"Vooral de oudste bostypes hebben eerder honderden dan tientallen jaren nodig om te herstellen." Dat zegt bosbeleidsexpert Pieter Van de Sype over de natuurbrand die sinds zondag woedt in Fontainebleau, nabij Parijs. Het door Unesco-erkende bos van liefst 25.000 hectare groot - of zo'n 36.000 voetbalvelden - staat bekend om zijn uitzonderlijke biodiversiteit.
Van uitgestrekte zee, tot koninklijk jachtterrein en Unesco-bos: kan Fontainebleau ooit herstellen?
Emma Mertens
Gepubliceerd:
Het bos van Fontainebleau ligt op zo'n 60 kilometer van Parijs en is wel 25.000 hectare groot. Het is een populair vakantieoord voor klimmers en natuurliefhebbers. Die populariteit heeft het te danken aan zijn enorme met meer dan 5.600 plantensoorten en zo'n 7.000 diersoorten. In het bos kan je onder andere edelherten, vossen, meer dan 200 soorten vogels en wel 3.000 soorten kevers spotten.
Het landschap van Fontainebleau is zeer divers met zowel vochtig heidelandschap als kalksteenweides, veenmoerassen, eeuwenoude bossen en nog tal van andere habitats.
Het werd in 1998 door erkend als 'biosfeerreservaat'. Dat is een natuurgebied met uitzonderlijke biodiversiteit, waarin het beschermd wordt. Biosfeerreservaten zijn deel van het Mens- en Biosfeerprogramma van Unesco. Daarbij wordt gewerkt aan duurzame interactie tussen mens en natuur.
Biosfeerreservaten zijn bossen van hele hoge waarde. Die krijg je niet meer snel terug in hun oorspronkelijke toestand
Pieter Van de Sype
Hoeveel plant- en diersoorten er al zijn aangestast door de brand, is nog niet duidelijk. Ondertussen is wel al zeker 1.900 hectare in vlammen opgegaan. Volgens bosbeleidsexpert Pieter Van de Sype van bosbehoudorganisatie BOS+ gaat het alleszins om enorm ernstige schade.
"Biosfeerreservaten zijn bossen van hele hoge waarde. Die krijg je niet meer snel terug in hun oorspronkelijke toestand", klinkt het. "Er zijn nog maar heel weinig van zulke natuurlijke bossen met hoge ecodiversiteit. Die moeten we koesteren."
Vooral voor de oudste bostypes met heel oude bomen, zijn er eerder honderden dan tientallen jaren nodig om te herstellen
Pieter Van de Sype
Volgens Van de Sype kunnen bossen zichzelf herstellen na natuurbranden, maar niet elk bos recupereert even snel. "Bossen hebben altijd een bepaalde weerstand, maar het bos blijft beschadigd. Vooral voor de oudste bostypes met heel oude bomen zijn er eerder honderden dan tientallen jaren nodig om te herstellen. Veel zal dus afhangen van de locatie van de meest intense brandhaarden."
Of bossen zich ook in de toekomst zullen kunnen herstellen, is volgens Van de Sype niet helemaal zeker. "Door de klimaatverandering die zorgt voor warmere temperaturen, meer droogte en meer branden wordt het steeds moeilijker voor bossen om te recupereren", klinkt het.
Naast waardevolle natuur heeft het bos ook een opmerkelijke geschiedenis. Het gebied was ongeveer 35 miljoen jaar geleden, tijdens het geologische tijdperk het Oligoceen, een uitgestrekte, ondiepe zee.
Die zee liet een bodemlaag van ongeveer 50 meter wit, fijn zand achter in het bos. Daardoor ontstonden duizenden zandstenen rotsblokken die het landschap nu kenmerken. Die 12.000 zandsteenblokken maken het bos een waar walhalla voor klimmers of boulderen. Dat is een vorm van rotsklimmen waarbij lage, maar technische rotsen en muren zonder touw of gordel beklommen worden.
In het begin van de middeleeuwen werd het bos dan weer een koninklijk domein en werd er een jachtkasteel, nu het kasteel van Fontainebleau, gebouwd. Het gebied was van de 12e tot de 16e eeuw het exclusieve jachtterrein van de Franse vorsten. In 1804 maakte ook Napoleon zijn intrede in het imposante renaissancekasteel. Ook het kasteel en de tuinen errond werden in 1981 erkend als Unesco Werelderfgoed.
Ondertussen brandt het nog steeds in het bos van Fontainebleau. Met de grote hitte, veel wind en droge lucht is het tot nu toe nog niet gelukt om de branden te kunnen bestrijden. De brandweer hoopt het vuur in de loop van vandaag wel te kunnen bedwingen.
