Sinds de waterbom 5 jaar geleden over ons land viel, zijn er in Limburg heel wat maatregelen genomen om overstromingsrampen te vermijden. Zowel langs de Maas als in de Voerstreek gebeurden er aanpassingen in het landschap. "We zijn nu beter gewapend dan toen, maar we gaan nooit 100 procent zeker zijn", zegt Michel Carlier, directeur Noodplanning van de provincie Limburg.
In juli 2021 viel een waterbom over Wallonië die voor een overstroming zorgde. In Vlaanderen viel er minder regen, maar ook hier waren er overstromingen, vooral in Limburg.
In 14 Limburgse gemeenten werd de regenval als ramp erkend. Sindsdien zijn er op heel wat plekken in Limburg werken uitgevoerd die mogelijke overstromingen moeten vermijden.
Voerstreek
De Voerstreek werd niet enkel in 2021, maar ook in 2018 en 2024 het slachtoffer van heel wat waterellende. De overstromingen van 2024 alleen al veroorzaakten voor meer dan 10 miljoen euro aan schade. Zo'n 300 woningen raakten toen getroffen.
In het centrum van Voeren wordt daarom de Berwijn verbreed. De werken aan het winterbed zijn vorig jaar gestart. Al is er meer nodig dan dat. "Vooral ook stroomopwaarts in Wallonië moet er geïnvesteerd worden in ", zegt Vlaams minister van Omgeving Brouns (CD&V).
Burgemeester van Voeren Joris Gaens (Voerbelangen) treedt de minister daarin bij. "We werken bijvoorbeeld al samen met onze Waalse buurgemeenten om extra bekkens aan te leggen."
Bekijk hier de beelden van de overstroming in Voeren in 2024:
Een andere belangrijke maatregel is de aanleg van 3 waterbuffers rond een aantal deelgemeenten van Voeren. Dat project is net gerealiseerd. De buffers liggen in Veld, Schophem en Meulenberg en moeten samen 30.000 kubieke meter water kunnen opvangen.
De extra capaciteit moet het overstromingsrisico verkleinen. "Op 3 plekken gaan we het water van de Voer bufferen en vervolgens verdelen over andere waterlopen", legt minister van Omgeving Jo Brouns uit.
"In een hellend landschap zoals dat van de Voerstreek is het des te belangrijker om het water op te vangen waar het valt", aldus de minister.
Maasvallei
In 2021 veroorzaakte de hevige regenval ook overstromingen in Maaseik. In de Maasvallei wordt al sinds de jaren '90 gewerkt om het water extra ruimte te geven, maar ook hier is er schade.
Toch had het in 2021 veel erger kunnen aflopen. De Maas trad niet helemaal buiten haar oevers, waardoor Maaseik en Heppeneert niet onder water liepen. "Het scheelde weinig of het had toen veel erger kunnen aflopen", klonk het daarover bij de Vlaamse Waterweg.
Om de capaciteit van de Maas te vergroten, startte de Vlaamse Waterweg daarom vorig jaar met werken aan de Heerenlaakplas. De vroegere doorvaart liep bij hoog water snel vol met slib, waardoor de plas minder vlot als buffer kon dienen.
De nieuwe doorvaart is intussen af. Er komt ook een nieuwe inlaat, waardoor het water van de Maas sneller in de plas kan stromen. Dat moet de waterstand stroomopwaarts tot 20 centimeter verlagen.
Dat de overstromingen in de Maasvallei al bij al meevielen, heeft ook te maken met de maatregelen die de afgelopen 30 jaar zijn genomen.
Sinds de overstromingen van halverwege de jaren '90, probeert men de Maas al meer ruimte te geven. Uit een studie van voormalig minister van Openbare Werken Lydia Peeters blijkt dat de Maasvallei een voorbeeld kan zijn voor hoe we met ons water omgaan.
Toch benadrukt de Vlaamse Waterweg dat sommige rampen onvermijdelijk zijn. "Voor een extreme neerslag zoals de waterbom in Wallonië volstaan enkel terreinmaatregelen niet en is schade onvermijdelijk", zegt woordvoerder Liliane Stinissen.
Demer
De Herk, een aftakking van de Demer, overstroomde in 2021 ook. Onder andere in Halen veroorzaakte dat grote waterschade.
Daarom wil de Vlaamse regering in Halen en Alken de dijken verhogen. Ook op andere plekken in het uitgestrekte Demerbekken lopen gesprekken om actie te ondernemen.
Beter crisisbeheer
In de 5 jaar na de waterbom is ook het crisisbeheer in Limburg veranderd. "Daarin hebben we echt stappen gezet", zegt Michel Carlier, het hoofd van de dienst Noodplanning
"Voorkomen is beter dan genezen, dus ik ben eerst en vooral blij dat er qua infrastructuur stappen zijn gezet", zegt Carlier.
Volgens Carlier is het grootste verschil de snelheid waarmee men in actie kan schieten. Zo is er een bijzonder alarmeringsplan voor het Demerbekken en er bestaat een gelijkaardig plan voor de Maasvallei.
In mei hebben we nog een driedaagse simulatie gedaan rond overstromingen aan de Maas en de Demer
Michel Carlier, directeur Noodplanning en Crisisbeheer bij de provincie Limburg
"We kunnen de situatie nu sneller opvolgen en sneller met alle betrokken diensten rond de tafel zitten om rampen te vermijden", legt Carlier uit. "Bovendien oefenen we die procedures ook. In mei hebben we nog een driedaagse simulatie gedaan rond overstromingen aan de Maas en de Demer."
Er is meer weerbaarheid bij de bevolking
Michel Carlier
De dienst noodplanning kijkt ook naar burgers om extra waakzaam te zijn bij mogelijke overstromingen. "Er is meer weerbaarheid bij de bevolking", zegt Carlier.
Zo heeft de Limburgse dienst Noodplanning ook flyers en brochures gemaakt met uitleg voor mensen die in overstromingsgevoelig gebied wonen. "Daarin staan allemaal concrete tips, ook voor als het helemaal misloopt", zegt Carlier. "We blijven immers afhankelijk van voorspellingen. Ik durf niet uit te sluiten dat het ooit nog eens misloopt."
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd:
