"Je komt er alleen uit door deportatie of dood": rapport legt zware mensenrechtenschendingen bloot in kamp van ICE

Camp East Montana is het grootste immigratiedetentiecentrum van de Verenigde Staten. Het kamp, dat plaats biedt aan maximaal 5.000 mensen, ligt op de militaire basis Fort Bliss bij El Paso, Texas.

Het detentiecentrum werd vorig jaar geopend als onderdeel van de uitbreiding van de detentiecapaciteit voor migranten. Het bestaat uit vijf grote tenten, waarin gedetineerden verblijven in afgescheiden, celachtige ruimtes.

In een nieuw rapport, getiteld "Je komt er alleen uit door deportatie of dood", stellen Human Rights Watch (HRW) en de American Civil Liberties Union (ACLU)  dat in het kamp sprake is van ernstige mensenrechtenschendingen. De organisaties maken melding van mogelijk gedwongen verdwijningen, onmenselijke behandeling en buitensporig geweld, waaronder 3 dodelijke incidenten.

Uit het rapport blijkt dat veel mensen in het kamp werden gearresteerd terwijl ze volgens HRW documenten konden voorleggen waaruit bleek dat ze legaal in de Verenigde Staten verbleven. Geïnterviewden beschreven gewelddadige arrestaties door agenten die niet identificeerbaar waren.

Na hun arrestatie werden sommige gedetineerden overgebracht naar Camp East Montana zonder dat familieleden of advocaten wisten waar ze zich bevonden. Volgens HRW werden zij niet opgenomen in het officiële ICE-systeem, kregen ze geen toegang tot juridische bijstand en konden ze geen contact opnemen met familie.

Gedetineerden vertelden dat ze in grote onzekerheid verkeerden omdat ze niet wisten waar ze naartoe werden gebracht of waarom. Volgens HRW kunnen dergelijke praktijken worden beschouwd als "gedwongen verdwijningen", een schending van fundamentele mensenrechten die verboden is onder internationaal recht.

Volgens Human Rights Watch is ook het dagelijks leven in Camp East Montana zwaar voor de gedetineerden. Zij beschrijven regelmatige mishandelingen, chronische ondervoeding en leefomstandigheden die volgens de organisatie onhygiënisch en mensonwaardig zijn.

"Dieren worden beter behandeld dan wij. Zij krijgen voeding en medicijnen wanneer ze ziek zijn. Als wij ziek zijn, luistert niemand", vertelt een Colombiaanse man aan HRW. "We leven in krappe, vuile ruimtes en zien wekenlang geen zonlicht. We worden bewust genegeerd en aan ons lot overgelaten."

Een 28-jarige man uit Honduras vertelt aan HRW dat de omstandigheden een zware mentale tol eisen. "Soms kijk ik naar mijn lakens en vraag ik me af of het makkelijker zou zijn om mezelf op te hangen dan deze marteling te doorstaan. Ik voel me vergeten." 

"Ik ben weggehaald bij mijn familie, uit mijn thuis. Ik weet dat ze me uiteindelijk zullen deporteren, hoe lang ze me hier ook vasthouden. Ik ben doodsbang dat ik word vermoord zodra ik teruggestuurd word. Dat is de reden waarom ik ben gevlucht", aldus de man.

Gedetineerden beschrijven ook regelmatige en willekeurige mishandeling door bewakers. "De bewakers slaan ons", vertelt een man in het rapport. "Wanneer iemand voor zichzelf opkomt, straffen ze ons allemaal. Het maakt niet uit of je niets verkeerd hebt gedaan."

Volgens hem gaat het om een manier om macht uit te oefenen. "Het is duidelijk dat ze een boodschap willen overbrengen. De boodschap is dat zij de controle hebben en met ons kunnen doen wat ze willen. Ze zeggen tegen ons: 'Je bent een immigrant, dit is niet jouw land'," vertelt hij.

Volgens Human Rights Watch hadden sommige incidenten een dodelijke afloop. Sinds de opening van Camp East Montana zijn meerdere mensen overleden terwijl ze in het detentiecentrum vastzaten.

In januari 2026 stierf een 55-jarige man door verstikking nadat bewakers hem volgens getuigen hadden mishandeld toen hij om zijn medicatie vroeg. De medische onderzoeker die de autopsie uitvoerde, classificeerde zijn dood als moord. Volgens verschillende getuigen werken de bewakers die verantwoordelijk zouden zijn voor de moord nog steeds in het detentiecentrum.

Ook een overlijden in december roept volgens HRW vragen op over mogelijke nalatigheid en gebrekkige medische zorg. Daarnaast overleed in januari nog een 3e persoon in het kamp. ICE zegt dat het om zelfdoding gaat, maar de officiële doodsoorzaak wordt nog onderzocht.

Ook in andere detentiecentra van ICE kwamen het afgelopen jaar heel wat mensen om het leven. Volgens Human Rights Watch  kwamen in 2025 minstens 52 mensen om in immigratiedetentie, meer dan 4 keer zoveel als tijdens de volledige ambtstermijn van Joe Biden. Uit onderzoek van persbureau AP blijkt dat bijna een vijfde van de sterfgevallen het gevolg was van zelfdoding.

De harde detentieomstandigheden passen volgens een voormalige ICE-functionaris in het beleid van de regering-Trump. "Het doel is om detentie zo onaangenaam mogelijk te maken, zodat mensen vrijwillig vertrekken", zegt hij.

De grootschalige deportatiecampagne van president Trump heeft geleid tot een nooit eerder geziene uitbreiding van de immigratiedetentie in de Verenigde Staten. Momenteel worden meer dan 60.000 mensen vastgehouden in ICE-detentiecentra verspreid over het land. In januari 2025 waren dat er nog ongeveer 39.000. Ongeveer 70 procent van hen heeft geen strafblad.

Ook het aantal detentiecentra is fors toegenomen: van 134 aan het begin van Trumps tweede ambtstermijn naar 239 vandaag. In verschillende centra in het land vonden de voorbije maanden hongerstakingen en protesten plaats uit onvrede over de volgens gedetineerden onmenselijke leefomstandigheden.