"Fase van effectieve waterschaarste": Droogtecommissie roept code oranje uit voor Vlaanderen, voorlopig geen problemen voor drinkwater

Na een nog vrij natte maand juni is het intussen al een tijd kurkdroog. Er viel geen regen meer, en de intense julizon scheen dag na dag bij hoge temperaturen. Daardoor was er ook veel verdamping.

De droogte laat zich dan ook voelen: 

• Het grondwaterpeil is intussen sterk gedaald, met zowat 70 procent van de meetpunten die een lage tot zeer lage waarde vertonen voor deze tijd van het jaar. 

• De debieten en waterstanden van de rivieren zijn sterk gedaald. 

• In de IJzer en in de kanalen in West-Vlaanderen stijgt door de droogte het zoutgehalte in het water (verzilting).  

• Het aantal plaatsen met een problematisch hoge aanwezigheid van giftige blauwalg is sterk gestegen. 

Daarom is nu dus code oranje ingesteld, ook al omdat de situatie in Vlaanderen wellicht niet meteen zal verbeteren. Het zal vanaf vrijdag wat minder heet worden, maar er wordt geen onweer of regen van betekenis verwacht. Code oranje is het op een na hoogste alarmniveau en betekent een "feitelijk en wijdverspreid watertekort". 

Na enkele lokale maatregelen zoals een oppompverbod in bepaalde provincies, worden de droogtemaatregelen vanaf nu centraal gecoördineerd vanuit de Droogtecommissie. Die kwam vandaag een eerste keer samen. "Door op te schalen naar code oranje kunnen we maatregelen beter op elkaar afstemmen en verdere schade helpen voorkomen", zegt Katrien Smet, woordvoerder van de commissie. 

Voorlopig worden geen grote maatregelen genomen en zal er voor de gemiddelde burger weinig veranderen. Voorlopig zullen vooral de scheepvaart en de landbouwers de nieuwste maatregelen voelen. 

Dit is er voorlopig beslist: 

• Op onbevaarbare waterlopen kan een verbod om water op te halen worden uitgebreid (of opgelegd). Dat is vervelend voor landbouwers, maar zij kunnen rekenen op maatregelen om de last wat te verlichten. Zo zullen ze onder meer makkelijker gezuiverd afvalwater uit de voedingsindustrie kunnen gebruiken. 

• Op de bevaarbare waterwegen zullen sluizen zuiniger worden gebruikt. Concreet zullen schepen gegroepeerd sluizen moeten gebruiken, waardoor ze veelal langer zullen moeten wachten. Er zal ook water naar boven worden teruggepompt. 

Elke keer dat een sluis wordt gebruikt, stroomt er een hele hoop water mee naar lager gelegen delen van de waterloop (om uiteindelijk in de zee terecht te komen). Schepen zullen in bepaalde gevallen ook minder vracht mogen meenemen, omdat de diepgang hier en daar beperkt is door het lagere waterpeil. 

Specifiek voor de drinkwaterbevoorrading geldt voorlopig code geel. De regering benadrukt wel dat de levering van drinkwater nergens in Vlaanderen in het gedrang komt.

Burgers, bedrijven en lokale overheden worden wel opgeroepen om spaarzaam en verstandig om te gaan met kraantjeswater en water in het algemeen. Maar een echt verbod om bijvoorbeeld de auto te wassen, de tuin te besproeien of een zwembadje te vullen, komt er voorlopig niet. 

"De Vlaamse waterbedrijven zijn vandaag beter gewapend tegen langdurige droogte dan enkele jaren geleden", vertelt Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V). "Er is meer capaciteit, er zijn extra verbindingen tussen de verschillende drinkwaternetwerken en alternatieve waterbronnen om lange droge periodes op te vangen."