de besmetting te bepalen. De incubatieperiode van de cyclosporaparasiet (de periode tussen besmetting en eerste symptomen) loopt namelijk al gauw op tot een week of soms zelfs langer. Onsmakelijk detail: dat komt dus omdat de cysten van de parasiet worden opgegeten en de symptomen duiken pas op zodra die in de dunne darm geactiveerd worden.
"Bij de meeste andere ziekmakers zit er hooguit een paar uur tussen de consumptie van een besmet voedingsmiddel en de eerste symptomen", zegt Surmont, "dus dan is het relatief eenvoudig om de link te leggen. Maar hier duurt dat dus een week of langer en probeer je dan nog maar eens te herinneren wat je ook alweer gegeten hebt in die week. En zelfs als je je dat herinnert, weet je nog altijd niet wat dan precies het besmette voedingsmiddel zou zijn geweest."
Sla als boosdoener
Toch komt er stilaan een specifieke verdachte in beeld. Volgens The Washington Post, dat zich baseert op 2 ingewijde bronnen, hadden veel besmette patiënten voor hun besmetting gegeten bij de Amerikaanse fastfoodketen Taco Bell. Eén ingrediënt dook daarbij telkens opnieuw op: fijngesneden ijsbergsla, geleverd door voedingsbedrijf Taylor Farms.
"Op basis van gesprekken met gezondheidsofficials heeft Taco Bell uit voorzorg onmiddellijk maatregelen genomen om mogelijk besmette sla van een leverancier in bepaalde staten vrijwillig uit de handel te nemen", zegt de fastfoodketen in een verklaring. Die leverancier heeft voorlopig nog niet gereageerd op de berichtgeving.
In de staat Michigan, waar de meeste besmettingen zijn vastgesteld, lieten gezondheidsofficials eerder deze week verstaan dat sla misschien wel eens de bron van de besmetting zou kunnen zijn, maar tegelijk werd ook niet uitgesloten dat er nog andere potentiële bronnen zouden kunnen zijn. De autoriteiten hebben nog geen officiële oorzaak van de uitbraak bekendgemaakt.
De Amerikanen krijgen wel de raad om rauwe producten altijd grondig te wassen of indien mogelijk op te warmen. Het kookproces doodt namelijk de parasiet.
Budgetten fors ingekrompen
Het helpt ook niet dat de overheid vorig jaar de budgetten om ziekmakers zoals cyclospora op te volgen fors heeft ingekrompen.
Het onderzoek dat nodig is om de bron van een cyclosporabesmetting te achterhalen, is erg arbeidsintensief en kost dus ook wel wat geld. Vroeger werd de parasiet actief in de gaten gehouden, maar door geldgebrek zijn die programma's op vele plaatsen ingekrompen of zelfs volledig geschrapt.
Nochtans ligt de kostprijs van uitbraken zoals deze, met voorlopig 141 mensen in het ziekenhuis, volgens Amerikaanse specialisten algauw vele malen hoger.
