Ludovico Einaudi transformeert een uitverkochte Bijloke 2,5 uur lang in openluchtkathedraal

Einaudi is een buitenbeentje in de muziekwereld. De 70-jarige Italiaan begon pas op zijn 32e platen te maken en stond pas op zijn 40e op een podium. Vandaag telt hij ruim 9 miljoen maandelijkse luisteraars op Spotify, 17 albums en meer dan 80 film- en seriegenerieken, waaronder die van 'Intouchables', de Franse kaskraker die zijn 'Una Mattina' wereldberoemd maakte.

Jongeren die hem nooit bewust opzochten, kennen zijn muziek van studeer- en relaxplaylists. Geen wonder dat ze er gisteren massaal wilden bij zijn in Gent.

Zijn concertproducer omschreef het ooit treffend: zijn publiek wordt jonger naarmate hij ouder wordt, en dat is in de klassieke muziek hoogst ongewoon. Puristen doen zijn werk weleens af als liftmuziek. Einaudi haalt daar zelf de schouders bij op: "Ik heb nooit beweerd Mozart te zijn."

Dat de vraag naar tickets groot was, bleek al in maart. De 1e datum in Gent was in enkele dagen uitverkocht, waarop het festival prompt een 2e avond toevoegde. Ook die ging vlot de deur uit. Gisteravond stond de maestro er dan eindelijk, met 10 muzikanten rond zich (onder wie zijn zoon) en een programma dat hij opbouwde in 3 bewegingen.

Eerst was er het ensemble. Piano, strijkers en percussie die samen brede, filmische klanklandschappen schilderden. Muziek als een traag kantelend licht, nu eens donker, dan weer helder, maar altijd in beweging. Daarna bleef de meester alleen achter aan de vleugel, en precies daar zat de kern van de avond. 'Una Mattina' en 'Nuvole Bianche' klonken kaal en kwetsbaar, zonder 1 noot te veel.

De Bijloke gedroeg zich als een kathedraal: geen geroezemoes, geen gerinkel van bekers, alleen ingehouden luisteren tot de laatste toon was uitgestorven. Pas dan barstte het applaus los. Het bevestigde wat zijn omgeving al langer zegt: een Einaudi-concert is een collectieve ervaring die tegelijk iets van meditatie heeft, iedereen samen en toch elk bij zichzelf.

Voor het slotdeel keerden de muzikanten terug, eerst de cellist, dan de rest. De klank zwol aan tot na ruim 2 uur de openingsnoten van 'Experience' over de weide rolden. Wat volgde was een golf die bleef groeien, laag na laag, tot piano en strijkers samen op hun toppen speelden. Een climax die het bedachtzame begin ruimschoots terugbetaalde.

Einaudi sprak nauwelijks tussen de nummers. Wie zijn familiegeschiedenis kent, weet nochtans dat woorden er met de paplepel in zaten. Zijn vader bouwde in Turijn een legendarisch uitgevershuis, schrijver Italo Calvino was zijn peter en zijn grootvader Luigi Einaudi was de 2e president van de Italiaanse republiek. De muziek kwam van moederskant. Zij zette hem als kind achter de piano, met Bach en Chopin.

Het voorprogramma ademde dezelfde ingetogen sfeer. De Italiaanse gitarist Alessandro 'Asso' Stefana, bekend van zijn werk met PJ Harvey, opende met klankdecors die zo uit een western hadden kunnen komen.

De Malinese koravirtuoos Ballaké Sissoko, die recent nog met Einaudi samenwerkte, liet horen hoeveel nuance in 21 snaren schuilt. En op de Garden Stage verraste het trio Isabelle Lewis, met de Belgische violiste Elisabeth Klinck en de magistrale stem van Benjamin Abel Meirhaeghe, als een van de ontdekkingen van deze festivaleditie. 

Vanavond volgt de herkansing, voor wie op tijd een ticket bemachtigde. Einaudi gaf in zijn carrière al concerten op het poolijs, in Samarkand en in de Saudische woestijn, dus spectaculairdere decors dan de Bijloke bestaan zeker. Maar wat hij op al die plekken zoekt, vond hij gisteren ook op een oude abdijsite aan de Leie: een publiek dat 2,5 uur lang niets anders wilde dan luisteren.